Na terenie dawnej fabryki powstało pierwsze stałe centrum sztuki współczesnej w Uzbekistanie. Inauguracyjna wystawa łączy lokalnych i zagranicznych twórców, a współpraca z wielkimi muzeami poszerza jego obecność za granicą.
Dawna zajezdnia tramwajowa i stacja dieslowska z 1912 roku zostały przekształcone w pierwsze w Uzbekistanie stałe centrum sztuki współczesnej.
REKLAMA
REKLAMA
Centrum Sztuki Współczesnej w Taszkencie (CCA), przeprojektowane przez paryskie studio architektoniczne Studio KO, łączy pod jednym dachem wystawy, performans, kino, działalność badawczą i edukacyjną w stolicy Uzbekistanu.
Jego znaczenie wykracza jednak poza stworzenie kolejnego miejsca kultury w Taszkencie. Centrum zbliża artystów z Uzbekistanu do międzynarodowego świata sztuki współczesnej, a jednocześnie rozwija partnerstwa z najważniejszymi instytucjami kultury w Europie, Stanach Zjednoczonych i Azji.
Centrum dodaje współczesny wymiar krajowi, który na świecie wciąż kojarzy się przede wszystkim z architekturą Jedwabnego Szlaku i historycznym dziedzictwem miast takich jak Samarkanda i Buchara.
Wewnątrz CCA Tashkent
Odrestaurowany kompleks zachował charakter dawnego zakładu przemysłowego, a jednocześnie mieści galerie, bibliotekę, przestrzenie edukacyjne, miejsca spotkań, concept store i restaurację.
Pierwsza wystawa, „Hikmah”, co znaczy „mądrość”, gromadzi 11 prac artystów z Uzbekistanu i zagranicy, w tym nowe realizacje zamówione specjalnie z myślą o przestrzeni w Taszkencie.
Wśród prac międzynarodowych jest Flying Carpets (2011) berlińskiej artystki o tunezyjsko-ukraińskich korzeniach Nadii Kaabi-Linke, sprowadzona do Taszkentu z nowojorskiego Muzeum Solomona R. Guggenheima.
Flying Carpets (2011) Nadii Kaabi-Linke, artystki o tunezyjsko-ukraińskich korzeniach mieszkającej w Berlinie_Flying Carpets_ (2011) Nadii Kaabi-Linke, artystki o tunezyjsko-ukraińskich korzeniach mieszkającej w Berlinie
Zainspirowana nieformalnymi ulicznymi sprzedawcami w Wenecji, którzy rozkładają towar na dywanach łatwych do szybkiego zwinięcia, instalacja zamienia wymiary tych dywanów w zawieszone w przestrzeni metalowe ruszty. Praca zestawia romantyczny wizerunek latającego dywanu ze współczesnymi doświadczeniami związanymi z przemieszczaniem się, migracją i poczuciem niepewności.
Jamajsko-amerykański artysta Nari Ward bada pamięć poprzez zwykłe przedmioty codziennego użytku. W pracy przygotowanej dla Taszkentu wykorzystał tradycyjne narzędzie do odciskania ozdobnych wzorów na uzbeckim chlebie, przenosząc dobrze znany domowy przedmiot w nowy, artystyczny kontekst.
Uzbecki artysta Szochruch Rachimow, garncarz w siódmym pokoleniu, bada inne powiązanie między tym, co współczesne, a dziedzictwem.
Jego instalacja site-specific The Colour of Silence, In Search of Truth (2026) wykorzystuje formy ceramiczne i siedem kolorów inspirowanych naukami centralnoazjatyckiego sufickiego uczonego Nadżmiddina Kubro.
„To znakomita scena, na której mogę pokazać swoją twórczość publiczności z całego świata” – powiedział Rachimow, podkreślając również możliwość współpracy z artystami z innych krajów.
The Colour of Silence, In Search of Truth (2026), autorstwa Szochrucha Rachimowa_The Colour of Silence, In Search of Truth_ (2026), autorstwa Szochrucha Rachimowa
Na wystawie znalazły się też prace, które łączą nową instytucję z najnowszą historią sztuki w regionie, w tym Untitled (1981) Władimira Pana ze zbiorów Państwowego Muzeum Sztuk Pięknych Karakałpakstanu, szerzej znanego jako Muzeum Sawickiego.
Untitled Władimira Pana_Untitled_ Władimira Pana
Taszkent na międzynarodowej scenie sztuki
W inauguracji wzięła udział m.in. Mariet Westermann, dyrektorka generalna Muzeum i Fundacji Solomona R. Guggenheima.
„Każde poważne miasto sztuki na świecie ma zarówno dziedzictwo artystyczne i historyczne, jak i najnowszą sztukę, sztukę naszych czasów” – powiedziała.
Prezydent Uzbekistanu Szawkat Mirzijojew odwiedził centrum tuż przed jego otwarciem dla publiczności i przedstawił rozwój współczesnej kultury jako element szerszej polityki kulturalnej państwa.
„Oczywiście naturalne jest dla nas promowanie naszego wielkiego dziedzictwa i skarbów kultury” – stwierdził. „Ale promowanie naszej współczesnej historii także należy do naszych obowiązków i powinności.”
Fundacja Rozwoju Sztuki i Kultury, która stoi za tym projektem, podkreśla, że jednym z jej priorytetów jest zapewnienie artystom w Uzbekistanie większego dostępu do międzynarodowych sieci współpracy.
„CCA ma być platformą, na której młodzi artyści i szersze środowisko twórcze Uzbekistanu mogą prezentować swoje prace, prowadzić badania, wymieniać się pomysłami i uczestniczyć w programach – od pokazów filmowych po warsztaty” – powiedział zastępca dyrektora Azizbek Mannopov.
Więcej niż galeria
Program otwarcia obejmował warsztaty, wieczory poetyckie, projekcje, dyskusje i performanse, a także szaszmakom – klasyczną tradycję muzyczną związaną z Azją Centralną.
Westermann określiła centrum jako „żywą przestrzeń” – miejsce, w którym odwiedzający nie tylko oglądają dzieła, lecz także mogą dowiedzieć się, jak powstają, obejrzeć występy i wejść w bezpośredni kontakt z artystami.
„To, co dziś tutaj otwieramy, pokazuje moim zdaniem, jak wiele może zdziałać wspólny wysiłek i prawdziwe zaangażowanie w kulturę jako dobro publiczne” – powiedziała podczas inauguracji szefowa administracji prezydenckiej Republiki Uzbekistanu, Sajda Mirzijojewa.
Poza wystawą Hikmah CCA planuje całoroczny program wystaw, projektów badawczych, rezydencji artystycznych, pokazów filmowych i wydarzeń performatywnych, a także współpracę z muzeami i instytucjami kultury za granicą.