QatarEnergy i ExxonMobil zawarły z Egiptem umowę na przesył cypryjskiego gazu z morza do egipskich instalacji skraplania na eksport do Europy, co wzmacnia pozycję Egiptu jako głównego ośrodka energetycznego we wschodnim Med.
QatarEnergy podpisał porozumienie z ExxonMobil oraz egipskim Ministerstwem ds. Ropy Naftowej i Zasobów Mineralnych. Strony mają zbadać, w jaki sposób gaz odkryty u wybrzeży Cypru można zagospodarować i wyeksportować, wykorzystując istniejącą infrastrukturę Egiptu.
REKLAMA
REKLAMA
Memorandum, które podpisał minister ds. ropy naftowej Karim Badawi, stawia katarską państwową spółkę energetyczną w centrum szerszych działań. Ich celem jest połączenie cypryjskich złóż gazu na morzu z egipskimi terminalami eksportowymi i europejskimi odbiorcami.
QatarEnergy podał, że porozumienie ma otworzyć drogę do nowych możliwości rozwoju i ustaleń handlowych z wykorzystaniem egipskiej infrastruktury gazowej, która zaopatruje zarówno rynek krajowy, jak i rynki zagraniczne.
Cypr nie ma własnych instalacji do skraplania gazu. Surowiec wydobywany z podmorskich złóż musi więc być najpierw tłoczony rurociągiem pod wodą do Egiptu, gdzie jest przetwarzany i skraplany, a następnie wysyłany na rynki europejskie.
Cypr od ponad dekady próbuje zamienić swoje podmorskie odkrycia w komercyjny eksport. Prezydent Nikos Christodoulides ocenił, że najnowsze zgody oznaczają punkt zwrotny i przesuwają kraj z etapu poszukiwań do etapu wydobycia i zagospodarowania własnych zasobów gazu ziemnego.
Egipt bramą dla cypryjskiego gazu do Europy
Egipt już dziś odgrywa w tym planie kluczową rolę. W kwietniu partnerzy z cypryjskiego złoża Afrodyta podpisali 15-letnią umowę na sprzedaż całego możliwego do wydobycia gazu ziemnego państwowej spółce Egyptian Natural Gas Holding Company, z opcją przedłużenia kontraktu o kolejne pięć lat.
Ta umowa, podobnie jak porozumienie podpisane w czwartek, pokazuje, że Egipt staje się głównym kanałem eksportu cypryjskiego gazu. Porozumienie nawiązuje też do istniejącego już partnerstwa QatarEnergy z ExxonMobil na Cyprze.
Obie firmy są partnerami w bloku 10. To tam w 2019 roku odkryto złoże Glaucus, szacowane na ok. 3,7 bln stóp sześciennych gazu, jedno z najważniejszych podmorskich odkryć Cypru.
Drugie złoże w tym samym bloku, Pegasus, zidentyfikowano w 2025 roku. W marcu konsorcjum oficjalnie uznało oba pola za opłacalne komercyjnie, z łącznymi zasobami rzędu 7 bln stóp sześciennych.
Szef QatarEnergy Saad Sherida Al Kaabi ocenił, że porozumienie jest ważnym krokiem w rozwijaniu regionalnej współpracy energetycznej we wschodniej części Morza Śródziemnego.
Trasa eksportu ma znaczenie także dla Europy. Od czasu inwazji Rosji na Ukrainę, która zakłóciła wieloletnie przepływy energii, Europa szuka bardziej zróżnicowanych dostaw gazu. Sam cypryjski gaz nie zmieni zasadniczo bilansu energetycznego kontynentu, ale może stać się kolejnym źródłem dostaw z basenu wschodniego Morza Śródziemnego.
Plan jest jednak na bardzo wczesnym etapie. Nie zapadła ostateczna decyzja inwestycyjna, a szczegóły, takie jak przebieg infrastruktury i warunki handlowe, wciąż wymagają uzgodnienia.
Jeśli uda się dotrzymać terminu wyznaczonego na 2028 rok, będzie to oznaczać pierwsze w historii eksportowe dostawy gazu z Cypru i nową trasę zaopatrzenia Europy.