Komisja Europejska proponuje reformy, by ograniczyć rozdrobnienie sektora bankowego UE, wzmocnić konkurencyjność banków i odblokować miliardy na inwestycje, ale przeszkody pozostają.
Komisja Europejska zaapelowała w piątkowym raporcie o zmiany, które mają poprawić konkurencyjność sektora bankowego w UE. Tym samym tworzy polityczne podstawy pod możliwą głęboką reformę unijnych przepisów bankowych, która miałaby uwolnić miliardy euro kapitału.
REKLAMA
REKLAMA
Mimo dekady postępów dzięki unii bankowej europejski rynek bankowy wciąż jest podzielony wzdłuż granic państw. Według Komisji ogranicza to zdolność sektora bankowego do wspierania firm i gospodarstw domowych w całej UE.
W raporcie zaproponowano działania zachęcające banki do szerszej działalności transgranicznej, uproszczenie zasad nadzorczych oraz pogłębienie integracji unijnych rynków kapitałowych dzięki ściślejszym powiązaniom z unią oszczędności i inwestycji. Dokument podsumowuje prowadzony od roku przez Komisję przegląd przepisów. Bruksela podkreśla, że uproszczenie zasad nie oznacza deregulacji, choć część propozycji zakłada ograniczenie dotychczasowych wymogów unijnych.
Zdaniem Komisji zniesienie tych barier może pomóc sfinansować szacowane na 1,2 bln euro roczne potrzeby inwestycyjne UE, w tym w dziedzinie czystych technologii, obronności i sztucznej inteligencji.
Władze krajowe mogą stracić część kontroli nad bankami
Propozycje ograniczają swobodę państw członkowskich, bo przepisy bankowe mają być bardziej ujednolicone na poziomie UE. Władze krajowe miałyby mniejszą kontrolę nad kapitałem i płynnością lokalnych spółek zależnych oraz mniej możliwości blokowania lub warunkowania transgranicznych fuzji i przejęć.
Ochrona depozytów i procedury upadłości banków również miałyby być ściślej koordynowane na szczeblu unijnym.
Komisja przekonuje, że jednolity rynek bankowy nie zadziała, jeśli państwa nadal będą dopisywać własne regulacje lub różnie je interpretować i egzekwować. Zmiany mogłyby także zmniejszyć poziom kapitału, jaki część banków musi utrzymywać na pokrycie strat.
Uwolnienie kapitału na kredyty
Transgraniczne grupy bankowe muszą dziś spełniać wymogi kapitałowe i płynnościowe zarówno na poziomie banku macierzystego, jak i spółek córki, co powoduje, że zasoby są zamrożone w poszczególnych krajach.
Komisja chce, aby organy nadzorujące banki macierzyste miały większe kompetencje wobec całych grup.
W przypadku grup takich jak UniCredit, BNP Paribas czy Santander uprawnienia te wykonywałby Europejski Bank Centralny wspólnie z organami krajowymi. Mniejsze grupy generalnie pozostałyby pod krajowym nadzorem, przy dodatkowym udziale EBC w ramach unii bankowej.
Banki macierzyste musiałyby gwarantować, że spółki zależne dysponują odpowiednimi zasobami zarówno w normalnych warunkach, jak i w sytuacjach kryzysowych. Według Komisji zmiany mogą uwolnić kapitał, obniżyć koszty dostosowania i finansowania, zwiększyć akcję kredytową i zachęcić do ekspansji transgranicznej.
Komisja podkreśla jednak, że zabezpieczenia dla wierzycieli i deponentów pozostaną kluczowe. W raporcie czytamy: „Działaniom ograniczającym ostrożnościowe bariery integracji muszą towarzyszyć odpowiednie zabezpieczenia zapewniające stabilność finansową w całej UE”.
Komisja planuje też działania zniechęcające banki do utrzymywania nadmiernych ilości długu jednego państwa oraz zachęcające do większej dywersyfikacji portfeli obligacji skarbowych.
Ochrona depozytów
Komisja zamierza przejrzeć ramy systemu gwarancji depozytów, aby zapewnić jednakowy poziom ochrony objętych gwarancją środków w całej unii bankowej. Zmiany mają też zapobiec temu, by upadłość transgranicznej grupy bankowej obciążała poszczególne państwa członkowskie, ich budżety lub krajowe systemy gwarantowania depozytów.
Komisja chce również, by procedury dotyczące problematycznych transgranicznych banków były bardziej przewidywalne, by środki można było sprawniej dystrybuować wewnątrz grup w okresach napięcia oraz by wzmocnić awaryjne wsparcie płynnościowe.
Dalsze zmiany
Różnice w stosowaniu przepisów dotyczących przeciwdziałania praniu pieniędzy i ochrony konsumentów w poszczególnych krajach UE sprawiają, że prowadzenie działalności transgranicznej i oferowanie produktów w całej Unii jest dla banków kosztowne. Aby spełnić odmienne wymogi krajowe, instytucje finansowe często potrzebują oddzielnych systemów IT i procedur.
Komisja będzie dążyć do większej harmonizacji, w tym do wprowadzenia wspólnych zasad przeciwdziałania praniu pieniędzy od lipca 2027 roku. Zbada również, czy krajowe wymogi w zakresie ochrony konsumentów niepotrzebnie dzielą rynek, oraz oceni, w jaki sposób regulacje mogą wspierać bankowość cyfrową i innowacje, jednocześnie chroniąc klientów i zapewniając cyberbezpieczeństwo.
Raport Komisji wyznacza kierunek dla dalszych działań, które mają zostać przedstawione w pierwszym kwartale 2027 roku.