Od nastoletniej gry wideo sprzedanej za 500 dol. po imperium obejmujące rakiety, auta elektryczne, AI i implanty mózgowe – Elon Musk od dekad buduje firmy zmieniające całe branże. Oto przegląd jego biznesów.
Media nadały mu przydomek „prawdziwy Tony Stark”. Elon Musk od dekad buduje firmy, które mają wywracać do góry nogami całe branże. Nie raz jego przedsięwzięcia balansowały na krawędzi bankructwa, by później stać się jednymi z najcenniejszych spółek na świecie.
REKLAMA
REKLAMA
Samochody elektryczne. Implanty mózgowe. Podziemne tunele. Serwis społecznościowy, który kiedyś nazywał się Twitter. I firma budująca rakiety, która w tym tygodniu zadebiutowała na Wall Street.
Z czasem coraz więcej z tych inicjatyw znalazło się pod jednym wspólnym szyldem.
Dziś Musk, najbogatszy człowiek na świecie i pierwsza osoba, która zgromadziła majątek sięgający biliona dolarów, kontroluje rozległą sieć firm.
Według magazynu Forbes w październiku 2025 r. stał się pierwszą osobą, której majątek przekroczył 500 mld dol. Jego pierwszy komercyjny projekt przyniósł mu 500 dol. Pierwsza firma przyniosła mu wypłatę w wysokości 22 mln dol., a druga około 176 mln dol.
Do 31. roku życia zyskał łącznie niemal 198 mln dol. na firmach, które stworzył i sprzedał.
Jednak zdecydowana większość fortuny, która później uczyniła go najbogatszym człowiekiem świata, nie pochodziła z wychodzenia z inwestycji. Zbudował ją, zachowując duże pakiety udziałów w SpaceX i Tesli, których wyceny szybowały w górę.
Oto przegląd biznesowego imperium Muska.
Początki
Elon Musk urodził się w 1971 r. w Pretorii w RPA.
Pierwszy sukces odniósł w wieku 12 lat, gdy sprzedał magazynowi komputerowemu kod źródłowy gry wideo Blastar za około 500 dol. (430 euro).
Pierwszym poważnym przedsięwzięciem biznesowym Muska była założona w 1995 r. wraz z bratem, Kimbalem Muskiem, firma Zip2 – internetowy wydawca i katalog firm. Spółka pomagała gazetom przenosić do sieci lokalne ogłoszenia i mapy, a Musk sam napisał dużą część oprogramowania.
Zip2 sprzedano w 1999 r. za ponad 300 mln dol. (260 mln euro), a Musk zarobił na transakcji ok. 22 mln dol. (19 mln euro).
Te pieniądze przeznaczył na uruchomienie X.com, internetowego banku założonego w 1999 r. Firma później stała się częścią PayPala, który w 2002 r. został kupiony przez eBay za 1,5 mld dol. (1,3 mld euro). Na tej sprzedaży Musk miał otrzymać ok. 176 mln dol. (152 mln euro).
Ta transakcja dała mu kapitał na przedsięwzięcia, które zdefiniowały kolejny etap jego kariery.
W 2002 r. Musk założył SpaceX, inwestując w firmę rakietową ok. 100 mln dol. (86 mln euro) własnych środków i obejmując funkcje dyrektora generalnego oraz głównego inżyniera.
W 2004 r. dołączył do młodej wówczas firmy produkującej samochody elektryczne Tesla i zainwestował w nią około 80 mln dol. (69 mln euro). Cztery lata później, w 2008 r., został jej dyrektorem generalnym.
W 2006 r. współtworzył też wraz z kuzynami, Lyndonem i Peterem Rive’ami, firmę fotowoltaiczną SolarCity, którą później przejęła Tesla.
SpaceX: firma wyceniana na ponad 2 bln dol.
Kiedy Elon Musk zakładał SpaceX w 2002 r., szacował, że ma mniej niż dziesięcioprocentową szansę na sukces.
Na początku było to przede wszystkim podejście do wejścia w branżę zdominowaną przez agencje rządowe i wielkie koncerny zbrojeniowo-kosmiczne. Musk wspominał później, że uprzedzał przyjaciół i inwestorów, iż najbardziej prawdopodobny scenariusz to porażka.
Ponad dwie dekady później firma należy do najcenniejszych na świecie. Jej debiut giełdowy w tym miesiącu był największą ofertą publiczną w historii i wycenił spółkę na ok. 1,75 bln dol. (1,5 bln euro). Po zaledwie kilku dniach handlu jej kapitalizacja bez trudu przekroczyła 2 bln dol., sięgając w piątek 2,43 bln dol. (2,1 bln euro).
Sztandarowa firma Muska w międzyczasie wyrosła daleko poza sam biznes rakietowy.
Należy do niej dostawca internetu satelitarnego Starlink, który w ubiegłym roku wypracował 4,4 mld dol. (3,8 mld euro) zysku operacyjnego. SpaceX znajduje się też w centrum rosnących ambicji Muska w dziedzinie sztucznej inteligencji dzięki powiązaniom z firmą xAI i serwisem społecznościowym X.
Nie wszystkie te przedsięwzięcia przynoszą zyski. xAI wykazała w ubiegłym roku stratę operacyjną w wysokości 6,4 mld dol. (5,5 mld euro), a sam SpaceX odnotował łączną stratę operacyjną na poziomie 2,6 mld dol. (2,2 mld euro).
Zwolennicy twierdzą, że obecna wycena odzwierciedla pozycję lidera firmy w technologiach kosmicznych, komunikacji satelitarnej i sztucznej inteligencji. Krytycy z kolei podkreślają, że duża część tej wartości opiera się na ambitnych, długoterminowych planach, w tym budowie centrów danych na orbitach i w perspektywie na kolonizacji Marsa.
Tesla: zakład na autonomię i robotykę
Musk kieruje Teslą od 2008 r. i nadzorował jej przemianę z niszowego producenta aut elektrycznych w jedną z najcenniejszych spółek na świecie.
W ostatnich latach firma mierzy się z rosnącą konkurencją. W 2024 r. Tesla straciła pozycję największego na świecie producenta samochodów elektrycznych pod względem sprzedaży na rzecz chińskiej firmy BYD. Na dostawy negatywnie wpłynęły też konsumenckie bojkoty związane z działalnością polityczną Muska, choć sprzedaż częściowo już się odbudowała.
Musk konsekwentnie przekonuje, że długoterminowa przyszłość Tesli wykracza poza sprzedaż samochodów. Skupia się na technologii autonomicznej jazdy i planuje uruchomienie flot samojezdnych robotaksówek.
Firma rozwija też działalność w robotyce dzięki programowi humanoidalnego robota Optimus, który według Muska w przyszłości może pracować w domach i zakładach pracy.
Poza transportem Tesla działa w sektorze energii słonecznej i magazynowania energii od przejęcia SolarCity w 2016 r. Spółka weszła na giełdę w 2010 r., a później dołączyła do grona firm wartych bilion dolarów. Obecnie jej kapitalizacja rynkowa wynosi ok. 1,5 bln dol. (1,3 bln euro).
Neuralink: łączenie mózgu z komputerem
Musk jest również dyrektorem generalnym Neuralink, firmy rozwijającej interfejs mózg–komputer, którą współzałożył w 2016 r.
Spółka opracowuje technologię pozwalającą bezpośrednio łączyć ludzki układ nerwowy z komputerami. Neuralink jest jedną z kilku firm działających w tej rodzącej się branży i prowadzi badania kliniczne z udziałem osób z urazami rdzenia kręgowego, ALS i innymi schorzeniami neurologicznymi.
W ostatnich latach firma ogłaszała serię udanych zabiegów wszczepienia implantów do mózgu. W styczniu Neuralink informował, że ma 21 uczestników prób klinicznych na całym świecie.
Technologia wciąż jest na wczesnym etapie, jednak zwolennicy sądzą, że w przyszłości może pomóc przywracać możliwość komunikacji i poruszania się osobom z ciężkimi niepełnosprawnościami.
The Boring Company: podziemna wizja transportu Muska
Założona w 2016 r. The Boring Company to przedsięwzięcie Muska w dziedzinie budowy tuneli i podziemnego transportu.
Najbardziej znany projekt firmy to Vegas Loop – sieć tuneli pod Las Vegas, w których Tesle przewożą pasażerów między kolejnymi punktami. Pierwszy odcinek otwarto w 2021 r. w pobliżu centrum kongresowego w Las Vegas.
The Boring Company przekonuje, że jej technologia drążenia tuneli może ograniczyć korki i obniżyć koszt podziemnych inwestycji transportowych. Spółka przedstawiła też plany kolejnych projektów w miastach takich jak Dubaj i Nashville.
Firma spotyka się jednak z krytyką. Regulatorzy i organizacje społeczne zgłaszają obawy dotyczące wpływu na środowisko i kwestii bezpieczeństwa przy niektórych projektach, a część planowanej sieci w Las Vegas wciąż jest w budowie.