Béla Tarr, znany z filmów „Sátántangó” i „Koń turyński”, był jednym z najwybitniejszych europejskich reżyserów. Zostawił po sobie filmową spuściznę o przejmującym, rozpaczliwym pięknie.
Legendarny węgierski reżyser, scenarzysta i producent Béla Tarr zmarł w wieku 70 lat po długiej chorobie.
Informację w imieniu rodziny Tarra przekazał krajowej agencji prasowej MTI Bence Fliegauf.
Tarr uchodził za jedną z kluczowych postaci kina kontemplacyjnego, mrocznego i melancholijnego. Jego poetyckie, często polityczne filmy dawały pesymistyczny obraz kondycji człowieka i były podszyte czarnym humorem.
Urodzony w Peczu na Węgrzech w 1955 roku, Tarr zaczynał w Balázs Béla Stúdió, jednym z najważniejszych węgierskich studiów filmu eksperymentalnego. Po kilku tytułach, w tym Family Nest, Almanac of Fall i Damnation, w 1994 roku zyskał międzynarodowe uznanie dzięki siedmiogodzinnej, czarno-białej odysei Sátántangó o upadku komunizmu w Europie Wschodniej. Film powstał na podstawie powieści z 1985 roku o tym samym tytule autorstwa węgierskiego pisarza László Krasznahorkaia, który zdobył w ubiegłym roku Literacką Nagrodę Nobla.
W 2000 roku zaadaptował powieść Krasznahorkaia „Melancholia oporu” w filmie Werchmeister Harmonies.
Ten mroczny, apokaliptyczny obraz osadzony w realiach komunistycznych Węgier również zyskał szerokie uznanie krytyków. Jednak za jego mroczne arcydzieło uchodzi ostatni film Tarra, The Turin Horse z 2011 roku.
Scenariusz współtworzył także Krasznahorkai. Ten psychologiczny dramat nawiązuje do apokryficznej historii o załamaniu psychicznym niemieckiego filozofa Friedricha Nietzschego po tym, gdy w Turynie zobaczył biczowanego konia. Pokazuje monotonną codzienność właściciela konia i jego córki. Film miał premierę w 2011 roku na 61. Festiwalu Filmowym w Berlinie, gdzie zdobył Srebrnego Niedźwiedzia – Wielką Nagrodę Jury.
Po premierze The Turin Horse Tarr ogłosił zakończenie kariery i przeniósł się do Sarajewa, gdzie założył międzynarodową szkołę filmową film.factory.
Tarr, który w 1997 roku został członkiem Europejskiej Akademii Filmowej, otrzymał Honorową Nagrodę Prezydenta i Zarządu EFA podczas 36. Europejskich Nagród Filmowych w 2023 roku.
Europejska Akademia Filmowa wydała następujące oświadczenie: „Europejska Akademia Filmowa opłakuje wybitnego reżysera oraz osobowość o silnym, politycznym głosie, który nie tylko cieszy się głębokim szacunkiem wśród kolegów, ale także jest ceniony przez publiczność na całym świecie”.
RIP Béla Tarr 1955–2026