Projekt AGEO wzmacnia systemy obserwacji, ostrzegania i pomocy w przypadku zagrożeń geologicznych na europejskim wybrzeżu Atlantyku. Na Wyspach Kanaryjskich obywatele zgłaszają osuwiska w aplikacji, powiadamiającej innych o zamknięciu dróg. Projekt jest realizowany w pięciu krajach Europy.
Opady deszczu i erozja związane ze zmianami klimatu zagrażają naszym wybrzeżom. Wybrzeże Atlantyku w Europie jest szczególnie narażone na osunięcia ziemi, powodzie i inne zagrożenia geologiczne o dużym wpływie, czego przykładem są Wyspy Kanaryjskie. Monitorowanie tych zagrożeń i wzmacnianie współpracy między społeczeństwem obywatelskim a władzami to priorytety AGEO, Platformy Zarządzania Ryzykiem Geologicznym w Regionie Atlantyckim – projektu, który zgromadził ekspertów z pięciu krajów europejskich.
REKLAMA
REKLAMA
Na hiszpańskiej wyspie Gran Canaria bardzo często zdarzają się osunięcia skalne. Według Enrique Sáncheza Déniza, szefa jednostki dronów Generalnej Dyrekcji ds. Sytuacji Nadzwyczajnych rządu Wysp Kanaryjskich, w grudniu i styczniu zdarzały się one praktycznie codziennie. „Wraz z opadami deszczu wzrasta liczba przypadków osunięć ziemi, zdarzało się nawet, że duże kamienie porywały samochody. AGEO zapewnia nam większą wiedzę na temat takich sytuacji oraz umiejętność podjęcia właściwych działań w danym momencie”.
Droga GC-60 na Gran Canarii jest najbardziej turystyczną trasą wyspy. To również jedno z najbardziej zatłoczonych i narażonych na osunięcia ziemi miejsc. Gmina San Bartolomé de Tirajana uwzględniła ryzyko geologiczne dotyczącej tej drogi w swoim gminnym planie awaryjnym. Dzięki temu mieszkańcy są na bieżąco informowani o możliwych osunięciach ziemi... i mogą je sami zgłaszać.
Santiago Mejías Ramírez ze straży pożarnej w San Bartolomé de Tirajana podkreśla znaczenie szybkiego ostrzegania, zwłaszcza gdy nie ma alternatywnych tras zastępczych. W takich przypadkach, jak twierdzi, „często wolimy, aby ludzie pozostali w swoich domach do czasu oczyszczenia dróg i zapewnienia bezpiecznego dojazdu”.
Kluczowe elementy: innowacyjność i nauka obywatelska
Regiony, w których realizowane są projekty pilotażowe AGEO, korzystają z programu Copernicus do monitorowania i dokładnego określania stref ryzyka geologicznego w czasie rzeczywistym. Oprócz danych z satelitów europejskiego programu kosmicznego istnieje jeszcze jedna perspektywa: perspektywa obywateli.
To nauka oparta na współpracy: jeśli ktoś jest świadkiem osunięcia się ziemi, może powiadomić o tym innych za pomocą zwykłego połączenia telefonicznego lub aplikacji, przesyłając zdjęcia z geolokalizacją i datą.
AGEO usprawniło wymianę danych między obywatelami, władzami, służbami ratowniczymi i naukowcami, a także umożliwiło aktualizację map ryzyka.
AGEO realizuje trzy projekty pilotażowe na Wyspach Kanaryjskich – na La Palmie, El Hierro i Gran Canarii. Jak twierdzi Isabel Montoya Montes, badaczka z Hiszpańskiego Instytutu Geologicznego i Górniczego (IGME) oraz profesor Uniwersytetu w Las Palmas de Gran Canaria (ULPGC), „proces ten zbliżył ludzi do społeczności. Jak działa osuwisko, dlaczego się pojawia, jakie są jego przyczyny. Uświadamia im też, że mogą pomóc w ulepszeniu systemów zarządzania ryzykiem. W przypadku osuwisk bardzo ważne jest posiadanie aktualnych map miejsc, w których doszło do ich wystąpienia”.
Podnoszenie świadomości na temat zagrożeń geologicznych odbywa się również w salach lekcyjnych. Uczniowie liceum Faro de Maspalomas uczą się w szkole, że ich wyspa jest strefą ryzyka z kilku powodów, w tym aktywności sejsmicznej. 15-letni Aythami był pod wrażeniem ekspozycji dronów wyposażonych w kamery na podczerwień, reflektory i głośniki. „Teraz już wiesz, co robić, jeśli jesteś świadkiem osuwiska. Po pierwsze, jeśli widzę ruch [ziemi, przyp. red.], oddalam się, a następnie dzwonię do straży pożarnej, na wypadek gdyby ktoś mógł później utknąć, dzwonię pod numer 112. Zaskoczyły mnie wykorzystane środki, zwłaszcza te służące ratowaniu ludzi” – mówi.
Całkowity budżet AGEO przekracza 3,2 mln euro, z czego 75% zostało sfinansowane w ramach polityki spójności Unii Europejskiej. W projekcie uczestniczą Portugalia, Hiszpania, Francja, Wielka Brytania i Irlandia. Projekt zdobył dwie nagrody w najnowszej edycji „REGIOSTARS Awards”, europejskiego konkursu, w którym wyróżniane są najlepsze projekty finansowane przez Unię Europejską.