Inflacja w strefie euro rośnie do 4%: energia winduje ceny, Włochy na czele

Inflacja w strefie euro wzrosła w październiku do 4%, osiągając najwyższy poziom od ponad trzech lat. Do wzrostu kosztów życia w całej strefie euro wciąż najbardziej przyczyniają się rosnące rachunki za energię.

REKLAMA

REKLAMA

Wstępny szacunek Eurostatu pokazał, że roczna inflacja zwiększyła się z 3,8% we wrześniu, dokładnie do poziomu 4%, którego spodziewali się ekonomiści. Same tylko ceny w październiku były o 0,4% wyższe niż miesiąc wcześniej.

To najwyższy odczyt od września 2023 r., gdy inflacja sięgała 4,3%. Oznacza to też, że ceny rosną obecnie dwa razy szybciej niż cel inflacyjny Europejskiego Banku Centralnego wynoszący 2%.

Inflacja bazowa, która nie obejmuje energii, żywności, alkoholu i wyrobów tytoniowych, bo ich ceny mocno wahają się z miesiąca na miesiąc, utrzymała się na poziomie 2,5%. To również zgodne z prognozami.

Różnica między tymi wskaźnikami pokazuje, co działo się w październiku. Najmocniej ciągną inflację w górę ceny energii, podczas gdy podstawowa presja cenowa na razie nie rośnie.

Gdzie ceny rosną najszybciej i co to oznacza dla kolejnych decyzji EBC?

Co podbiło inflację w strefie euro w październiku?

Znów energia. Ceny energii były o 20,8% wyższe niż rok wcześniej, wobec 18,9% we wrześniu, i wzrosły o kolejne 1,4% tylko w październiku.

Energia ma udział ok. 9% w koszyku dóbr i usług strefy euro. Przy rocznym wzroście o 20,8% dodała około 1,9 pkt proc. do 4-proc. wskaźnika głównego, czyli prawie połowę całości.

Inflacja w usługach, obejmująca m.in. czynsze, restauracje, wyjazdy wakacyjne i ubezpieczenia, nieznacznie wzrosła – do 3,3% z 3,2%. Usługi stanowią blisko połowę koszyka, więc nawet niewielkie zmiany mają znaczenie dla ogólnej stopy inflacji.

Ceny żywności, alkoholu i wyrobów tytoniowych wzrosły o 1,6%, wobec 1,3% miesiąc wcześniej. Inflacja w nieprzetworzonej żywności, takiej jak świeże owoce, warzywa i mięso, przyspieszyła do 4,6% z 4%, co pokazuje, że szok cen energii dociera już na sklepowe półki.

Ceny przemysłowych dóbr konsumpcyjnych niezwiązanych z energią, w tym samochodów, odzieży i sprzętu AGD, zwiększyły się o 1,2%, nieco więcej niż 1,1% we wrześniu.

W których krajach inflacja rosła najsilniej?

Zdecydowanie we Włoszech.

Inflacja we Włoszech skoczyła do 5,6% z 4,2% we wrześniu – to największy wzrost w całej strefie euro. Ceny we Włoszech podniosły się w ciągu miesiąca o 1,2%, również najwięcej w unii walutowej.

Dane krajowe opublikowane w piątek już wcześniej wskazywały na ten skok, napędzany głównie przez regulowane taryfy energii.

Na drugim miejscu znalazła się Belgia, gdzie inflacja wzrosła do 5,2% z 4,5%. Finlandia odnotowała także wzrost o 0,7 pkt proc., do 3,4% z 2,7%.

W Grecji i Estonii inflacja zwiększyła się o pół punktu procentowego, odpowiednio do 5,6% i 3,6%. We Francji wzrosła do 3,8% z 3,4%, a w Bułgarii do 6% z 5,6%.

W Portugalii inflacja sięgnęła 3,9%, wobec 3,6% miesiąc wcześniej.

Łącznie przyspieszenie inflacji odnotowano w 13 z 21 państw członkowskich strefy euro, w sześciu tempo wzrostu cen spadło, a w dwóch pozostało bez zmian.

Gdzie inflacja jest najwyższa w strefie euro?

Najwyższą stopę inflacji wciąż ma Litwa – 6,1%, tyle samo co we wrześniu. Tuż za nią plasuje się Bułgaria, która weszła do strefy euro 1 stycznia 2026 r., z wynikiem 6%.

Grecja i Włochy mają po 5,6%, dalej są Cypr z inflacją 5,4% oraz Belgia z 5,2%.

Łącznie sześć krajów notuje inflację na poziomie 5% lub wyższym. Dziesięć znajduje się na poziomie 4% lub powyżej średniej strefy euro.

Na drugim biegunie jest Malta z najniższą inflacją – 2,3%, dalej Niemcy z 2,8% i Słowacja z 2,9%.

Dlaczego inflacja spadła w Niemczech?

Niemcy były głównym wyjątkiem. Tam inflacja obniżyła się do 2,8% z 3,3%, a ceny spadły w porównaniu z wrześniem o 0,1%.

Głównym powodem jest obniżka podatków na paliwa, która weszła w życie 1 października i obowiązuje do końca roku.

Inflacja złagodniała także w Hiszpanii – do 4,9% z 5% – oraz w Luksemburgu, do 4,9% z 5,2%. Niewielkie spadki odnotowały Austria, Malta i Słowacja.

Ma to znaczenie dla całej strefy euro. Niemcy są największą gospodarką unii walutowej, a cięcia podatków obniżyły średnią inflację bardziej, niż gdyby ich nie było.

Co to oznacza dla EBC?

Europejski Bank Centralny pozostawił 29 października stopę depozytową na poziomie 2,5%, po wcześniejszych podwyżkach w czerwcu i wrześniu. Christine Lagarde mówiła, że decydenci rozważali kolejną podwyżkę, ale jednomyślnie uznali, że należy zaczekać.

Środowe dane nie dają wielu powodów, by zmieniać ten kurs.

Inflacja ogółem jest dwukrotnie wyższa od celu i nadal rośnie, podczas gdy inflacja bazowa – którą bank śledzi, by ocenić, czy wzrost kosztów energii przenosi się na płace i inne ceny – pozostaje bez zmian.

„Ten odczyt inflacji dodatkowo wzmacnia już i tak mocne argumenty za podwyżką stóp EBC w grudniu” – napisał w komentarzu przesłanym mailem Nicola Nobile, główny ekonomista ds. Włoch w Oxford Economics.

Dodał, że gospodarka wciąż rozwija się w pozytywnym tempie, «choć dalekim od imponującego», a Francja i Włochy w najlepszym razie zanotują w ostatnim kwartale roku symboliczny wzrost.

Claus Vistesen i Melanie Debono, ekonomiści z Pantheon Macroeconomics, spodziewają się podwyżki o 25 pkt bazowych w grudniu, a następnie ostatniej podwyżki w marcu 2027 r.

„Bank będzie musiał w grudniu jeszcze podnieść swoje prognozy inflacji, co będzie argumentem za podwyżką” – napisali w środowej nocie.

Prognozują, że inflacja wzrośnie do 4,1% w listopadzie i 4,3% w grudniu, osiągając szczyt na poziomie 4,5% w styczniu.

Rynki zakładów dotyczących polityki pieniężnej wyceniają około 84-proc. prawdopodobieństwo ćwierćprocentowej podwyżki na posiedzeniu EBC 16–17 grudnia, na którym przedstawione zostaną także nowe projekcje analityków banku.

Rentowność niemieckich dwuletnich obligacji, szczególnie wrażliwa na oczekiwania wobec stóp EBC, wzrosła o 2 pkt bazowe, do 3,05%.

Decyzja zapadnie w momencie, gdy EBC szykuje się do zmiany na szczycie władz banku – po tym, jak Lagarde zapowiedziała, że zrezygnuje w lutym, dziewięć miesięcy przed końcem kadencji.

Jak zareagowały rynki?

Same dane o inflacji niewiele zmieniły na rynkach, którymi kierował przede wszystkim wynik wyborów środka kadencji w USA.

Demokraci przejęli kontrolę nad obiema izbami Kongresu, co inwestorzy odczytali jako hamulec dla planów wydatkowych Donalda Trumpa. To obniżyło rentowności amerykańskich obligacji skarbowych i osłabiło dolara.

Do godz. 11:20 czasu CET indeks Euro Stoxx 50 był wyżej o 1,5%, niemiecki DAX zyskał 1,1%, a hiszpański IBEX 35 skoczył o 2,2%.

Euro umocniło się o 0,6%, do 1,1262 dolara. Złoto podrożało o 3%, do 4046 dol. za uncję, a srebro wzrosło o 4,8%, do 52,17 dol.

Europejskie obligacje skarbowe podążyły w górę za amerykańskimi Treasuries. Rentowność 10-letnich papierów Włoch spadła o 7 pkt bazowych, do 4,40%, a Francji również o 7 pkt bazowych, do 4,87%, podczas gdy rentowność niemieckich 10-letnich Bundów obniżyła się do 3,31%.

Energia tłumaczy niemal połowę październikowej stopy inflacji. To, czy pozostanie głównie w rachunkach za prąd i gaz, czy zacznie coraz mocniej odbijać się w czynszach, płacach i cenach w restauracjach, może przesądzić o tym, jak daleko EBC będzie musiał jeszcze pójść.