Xi Jinping i Kasym-Żomart Tokajew podpisali w Szanghaju, przy okazji Światowej Konferencji AI, ponad 70 umów handlowych, w tym o pierwszej w Azji Centralnej fabryce baterii CATL i nowym terminalu portowym nad Morzem Kaspijskim.
Prezydent Chin Xi Jinping powiedział swojemu odpowiednikowi, prezydentowi Kazachstanu Kasymowi-Żomartowi Tokajewowi, podczas rozmów w Szanghaju, że relacje dwustronne osiągnęły nowy, historyczny poziom. W tym samym czasie oba kraje podpisały ponad 70 umów handlowych o wartości przekraczającej 13 mld dol. (11,4 mld euro).
„Dzięki naszym wspólnym wysiłkom stałe, wszechstronne partnerstwo strategiczne między Chinami a Kazachstanem weszło na nowy poziom. Wciąż jest duże pole do dalszego rozwoju” – powiedział Xi na marginesie Światowej Konferencji Sztucznej Inteligencji.
Wymiana handlowa między oboma krajami sięga 49 mld dol. (42,8 mld euro) rocznie, a łączna wartość chińskich inwestycji w Kazachstanie przekracza 30 mld dol. (26,2 mld euro).
Obecnie w Kazachstanie działa ponad 8,5 tys. firm wspieranych przez Chiny, a Pekin pozostaje największym partnerem handlowym Astany.
„Nasz kraj jest zawsze gotów zapewnić chińskim inwestorom przyjazne otoczenie dla biznesu. Gwarantujemy ochronę prawną inwestycji, nowoczesną infrastrukturę i wykwalifikowaną kadrę” – powiedział Tokajew.
Wśród kluczowych porozumień znalazła się umowa o budowie pierwszej w Azji Centralnej fabryki baterii, we współpracy z chińskim potentatem w dziedzinie akumulatorów do pojazdów elektrycznych, firmą CATL, a także o szerokiej współpracy z chińskimi producentami samochodów.
Już powstają: kompleks petrochemiczny we współpracy z Sinopec, zakład przetwórstwa kukurydzy z Fufeng Group oraz klaster bawełniano-tekstylny z Lihua Group.
Kazachstan i Chiny podpisały też porozumienie o wspólnym rozwijaniu pierwszej w kraju elektrowni szczytowo-pompowej w dolinie rzeki Kargaly w obwodzie ałmatyńskim.
Logistyka pozostaje strategicznym atutem
Kazachstan obsłużył w ubiegłym roku około 85 proc. kolejowych przewozów towarowych między Chinami a Europą. Tokajew zapowiedział, że chce przekuć tę pozycję w strategiczny atut.
„Kazachstan powinien stać się głównym węzłem transportowo-logistycznym łączącym Chiny z Azją Centralną, Kaukazem, Bliskim Wschodem i Europą” – powiedział.
Kraj jest włączony w 13 międzynarodowych korytarzy transportowych, a rząd w ciągu ostatnich 15 lat zainwestował ponad 35 mld dol. w infrastrukturę transportową.
Dwa nowe projekty mają jeszcze bardziej zwiększyć te możliwości. Linia kolejowa Bakty–Ajagöz otworzy dodatkowe kolejowe przejście graniczne na granicy Kazachstanu z Chinami.
W porcie Kuryk nad Morzem Kaspijskim chińska grupa Guoyou Materials planuje budowę wielofunkcyjnego terminalu o rocznej przepustowości 15 mln ton. Kazachstan i Chiny rozmawiały także o powołaniu wspólnej spółki, która prowadziłaby pogłębianie dna Morza Kaspijskiego, aby utrzymać głębokość i znaczenie portu.
W sferze cyfrowej Kazachstan rozwija platformę Smart Cargo, która ma zintegrować obsługę celną, logistykę i operacje handlowe w jednym systemie cyfrowym.
Tokajew zwrócił też uwagę na Alatau City, nową dzielnicę miejską powstającą w oparciu o model „Digital by Default”, z inteligentnym systemem transportu i infrastrukturą płatności cyfrowych.
Prezydent Kazachstanu wykorzystał konferencję poświęconą sztucznej inteligencji, aby ogłosić technologię priorytetem narodowym. „Dziś nie wystarczy już opierać się na zasobach naturalnych. O konkurencyjności decydują technologia, dane i sztuczna inteligencja” – stwierdził.
Kazachstan odnotował zbiory zbóż na poziomie 27 mln ton, co Tokajew częściowo przypisał upowszechnieniu rolnictwa precyzyjnego, monitoringu z użyciem dronów i satelitarnego zarządzania uprawami. Ponad 200 przedsiębiorstw rolnych działa już jako „smart farmy”.
Oba kraje podpisały mapę drogową współpracy handlowej i gospodarczej na lata 2027–2030, która ma wyznaczać kierunki dalszej współpracy.