Przedstawiciele londyńskiej giełdy, Franklin Templeton i rządu Uzbekistanu podkreślają, że w centrum reform wciąż pozostają ład korporacyjny i płynność.
Największa w historii Uzbekistanu transakcja na rynku publicznym pokazała rosnące zainteresowanie inwestorów krajem i jego reformami gospodarczymi, a jednocześnie skierowała uwagę na kolejny etap rozwoju tamtejszych rynków finansowych.
REKLAMA
REKLAMA
The listing of the National Investment Fund of Uzbekistan, zarządzanego przez Franklin Templeton, przyniosło więcej środków niż wszystkie dotychczasowe IPO w kraju łącznie w ciągu ostatnich 30 lat – podkreśla Marius Dan, dyrektor na Azję Centralną w Templeton Global Investments.
Z punktu widzenia inwestorów i uczestników rynku transakcja zwróciła uwagę na szerszy problem: w jaki sposób Uzbekistan rozwinie zasady, instytucje i głębokość rynku potrzebne do wspierania rynku kapitałowego, finansowania dłużnego, funduszy venture capital i inwestycji prywatnych.
„Inwestorzy chcą mieć przede wszystkim pewność, że wpłacone pieniądze odzyskają” – mówi w rozmowie z Euronews Julia Hoggett, dyrektorka generalna Giełdy Papierów Wartościowych w Londynie.
Hoggett podkreśla, że inwestorzy zaczynają zwykle od analizy fundamentów gospodarki: stabilności waluty, inflacji, tempa wzrostu, trendów demograficznych i bazy aktywów, a dopiero potem przyglądają się otoczeniu regulacyjnemu.
Budowanie infrastruktury dla inwestycji
Uzbekistan przygotowuje nowe przepisy finansowe, bo chce poszerzyć wachlarz form finansowania dostępnych dla firm i inwestorów.
Minister inwestycji, przemysłu i handlu Uzbekistanu, Laziz Kudratov, powiedział Euronews, że przepisy powołujące do życia Tashkent International Financial Centre mają zostać wkrótce podpisane.
Projekt zakłada utworzenie odrębnej jurysdykcji opartej na zasadach common law. Kudratov wyjaśnia, że celem jest zapewnienie zagranicznym instytucjom finansowym otoczenia prawnego opartego na standardach międzynarodowych, zamiast zmuszać je do działania wyłącznie w oparciu o prawo krajowe.
Dodał, że w tej specjalnej strefie przewidziano 50-letnie ulgi podatkowe, w tym zwolnienia z podatku dochodowego od osób prawnych, VAT, podatku od nieruchomości oraz ceł.
Rząd pracuje też nad regulacjami dotyczącymi alternatywnych form inwestowania, w tym funduszy venture capital, private equity oraz modeli inwestycyjnych typu limited partner–general partner.
„Przygotowujemy również nową ustawę o inwestycjach alternatywnych” – zapowiada Kudratov. „Stworzy ona ramy ochrony dla inwestycji typu venture capital, struktur LP i GP oraz funduszy private equity w Uzbekistanie”.
Dan ocenia, że debiut National Investment Fund pokazał gotowość inwestorów zagranicznych do udziału w rynku, jeśli transakcje są odpowiednio skonstruowane.
„The initial public offering of the National Investment Fund pokazuje, że przy właściwej strukturze inwestorzy są bardzo zainteresowani uczestnictwem w krajowym rynku kapitałowym” – dodaje.
Budowanie głębszego rynku
Zdaniem Dana, w najbliższych latach uzbecki rynek kapitałowy będzie potrzebował większej liczby spółek, wyższej płynności i większej obecności zagranicznych inwestorów instytucjonalnych.
Podkreśla, że kluczowe będzie kontynuowanie wprowadzania na giełdę spółek państwowych – zarówno z portfela National Investment Fund, jak i spoza niego – aby poszerzać pulę dostępnych inwestycji.
Zwraca uwagę, że rośnie także zainteresowanie lokalnym rynkiem długu. Inwestorzy indywidualni coraz uważniej przyglądają się możliwościom lokowania kapitału w Uzbekistanie.
Kudratov przypomina, że reformy wprowadzone od 2017 roku zmieniły klimat inwestycyjny dzięki reformie podatkowej, liberalizacji walutowej oraz zniesieniu ograniczeń w transferze zysków za granicę.
„Każdy inwestor może przyjechać, zainwestować i w ciągu jednego dnia wyprowadzić swoje przychody z kraju” – zapewnia.
Dla Hoggett zaufanie inwestorów zależy jednak także od sprawdzonej historii.
„Nie da się wszystkiego zmienić z dnia na dzień i oczekiwać, że ludzie po prostu w to uwierzą. Muszą zobaczyć na to dowody” – podkreśla.
Szerszy udział w rynku
Według Dana rozwój lokalnego rynku długu i pojawienie się większej liczby inwestorów detalicznych to pierwsze sygnały, że uzbecki rynek finansowy zaczyna wykraczać poza kapitał zagranicznych instytucji.
Hoggett dodaje, że rynki publiczne mogą odegrać szerszą rolę, udostępniając możliwości inwestycyjne większej liczbie uczestników.
„Rynek publiczny się demokratyzuje” – mówi.
Zauważa, że prywatne firmy należą zazwyczaj do stosunkowo wąskiego grona inwestorów, podczas gdy rynek publiczny pozwala znacznie szerszej grupie uczestniczyć we wzroście wartości spółek. Taki szerszy dostęp wiąże się jednak z bardziej rygorystycznymi wymogami informacyjnymi dla emitentów.
W przypadku Uzbekistanu szerszy udział oznaczałby nie tylko przyciąganie kapitału zagranicznego. Chodzi także o stworzenie możliwości, by krajowi inwestorzy mogli uczestniczyć we wzroście notowanych spółek, rynku długu i innych instrumentów finansowych.
Ład korporacyjny i dyscyplina rynkowa
Kwestie ładu korporacyjnego pozostają kluczowe dla rozwoju uzbeckiego rynku kapitałowego.
Dan podkreśla, że część spółek z portfela National Investment Fund wprowadziła już zmiany na poziomie organów nadzorczych i zarządczych, w tym powołała niezależnych dyrektorów.
„Ład korporacyjny ma kluczowe znaczenie” – zaznacza.
Dodaje, że wzmocniony nadzór nad spółkami państwowymi jest elementem poprawy ich funkcjonowania.
Hoggett zwraca uwagę, że rynki publiczne narzucają również dyscyplinę spółkom poszukującym kapitału.
„Pierwsza zasada przy debiucie giełdowym brzmi: zrealizuj prognozy i dotrzymaj tego, co zapowiadasz” – mówi.
Jej zdaniem wymaga to od spółek budowy odpowiednich systemów i mechanizmów kontroli, rozwinięcia działów księgowości i finansów oraz procesów planowania. Takie struktury pomagają firmom działać na większą skalę i szybciej rosnąć – dodaje Hoggett.