W UE wzrósł odsetek osób, które nie są w stanie odpowiednio ogrzać swoich domów. Stało się tak po kryzysie energetycznym wywołanym rosyjską inwazją na Ukrainę.
Prawo do mieszkania jest prawem społecznym, a mimo to dziesiątki milionów Europejczyków żyją w zimnych domach.
REKLAMA
REKLAMA
Według Eurostatu ponad 41 mln osób w UE nie stać, by utrzymać swoje domy wystarczająco ciepłe. To 9,2% populacji. Około dwóch trzecich dotkniętych ubóstwem energetycznym mieszka w czterech największych gospodarkach UE.
Życie w zimnym domu jest obciążające emocjonalnie, a także grozi poważnymi skutkami dla zdrowia. Badania pokazują, że zimno zwiększa ryzyko udarów i infekcji dróg oddechowych, a także wypadków wynikających z pogorszenia sprawności.
Skala ubóstwa energetycznego mocno różni się między krajami. Odsetki mogą nie robić wrażenia, ale przełożone na liczbę osób pokazują, jak poważny to problem.
Na podstawie danych o liczbie ludności z 1 stycznia 2024 roku Euronews Business oszacował liczbę osób dotkniętych tym zjawiskiem.
W UE odsetek osób, które nie są w stanie ogrzać domu, waha się od 2,7% w Finlandii do 19% w Bułgarii i Grecji.
Gdy uwzględnimy kandydatów do UE i państwa EFTA, rozpiętość wynosi od 0,7% w Szwajcarii do 33,8% w Albanii. Wyróżnia się też Macedonia Północna z wynikiem 30,7%.
Powyżej 10% odsetek ten jest także na Litwie, w Hiszpanii, w Portugalii, w Turcji, na Cyprze, w Czarnogórze, we Francji i w Rumunii.
We Włoszech i Niemczech odsetek osób, które nie są w stanie utrzymać domów odpowiednio ciepłych, jest poniżej średniej UE. Wielka Brytania nie jest w pełni porównywalna, bo najnowsze dane pochodzą z 2018 roku; wówczas wskaźnik wynosił 5%.
Turcja, Hiszpania i Francja na czele
Spośród 36 krajów Turcja ma największą liczbę osób dotkniętych ubóstwem energetycznym. Choć wskaźnik poprawił się w ostatnich latach, w 2024 roku 12,9 mln osób nie było w stanie utrzymać domów w cieple.
Według Eurostatu w pierwszej połowie 2025 roku Turcja miała drugi najtańszy gaz ziemny zarówno w euro, jak i w standardzie siły nabywczej (PPS). Jeśli chodzi o energię elektryczną, Turcja ma najtańsze ceny w euro i trzecie najtańsze w PPS.
Mimo niskich kosztów energii duża część mieszkańców Turcji wciąż doświadcza ubóstwa energetycznego.
W Hiszpanii tymczasem 8,5 mln osób nie było w stanie ogrzać domów, we Francji – 8,1 mln. W Niemczech liczba ta wynosi 5,3 mln, a we Włoszech 5,1 mln.
Co stoi za ubóstwem energetycznym?
Zgodnie z definicją Komisji Europejskiej, ubóstwo energetyczne występuje, gdy gospodarstwo domowe ogranicza zużycie energii tak bardzo, że odbija się to na zdrowiu i dobrostanie mieszkańców.
Główne przyczyny są trzy: wysoki udział wydatków na energię w budżecie domowym, niskie dochody oraz słaba efektywność energetyczna budynków i urządzeń.
„Kryzys związany z COVID-19, a następnie skok cen energii i rosyjska inwazja na Ukrainę w lutym 2022 roku, pogorszyły i tak trudną sytuację wielu obywateli UE” podała Komisja.
Od 2011 roku odsetek osób, które nie są w stanie ogrzać domu, stopniowo spadał. Najniższy poziom osiągnął w latach 2019 i 2021, po czym znów wzrósł. W ubiegłym roku ponownie się obniżył.
Zdaniem Komisji to pozytywne tendencje wynikają z kilku czynników. Wskazywane są: spadek cen detalicznych gazu i energii elektrycznej, wprowadzanie działań poprawiających efektywność energetyczną w krajach UE oraz lepsze rozpoznanie zjawiska ubóstwa energetycznego i grup nim dotkniętych.
W niedawnym materiale Euronews Business przeanalizowano ceny energii elektrycznej i gazu w Europie. Pokazano, które kraje są najdroższe i najtańsze, zarówno w euro, jak i w PPS.