Po tym jak Steve Witkoff rozbudził nadzieje na szybkie wspólne rozmowy Europejczyków i Rosjan, Moskwa ostudziła oczekiwania i zaapelowała o zakończenie przez Europę wojskowego wsparcia dla Ukrainy.
Rosja umniejszyła znaczenie słów amerykańskich specjalnych wysłanników, Steve’a Witkoffa i Jareda Kushnera, którzy zasugerowali, że prezydent Rosji Władimir Putin zgodził się zaakceptować udział Europejczyków w rozmowach pokojowych, mających zakończyć pełnoskalową inwazję na Ukrainę.
REKLAMA
REKLAMA
Zamiast tego zażądała od państw europejskich wstrzymania pomocy wojskowej dla Ukrainy jako warunku.
Witkoff i Kushner przylecieli w czwartek do Moskwy, by uzyskać zgodę Putina na udział europejskich partnerów w oczekiwanym formacie wielostronnym.
Podróż nastąpiła po dwudniowych rozmowach w Abu Zabi. Tam delegacja Moskwy odmówiła wspólnych negocjacji z europejskim zespołem.
„Europejczycy dołączą podczas następnego spotkania, które uważamy za bardzo ważny moment, ponieważ są naszymi partnerami i zależy nam na ich udziale” – powiedział Witkoff dziennikarzom po zakończeniu rozmów, cytowany przez Reuters.
Kushner ocenił, że dyskusje były „bardzo obszerne i szczegółowe” we wszystkich kwestiach i – jak wyraził nadzieję – „powinny” stać się podstawą formatu wielostronnego.
Pomocnik Putina, Jurij Uszakow, przestrzegał jednak przed perspektywą posadzenia Rosjan i Europejczyków przy tym samym stole, twierdząc, że najpierw Europejczycy muszą zdecydować się na «pokój» albo «wojnę», nawiązując do ich wsparcia wojskowego dla Ukrainy.
Moskwa od dawna traktuje Europę jak stronę walczącą, ze względu na dostawy broni i amunicji, które sojusznicy kierują do Kijowa.
„Do tej pory wszystkie ich praktyczne działania wskazują właśnie na to drugie” – stwierdził Uszakow.
W trakcie spotkania Putin jasno dał do zrozumienia, że jego prawdziwe zainteresowanie dotyczy rewizji architektury bezpieczeństwa na kontynencie, złożonego zagadnienia, które Europejczycy postrzegają jako próbę odwrócenia uwagi od wojny w Ukrainie i realizację mocarstwowych ambicji Rosji, w tym zdobycie prawa weta wobec przyszłego rozszerzenia NATO.
Prezydent Rosji przywołał plan prezydenta USA Donalda Trumpa dotyczący „wielkiej, pięknej umowy”, która „mogłaby objąć całą Europę”, by podkreślić swoje stanowisko.
„Prezydent Trump proponuje uzgodnienie instrumentów bezpieczeństwa europejskiego jako całości” – powiedział Putin Witkoffowi i Kushnerowi.
„Co słyszymy od Europejczyków? Nie, dopiero po tym, jak zapanuje pokój w Ukrainie” – dodał, najwyraźniej odpowiadając na wypowiedzi przewodniczącej Komisji Europejskiej, Ursuli von der Leyen, oraz wysokiej przedstawicielki UE, Kaji Kallas, które uzależniają dyskusję o architekturze bezpieczeństwa od zawieszenia broni w Ukrainie.
„Ale gdy pokój w Ukrainie zostanie osiągnięty, oni zamierzają rozmieścić na jej terytorium wojska, co oznaczałoby kontynuację wojny.”
Witkoff i Kushner przekonywali, że obecność europejskich przedstawicieli jest konieczna, by posunąć naprzód proces pokojowy, który poza wymianą jeńców przyniósł dotąd niewiele postępów.
Kushner zaproponował rozmowę o architekturze bezpieczeństwa jako dodatkową zachętę.
„Europejczycy mają nadzieję, że ta wojna naprawdę będzie końcem i potem nastanie długi pokój” – powiedział Kushner Putinowi.
„Rozmowę o długoterminowym bezpieczeństwie między Rosją, Ukrainą i Europą zaczęliśmy już z nimi prowadzić.”
Tymczasem w Dublinie europejscy przywódcy sprzeciwili się rewizjonistycznym planom Putina, argumentując, że to Moskwa naruszyła porozumienia bezpieczeństwa obowiązujące od dziesięcioleci. Podkreślali, że każda rozmowa o architekturze bezpieczeństwa wymaga udziału Europy.
„Ważne jest, aby Rosja usiadła do stołu i była gotowa do rozmów” – powiedział kanclerz Niemiec Friedrich Merz.
Przywódcy UE mają w piątek omówić możliwość powołania specjalnego wysłannika do procesu dyplomatycznego. Prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski poprosił ich o wyznaczenie jednego wspólnego przedstawiciela do końca miesiąca.
Rzecznik Kremla Dmitrij Pieskow stwierdził, że taki wybór jest warunkiem przystąpienia przez Europę do negocjacji.
„Europejczycy kłócą się jak pająki w słoiku. Jeśli ktoś podejmuje inicjatywę ustanowienia kontaktu ze stroną rosyjską, taka osoba spotyka się z ostracyzmem” – powiedział Pieskow.
Sprzeciw Rosji nie jest jednak całkowity: w ubiegłym miesiącu Putin prowadził 90‑minutową rozmowę telefoniczną z przywódcami Finlandii i Norwegii.