Prezydent Szawkat Mirzijojew podczas dorocznego spotkania z przedsiębiorcami w Chiwie ogłosił pakiet reform: niższe zaliczki na energię, nowe gwarancje kredytowe, łatwiejszy dostęp do rynków kapitałowych i ograniczenie kontroli, a ciężar dowodu spadnie na państwo.
Uzbekistan ogłosił pięcioczęściowy plan reform dla biznesu, przewidujący jasno oznaczone środki w wysokości blisko 1 mld euro na działania dotyczące finansów, sztucznej inteligencji, eksportu i rozwoju firm.
REKLAMA
REKLAMA
Prezydent Uzbekistanu, Szawkat Mirzijojew, przedstawił te rozwiązania podczas dorocznego otwartego dialogu z przedsiębiorcami w Chiwie, na zachodzie kraju, zorganizowanego w Dniu Przedsiębiorcy obchodzonym 20 sierpnia.
W spotkaniu wzięło udział około 25 tys. przedstawicieli biznesu z całego kraju, także za pośrednictwem studiów w poszczególnych okręgach. Tę formułę wprowadzono pięć lat temu.
W tym czasie portfel kredytów dla przedsiębiorstw niemal się potroił, do około 33 mld euro, a inwestycje firm w środki trwałe również wzrosły trzykrotnie – wynika z oficjalnych danych.
„Dziś nasi przedsiębiorcy przechodzą z etapu «zakładania firmy» do etapu «pomnażania kapitału»” – powiedział Mirzijojew.
Finanse i kapitał obrotowy
Nowy cyfrowy portal kredytowy pozwala firmom złożyć jeden wniosek i otrzymać konkurencyjne oferty z banków – poinformował rząd. Nowi przedsiębiorcy będą też mogli ubiegać się online o kredyty do około 365 tys. euro.
Oddzielny system gwarancji ma ułatwić mniejszym firmom dostęp do większych kredytów. Przy pożyczkach do 10 mld sumów (około 731 tys. euro) przedsiębiorstwa będą musiały samodzielnie wnieść jedynie 25 proc. zabezpieczenia, a pozostałe 75 proc. podzielą między siebie państwo, Business Guarantee Company i banki.
Kolejne rozwiązanie ma uwolnić kapitał obrotowy. Firmy podłączone do zautomatyzowanych systemów pomiaru zużycia prądu i gazu, które przestrzegają zasad płatności, zobaczą spadek przedpłat ze 100 do 15 proc.
Dyrektor generalna B.A. Technoparku, Goʻzal Tojimirzajewa, podkreśliła, że dotychczasowy system mógł zamrażać znaczną część kapitału przedsiębiorstw.
„Zdarzało się, że w kilku naszych fabrykach od 20 mld sumów (około 1,5 mln euro) do 30 mld sumów (około 2,2 mln euro) szło wyłącznie na przedpłaty” – powiedziała. „Teraz, gdy zaliczka została obniżona do 15 proc., znacząca część tych środków zostanie w naszym kapitale obrotowym”.
Banki będą mogły sprzedać 2500 nieruchomości ujętych w ich bilansach, o łącznej wartości około 658 mln euro, na preferencyjnych warunkach, w tym bez wpłaty własnej i z nieoprocentowanymi ratami. Chodzi tu o wartość oferowanych aktywów, a nie o bezpośrednie wydatki budżetowe.
Sztuczna inteligencja i dostęp do kapitału
W ramach nowego programu „AI Partner dla 10 tys. przedsiębiorstw” państwo planuje pokrywać połowę kosztów wprowadzania rozwiązań AI w firmach. Przedsiębiorstwa opracowujące modele dla nowych produktów mają też otrzymać bezpłatny dostęp do mocy obliczeniowej superkomputerów – podał rząd.
Na pierwszy etap programu przeznaczono co najmniej 100 mln dol. (około 86 mln euro).
Rząd zapowiada również, że chce zapewnić większym prywatnym firmom lepszy dostęp do międzynarodowych rynków kapitałowych.
W ramach planowanego programu akceleracyjnego rząd będzie co roku wybierał 50 firm z rocznymi przychodami powyżej 1 bln sumów (około 73 mln euro) i pokryje połowę kosztów przygotowania ich do wejścia na giełdę oraz dostosowania sprawozdawczości finansowej do standardów międzynarodowych.
Celem jest umożliwienie prywatnym firmom pozyskiwania co roku co najmniej 1 mld dol. (około 862 mln euro) zagranicznego kapitału – chodzi o finansowanie prywatne, a nie o wydatki budżetowe.
Ekspansja poza rynek krajowy
Największa część wyraźnie oznaczonych środków z pakietu ma trafić na wsparcie eksportu.
Według rządu, 1 mld dol. (około 862 mln euro) zasili zintegrowany system wsparcia eksportu. Planowane narzędzie Export Navigator ma dostarczać firmom informacji o zagranicznym popycie, taryfach i logistyce, a władze chcą wskazać 100 produktów o największym potencjale eksportowym.
Plan zakłada też dostosowanie produkcji w 2000 firm do wymogów rynków zagranicznych. Wsparcie ma obejmować również część kosztów budowania marki na rynkach międzynarodowych, sprzedaży za pośrednictwem platform internetowych i udziału w przetargach zagranicznych.
Szefowa firmy oświetleniowej Miss Lighting, Umida Rahmonowa, której salony pokazowe działają w Dubaju i Mediolanie, przekonuje, że ekspansja za granicę jest naturalnym kolejnym krokiem dla rosnących przedsiębiorstw.
„Następny etap po przejściu od małego do średniego biznesu, a potem od średniego do dużego, to rozwój marki i pełne wejście na rynki eksportowe” – powiedziała.
Zmiana relacji z organami nadzoru
Pakiet obejmuje również zmiany w zasadach kontroli, nakładania kar oraz rozstrzygania sporów między biznesem a instytucjami państwowymi.
Małe firmy otrzymają trzyletnie moratorium na kontrole, z wyjątkiem tych związanych z zagrożeniem dla zdrowia ludzi lub naruszeniem interesów innych przedsiębiorstw. Jak zapowiedział rząd, średni poziom kar dla biznesu ma spaść o połowę.
Od przyszłego roku rząd planuje wprowadzić zasadę określaną jako „domniemanie na korzyść przedsiębiorcy”: dopóki firma nie zostanie uznana przez sąd za winną naruszeń, nie będzie można nakładać na nią kar ani innych sankcji.
Przewodniczący Stowarzyszenia Prawników i Konsultantów Prawnych, Dawronbek Achmatow, podkreślił, że zmiana przeniesie ciężar dowodu na państwo.
„Dotychczas to przedsiębiorcy zazwyczaj musieli udowadniać, że mają rację” – stwierdził. „Teraz to organ państwowy będzie musiał wykazać coś przeciwnego”.
Pakiet łączy rozwiązania już obowiązujące z tymi zapowiedzianymi do wdrożenia w przyszłości. Dla firm jego znaczenie będzie ostatecznie zależeć od tego, jak w praktyce zadziałają nowe instrumenty finansowe, niższe koszty początkowe, wsparcie eksportu oraz zmiany regulacyjne.