Tegoroczna krótka lista Międzynarodowej Nagrody Bookera obejmuje sześć powieści, które przenoszą czytelników z kolonialnego Tajwanu do nazistowskich studiów propagandowych.
Oczekiwanie dobiega końca. W tym tygodniu poznamy laureata Międzynarodowej Nagrody Bookera 2026.
REKLAMA
REKLAMA
O główną nagrodę w wysokości 57 tys. euro i prestiżowy tytuł walczy sześć znakomitych książek w przekładzie.
Każdy autor i tłumacz z finałowej szóstki otrzyma także prawie 3 tys. euro.
Nagrodę przyznaje się co roku za jedną książkę, przetłumaczoną na język angielski i wydaną w Wielkiej Brytanii lub Irlandii.
W tym roku wśród sześciorga nominowanych autorów aż pięć to kobiety; podobnie jest w przypadku tłumaczy – cztery z sześciu osób to kobiety. Książki powstały pierwotnie w pięciu językach, a autorzy i tłumacze razem reprezentują osiem narodowości.
Przewodnicząca jury i pisarka Natasha Brown powiedziała, że sześć nominowanych książek „uchwytuje momenty z całego minionego stulecia – te opowieści rozbrzmiewają historią”.
Dodała: „Przy kolejnych lekturach każdej z nich znajdowaliśmy nadzieję, wnikliwe spojrzenie i gorącą, ludzką wrażliwość, a także niezapomniane postaci, do których, jestem pewna, czytelnicy będą wracać raz po raz”.
Oto, co warto wiedzieć o każdym z tytułów.
Taiwan Travelogue - Yáng Shuāng-zǐ, w przekładzie Lin King
Akcja powieści toczy się na Tajwanie lat 30., gdy wyspa znajdowała się pod japońskimi rządami kolonialnymi. Śledzimy japońską pisarkę Aoyamę Chizuko i jej tajwańską tłumaczkę, które wspólnie podróżują po wyspie.
W centrum opowieści jest ich intymna relacja – naznaczona queerowym pożądaniem, niewyrażoną tęsknotą i napięciami życia w kolonii, które ujawniają się przy wspólnych posiłkach i w niedokończonych zdaniach.
„Dzięki zmysłowym opisom jedzenia, brawurowym dialogom i metafikcyjnym zwrotom akcji ta powieść wciąga bez reszty. Taiwan Travelogue dokonuje niezwykłej sztuki: jest zarówno smakowitym romansem, jak i przenikliwą powieścią postkolonialną” – ocenia jury.
Książka ukazała się po mandaryńsku w 2020 roku i zdobyła nagrodę Golden Tripod – najważniejsze tajwańskie wyróżnienie literackie – zanim przełożono ją na angielski.
She Who Remains - Rene Karabash, w przekładzie Izidory Angel
Akcja toczy się w zanikającej albańskiej społeczności rządzonej przez dawny kanun Lekë Dukagjiniego – kodeks, w którym kobiety traktowane są jak własność. W centrum opowieści jest Bekija, 33-latka stojąca w obliczu przymusowego małżeństwa.
Jej drogą ucieczki staje się przyjęcie imienia Matija i zostanie ostatnią w tej społeczności „zaprzysiężoną dziewicą”, która społecznie przechodzi z roli kobiety w rolę mężczyzny.
Zdaniem jurorów powieść „doskonale oddaje śliską niepewność bolesnych wspomnień. Matija to niezwykle sugestywny narrator, którego historia całkowicie nas porwała”.
The Witch - Marie NDiaye, w przekładzie Jordana Stumpa
Powieść ukazała się po francusku w 1996 roku. The Witch opowiada historię Lucie, „przeciętnej” czarownicy uwięzionej w dusznym małżeństwie w małym francuskim miasteczku. Jej córki dziedziczą magiczne zdolności i natychmiast wyfruwają z gniazda (dosłownie), mąż odchodzi, a rodzina, którą stworzyła, rozpada się na jej oczach.
Jak podkreśla jury, The Witch jest błyskotliwa, oniryczna, niepokojąca i zarazem urzekająca; wyostrza tajemnice kobiecości i macierzyństwa.
„Język tej powieści – zarówno w oryginale, jak i w przekładzie Jordana Stumpa – jest kunsztowny: zdania wiją się i przeobrażają w zaskakujący sposób” – mówią sędziowie.
The Nights Are Quiet In Tehran - Shida Bazyar, w przekładzie Ruth Martin
Akcja The Nights Are Quiet In Tehran zaczyna się tuż po rewolucji irańskiej z 1979 roku i obejmuje cztery dekady. Powieść śledzi losy jednej rodziny doświadczającej przewrotów i emigracyjnej tułaczki.
Każdą z czterech części opowiada inny członek rodziny: ojciec-rewolucjonista, matka zakochana w literaturze, córka odwiedzająca Iran po raz pierwszy oraz syn wciągnięty w politykę przez Zielony Ruch z 2009 roku. Każda część rozgrywa się w innym dziesięcioleciu.
The Nights Are Quiet In Tehran to poruszająca opowieść o ucisku, oporze i niezachwianym pragnieniu wolności.
The Director - Daniel Kehlmann, w przekładzie Rossa Benjamina
Gdy w latach 30. do władzy dochodzą naziści, G. W. Pabst, jeden z najwybitniejszych reżyserów w dziejach kina, kręci film we Francji. Aby uciec przed grozą nowych Niemiec, wyjeżdża do Hollywood. Pod oślepiającym kalifornijskim słońcem światowej sławy twórca nagle jednak wydaje się nikim. Nie pomaga mu nawet Greta Garbo, którą uczynił gwiazdą.
The Director to powieść o niebezpiecznych iluzjach srebrnego ekranu. Zanurza się w życie artysty i jego pakt z diabłem, badając zarazem złożone związki i granice między sztuką a władzą, pięknem a barbarzyństwem.
On Earth As It Is Beneath - Ana Paula Maia, w przekładzie Padmy Viswanathan
Na ziemiach, na których niegdyś torturowano i mordowano zniewolonych ludzi, państwo wybudowało w dziczy kolonię karną. Osadzeni mieli tam przechodzić resocjalizację, ale nie było dla nich ucieczki.
Pod koniec istnienia więzienia pojawia się nowy koszmar: w każdą noc pełni więźniów wypuszcza się na wolność, naczelnik i strażnicy uzbrajają się w karabiny, a potem zaczyna się polowanie.
Jurorzy opisują książkę jako „niepokojącą powieść, która wrzuca nas w izolowaną grupę mężczyzn; ich więzi rozpadają się w sposób zarazem trudny do pojęcia i taki, od którego nie sposób oderwać wzroku”.
Zwycięski tytuł zostanie ogłoszony we wtorek, 19 maja 2026 r., od godz. 23.00 CET, podczas ceremonii w galerii Tate Modern w Londynie.