Muzeum Pitt Rivers poinformowało, że ściśle współpracuje z ludem Naga przy ustalaniu terminu ceremonii przekazania. Po niej delegacja Naga ma towarzyszyć szczątkom w drodze do domu.
Muzeum w Wielkiej Brytanii zgodziło się zwrócić społeczności Naga w północno‑wschodnich Indiach kolekcję ludzkich szczątków zabranych w czasach brytyjskiej kolonizacji.
Muzeum Pitt Rivers Uniwersytetu Oksfordzkiego, które posiada największą na świecie kolekcję materiałów dotyczących społeczności Naga, ma po latach negocjacji przekazać do kraju szczątki 39 osób z tej grupy.
Wiele nagajskich artefaktów zgromadzonych w muzeum trafiło tam za sprawą kolonialnych urzędników na początku XX wieku. Placówka podaje, że w 2020 roku wycofała wszystkie ludzkie szczątki z ekspozycji.
Stało się to po tym, jak w lutym 2026 roku Uniwersytet Oksfordzki otrzymał wniosek o zwrot 40 zestawów szczątków przodków przechowywanych w muzeum. W lipcu uczelnia zgodziła się przekazać 39 z nich, uzasadniając, że w przypadku jednego zestawu „nie ma jednoznacznego pochodzenia nagajskiego”.
Dyrektorka muzeum, profesor Laura Van Broekhoven, w oświadczeniu dla Euronews mówiła, że udział w procesie prowadzącym do zwrotu szczątków był dla niej „doświadczeniem pełnym pokory”.
„Czuję się zaszczycona, że razem z naszymi partnerami szukaliśmy sposobu na powrót tych 39 przodków Naga, którzy od zbyt dawna są z dala od swojej ojczyzny” – dodała.
Muzeum poinformowało, że „ściśle współpracuje” ze społecznością Naga przy ustalaniu terminu ceremonii przekazania. Następnie delegacja Naga ma towarzyszyć szczątkom w drodze do domu.
Porozumienie zostało z zadowoleniem przyjęte przez Forum na rzecz Pojednania Naga (FNR) oraz inne organizacje Naga.
„Dla Naga repatriacja nie sprowadza się tylko do tego, że kości i szczątki przodków wracają na rodzinną ziemię. Chodzi przede wszystkim o pamięć, która wraca tam, gdzie jej miejsce” – napisano w oświadczeniu FNR i innych organizacji Naga przesłanym agencji AFP.
Jak podaje strona internetowa muzeum Pitt Rivers, pierwsze szczątki przodków Naga trafiły tam ponad sto lat temu za pośrednictwem Johna Henry’ego Huttona, antropologa i kolonialnego urzędnika Indyjskiej Służby Cywilnej.
Hutton oraz inny urzędnik, James Philip Mills, mieli przekazać muzeum większość nagajskich szczątków znajdujących się w zbiorach w latach mniej więcej 1910–1940.
„Ich «kolekcjonowanie» nie było neutralną, naukową działalnością, jak sugeruje to słowo” – podkreśla muzeum i dodaje, że „szczątki i przedmioty często były konfiskowane podczas ekspedycji karnych, a nie dobrowolnie przekazywane”.
Cała kolekcja obiektów związanych z Naga w muzeum Pitt Rivers liczy tysiące przedmiotów.
Z tego 219 pozycji figuruje jako nagajskie szczątki ludzkie: 39 zestawów szczątków przodków (głównie czaszek) oraz 178 obiektów zawierających lub mogących zawierać ludzkie włosy. „Obecny zwrot dotyczy tych 39 przodków” – podaje muzeum.