W Nadrenii Północnej-Westfalii stare tory zyskały nowe życie – można po nich przewozić ludzi w futurystycznych wagonach jednoszynowych. Kabiny są kompaktowe, nie mają maszynistów i mogą przewieźć do sześciu osób naraz. Nagrodzony projekt, będący w fazie testów, ma działać 24/7, przez cały rok.
Ta nowa, futurystycznie wyglądająca, zautomatyzowana kolej jednoszynowa nazywa się MONOCAB OWL i funkcjonuje w oparciu o opuszczoną infrastrukturę kolejową. Pomysł polega na połączeniu miasteczek Nadrenii Północnej-Westfalii z miastami za pomocą nowego, sprawniejszego transportu publicznego. „To idealny środek transportu pozwalający na efektywne pokonywanie terenu. Tereny wiejskie są zbyt słabo zaludnione, aby mogła tam powstać duża kolej. MONOCAB wypełnia lukę między autobusem a koleją ciężką. Co więcej, możemy zapewnić go w tej samej cenie co autobus” – mówi Achim Oberwöhrmeier, dyrektor zarządzający miejskiej spółki komunikacyjnej KVG Lippe.
REKLAMA
REKLAMA
Oberwöhrmeier dodaje: „Im szybsze są systemy transportu publicznego, tym większa jest ich popularność i wykorzystanie. MONOCAB kursuje bardzo często: co dziesięć minut, a nawet co pięć. Gdybyśmy zdołali być szybsi, moglibyśmy praktycznie podwoić nasz udział w podziale przewozowym. To ogromna szansa dla obszarów wiejskich”.
Nowa mobilność dla obszarów wiejskich
Twórcą MONOCAB jest Thorsten Försterling. Pomysł zrodził się w 2016 r. i doczekał się realizacji w czasie pandemii. Uczestniczył w tym zespół ekspertów z Uniwersytetu Nauk Stosowanych i Sztuk Pięknych w Ostwestfalen-Lippe. Obecnie projekt znajduje się w fazie testów.
Försterling wyjaśnia, że użytkownik skorzysta z aplikacji, aby zarezerwować miejsce. „To tak jak z jazdą na nartach: po prostu wsiadasz do najbliższego wyciągu krzesełkowego” – mówi. Kabiny poruszają się po jednej szynie, dzięki czemu mogą bez problemu minąć te jadące w przeciwnym kierunku. „Oczywiście, chcemy mieć więcej stacji, niż mamy obecnie na starej linii kolejowej. Ważne jest jednak, aby na każdej stacji było coś, co nas interesuje: atrakcje turystyczne, nowe obszary mieszkalne, odosobnione gospodarstwa rolne” – mówi.
Kabiny jednoszynowe stabilizują się same i bez wsparcia mechanicznego
MONOCAB jest zasilany akumulatorem elektrycznym podobnym do tego w samochodzie elektrycznym, ponieważ stare linie kolejowe nie są elektryfikowane. „Kabiny ważą trzy tony. Aktualnie jedziemy z prędkością około 25 km/h, ale mogą one osiągać 60 km/h” – mówi Martin Griese, dyrektor ds. technologii na Uniwersytecie Nauk Stosowanych i Sztuk Pięknych w Ostwestfalen-Lippe.
Są wyposażone w czujniki i zatrzymują się, jeśli wykryją przeszkodę. „Pierwszy pojazd jednoszynowy został zbudowany sto lat temu przez Louisa Brennana” – wspomina Griese. Do stabilizacji kabin kolei jednoszynowej stosuje się kombinację systemów. Jednym z nich jest żyroskop: stabilizuje się wtedy, gdy go obracamy. Ale tutaj wykorzystujemy to technicznie, oczywiście, na o wiele większą skalę. Drugi to masa kompensacyjna. Można sobie wyobrazić duży blok, który naturalnie porusza się wewnątrz pojazdu” – mówi.
W pierwszej fazie rozwoju, trwającej od 2020 do 2023 roku, całkowity budżet projektu MONOCAB OWL wyniósł blisko 4 miliony euro. Polityka spójności UE sfinansowała połowę, Instytut Badań Energetycznych przy Uniwersytecie Nauk Stosowanych w Lippe sfinansował 10%, a pozostałe 40% pochodziło z regionu Nadrenia Północna-Westfalia. W obecnej fazie projektu MONOCAB Key Technologies (15 czerwca 2025 r. – 30 listopada 2026 r.) całkowite planowane wydatki przekraczają 5 mln euro.
W lokomotywie: rozwój i spójność społeczna
Oprócz miejsc siedzących dla 4-6 osób kabiny mają też urządzenia dla osób o ograniczonej sprawności ruchowej, miejsca na rowery, foteliki dziecięce i wózki inwalidzkie.
Dla powiatu Lippe MONOCAB jest szansą na pobudzenie wzrostu gospodarczego i zwiększenie spójności społecznej w regionie. Meinolf Haase, urzędnik kierujący powiatem Lippe, wyjaśnia to następująco: „Znajdujemy się na obszarze wiejskim, składającym się z 16 miast i gmin. Kabiny te są nieco mniejsze od większych autobusów, dzięki czemu pasażerowie, niezależnie od tego, czy są studentami, uczniami czy osobami starszymi, mogą podróżować z dużą swobodą i dotrzeć do celu. Wierzymy, że w 2028 roku uda nam się pomyślnie rozpocząć fazę testów. A do roku 2032 projekt powinien być już gotowy”.
Projekt MONOCAB OWL został nagrodzony nagrodą REGIOSTARS, europejską nagrodą przyznawaną za doskonałość w projektach finansowanych przez Unię Europejską.