Produkt krajowy brutto na mieszkańca, liczony według parytetu siły nabywczej, w 2025 r. bardzo różni się w Europie. Co trzeci mieszkaniec UE żyje w kraju, gdzie PKB per capita w PPS przewyższa średnią unijną.
Produkt krajowy brutto (PKB) na mieszkańca, wyrażony w standardzie siły nabywczej (PPS), to powszechnie stosowany wskaźnik porównywania poziomów dochodu w poszczególnych krajach, ponieważ uwzględnia różnice w poziomie cen.
REKLAMA
REKLAMA
W 2025 roku PKB na mieszkańca w PPS mocno różni się w poszczególnych częściach Europy. Przy średniej UE równej 100, według danych Eurostatu wskaźnik ten waha się od 68 w Bułgarii i Grecji do 239 w Luksemburgu. Oznacza to, że w Luksemburgu jest on mniej więcej trzy i pół raza wyższy niż w Bułgarii i Grecji.
Po skorygowaniu o różnice cen przeciętny mieszkaniec UE może pozwolić sobie na 100 jednostek wspólnego koszyka dóbr i usług. W Bułgarii i Grecji jest to około 68 jednostek, a w Luksemburgu około 239, zaraz za nim plasuje się Irlandia z wynikiem 237 jednostek.
Dane te pokazują, że Luksemburg i Irlandia mają zdecydowanie najwyższy poziom PKB na mieszkańca – odpowiednio o 139% i 137% wyższy od średniej UE. Z kolei w Bułgarii i Grecji wskaźnik ten jest o 32% niższy od średniej.
Poza tymi dwoma skrajnymi przypadkami najwyższy PKB na mieszkańca w PPS notują Niderlandy – 134% średniej UE – następnie Dania (127%) i Austria (117%).
Powyżej średniej UE są także: Niemcy (115%), Belgia (115%), Szwecja (110%), Malta (110%) oraz Finlandia (101%).
Niemcy na czele „wielkiej czwórki” pod względem PKB na mieszkańca
Spośród czterech największych gospodarek UE najwyższy PKB na mieszkańca w PPS mają Niemcy – 115% średniej unijnej. To jedyny kraj tej grupy powyżej poziomu 100%. Francja jest blisko średniej (98%), za nią Włochy (96%). Najniższy poziom notuje Hiszpania – 92% średniej UE.
Osiem krajów co najmniej o 20% poniżej średniej UE
Oprócz Grecji i Bułgarii jeszcze sześć krajów ma PKB na mieszkańca w PPS co najmniej o 20% niższy od średniej UE. Chodzi o Łotwę (71%), Słowację (75%), Węgry (76%), Chorwację (78%), Rumunię (79%) i Estonię (79%). Wartości podano jako odsetek średniej UE.
Zbliżony poziom, równy 81% średniej unijnej, odnotowano w Polsce i Portugalii.
Luksemburg i Irlandia nie oddają pełnego obrazu
Luksemburg i Irlandia są jednak przypadkami szczególnymi. Eurostat zwraca uwagę, że w Luksemburgu pracuje wielu zagranicznych pracowników, którzy przyczyniają się do wytworzenia PKB, ale nie wchodzą w skład ludności rezydującej.
W Irlandii wysoki poziom PKB na mieszkańca wynika częściowo z obecności dużych międzynarodowych koncernów posiadających prawa własności intelektualnej. Związana z tymi aktywami produkcja kontraktowa podnosi PKB, choć duża część wytworzonych dochodów wraca do ostatecznych właścicieli tych firm za granicą.
Średni PKB na mieszkańca w UE: 41 600 euro w PPS
Według danych w euro, skorygowanych o siłę nabywczą, przeciętny PKB na mieszkańca w UE wyniósł w 2025 roku ok. 41 600 euro. W krajach członkowskich waha się on od 28 300 euro w Bułgarii do 99 300 euro w Luksemburgu.
Oprócz Luksemburga i Irlandii PKB na mieszkańca w PPS przekracza 50 000 euro także w Niderlandach (55 600 euro) i Danii (52 800 euro).
W Niemczech wskaźnik ten sięga 47 900 euro, a we Francji 40 700 euro. W dziesięciu państwach UE PKB na mieszkańca w PPS jest niższy niż 35 000 euro.
Europa Wschodnia a Europa Zachodnia i Północna
Zasadniczo to kraje Europy Wschodniej mają najniższy PKB na mieszkańca w PPS, a państwa Europy Zachodniej i Północnej – najwyższy. Według Eurostatu kluczowe znaczenie dla tych różnic mają wydajność pracy, mierzona produkcją na pracownika lub na przepracowaną godzinę, oraz intensywność zatrudnienia.
Co trzeci mieszkaniec UE żyje powyżej średniej unijnej
W 2025 roku tylko 10 z 27 państw UE miało PKB na mieszkańca w PPS powyżej średniej unijnej. Kraje te skupiają ok. 34% ludności Wspólnoty. Łącznie oznacza to, że co trzeci obywatel UE mieszka w kraju, w którym PKB na mieszkańca w PPS przewyższa średnią UE. Pokazuje to skalę różnic między poszczególnymi państwami.
Kandydaci do UE z niższym PKB na mieszkańca
Kraje kandydujące do UE, Zjednoczone Królestwo oraz państwa EFTA nie zostały uwzględnione w danych wstępnych. Dane za 2024 rok pozwalają jednak nakreślić ogólny obraz.
W krajach kandydujących PKB na mieszkańca w PPS jest wyraźnie niższy. W Bośni i Hercegowinie sięga 35% średniej UE, w Albanii i Macedonii Północnej 42%, w Serbii 52%, w Czarnogórze 53%, a w Turcji 72%. Z wyjątkiem Turcji wszystkie państwa kandydujące osiągają niższe wartości niż członkowie Unii.
Zjednoczone Królestwo (99%) znajduje się blisko średniej UE, natomiast w krajach EFTA PKB na mieszkańca jest zdecydowanie wyższy. W Norwegii wynosi on 160% średniej UE, w Szwajcarii 151%, a na Islandii 131%.
Rzeczywista konsumpcja indywidualna na mieszkańca w PPS jest jednak kluczowym wskaźnikiem materialnego dobrobytu gospodarstw domowych i poziomu życia. Rozpiętości między krajami są w tym ujęciu mniejsze niż w przypadku PKB na mieszkańca w PPS.