Cypr przybliża się do uruchomienia wydobycia gazu ze złoża Kronos. Eni podpisało kontrakty o wartości do 1,8 mld dolarów na budowę niezbędnej infrastruktury.
W Nikozji włoski koncern energetyczny Eni podpisał kontrakty o łącznej wartości od 1,3 do 1,8 mld dolarów na budowę infrastruktury niezbędnej do zagospodarowania złoża gazu ziemnego Kronos.
REKLAMA
REKLAMA
Złoże znajduje się w wyłącznej strefie ekonomicznej Cypru. Projekt realizowany jest we współpracy z francuskim koncernem TotalEnergies.
Inwestycja ma umożliwić komercyjne wykorzystanie cypryjskiego gazu z eksportem za pośrednictwem Egiptu.
Rozpoczęcie wydobycia planowane jest na 2028 rok. Surowiec ma następnie trafiać na rynki międzynarodowe, przede wszystkim do Europy.
Porozumienia stanowią ważny etap rozwoju cypryjskiego sektora energetycznego.
Mogą również przyczynić się do dywersyfikacji dostaw gazu ziemnego do Europy i wzmocnienia współpracy energetycznej we wschodniej części Morza Śródziemnego.
Prezydent Republiki Cypryjskiej Nikos Christodulidis przyjął w pałacu prezydenckim delegację Eni, której przewodniczył dyrektor operacyjny grupy odpowiedzialny za globalne zasoby naturalne Guido Brusco.
Następnie odbyła się ceremonia podpisania kontraktów obejmujących projektowanie, budowę i instalację infrastruktury potrzebnej do eksploatacji złoża.
W pisemnym oświadczeniu prezydent podkreślił znaczenie porozumień dla gospodarki i pozycji międzynarodowej kraju.
"Podpisanie kontraktów o wartości do 1,8 mld dolarów na rozwój złoża Kronos, a w konsekwencji pierwsze komercyjne wykorzystanie cypryjskiego gazu ziemnego, to mocny wyraz zaufania do perspektyw energetycznych naszego kraju, o szczególnym znaczeniu geopolitycznym i gospodarczym" - zaznaczył Nikos Christodulidis.
Guido Brusco określił porozumienia jako historyczny moment dla Cypru.
To pierwszy projekt zagospodarowania złoża węglowodorów w tym kraju, który przechodzi do fazy realizacji.
Ponad 3 bln stóp sześciennych gazu.
Szacuje się, że złoże Kronos zawiera ponad 3 bln stóp sześciennych gazu ziemnego (Tcf).
Docelowa produkcja po osiągnięciu stabilnego poziomu ma wynosić do 500 mln stóp sześciennych dziennie.
Gaz będzie transportowany do Egiptu i przetwarzany z wykorzystaniem istniejącej infrastruktury.
Projekt zakłada również wykorzystanie instalacji powiązanych z egipskim złożem Zohr.
Następnie surowiec trafi do terminalu skraplania gazu ziemnego LNG w Damietcie.
Stamtąd będzie eksportowany statkami na rynki międzynarodowe, w tym do Europy.
Wykorzystanie istniejących instalacji ma ograniczyć koszty inwestycji i przyspieszyć uruchomienie wydobycia.
Jednocześnie rozwiązanie to wzmacnia współpracę energetyczną Cypru i Egiptu, umożliwiając komercjalizację zasobów gazu bez konieczności budowania całego łańcucha eksportowego od podstaw.
Eni: "Historyczny kamień milowy dla Cypru"
Guido Brusco podkreślił, że Eni jest obecne na Cyprze od 2013 roku.
Przez ponad dekadę koncern rozwijał tam kompetencje techniczne, zaplecze kadrowe i możliwości realizacji projektów energetycznych.
Według przedstawiciela spółki przejście projektu Kronos do fazy realizacji jest efektem wieloletnich przygotowań oraz współpracy Cypru, Egiptu, Eni i TotalEnergies.
"To nasz pierwszy projekt rozwojowy na Cyprze i potwierdzenie naszego zaangażowania jako długoterminowego partnera w energetycznej przyszłości kraju" - stwierdził Brusco.
Jak zaznaczył, inwestycja otwiera nowy rozdział w rozwoju cypryjskiego sektora energetycznego i może wzmocnić pozycję kraju na regionalnym rynku gazu.
Przedstawiciel Eni podziękował władzom Cypru i instytucjom zaangażowanym w przygotowanie projektu za współpracę i wsparcie.
Podkreślił również znaczenie Egiptu, którego infrastruktura ma umożliwić komercyjne wykorzystanie surowca.
Brusco zwrócił uwagę, że realizacja inwestycji wymaga zaawansowanej wiedzy technicznej, ścisłej koordynacji między partnerami oraz rygorystycznego przestrzegania standardów bezpieczeństwa.
Produkcja w pierwszej połowie 2028 roku
Eni i TotalEnergies, które wspólnie rozwijają złoże Kronos, w lipcu zdecydowały o przyspieszeniu realizacji projektu. Celem jest uruchomienie wydobycia w pierwszej połowie 2028 roku.
Jednym z najważniejszych atutów inwestycji jest możliwość wykorzystania infrastruktury zbudowanej na potrzeby egipskiego złoża Zohr.
Pozwoli to ograniczyć nakłady inwestycyjne i skrócić czas potrzebny na przygotowanie systemu transportu gazu.
Eni ma odpowiadać za budowę gazociągów łączących złoże Kronos z egipską siecią gazową.
Projekt obejmuje również dodatkowy rurociąg, który połączy instalacje przetwórcze związane ze złożem Zohr z terminalem LNG w Damietcie.
W terminalu gaz zostanie skroplony, a następnie załadowany na statki i wysłany do odbiorców na rynkach międzynarodowych.
Cypr, Egipt i Europa
Rozwój złoża Kronos ma znaczenie nie tylko gospodarcze, lecz także strategiczne.
Projekt wpisuje się w działania na rzecz zacieśniania współpracy energetycznej we wschodniej części Morza Śródziemnego.
Cypr dysponuje zasobami gazu ziemnego, natomiast Egipt posiada infrastrukturę umożliwiającą jego przetwarzanie i eksport.
Grecja, dzięki położeniu geograficznemu i połączeniom energetycznym, może odgrywać istotną rolę w przesyle surowców do Europy Południowo-Wschodniej i Środkowej.
Włochy pozostają z kolei jednym z ważnych rynków energetycznych Unii Europejskiej.
Współpraca tych państw może sprzyjać rozwojowi nowych szlaków transportu energii, zwiększeniu wymiany handlowej i realizacji kolejnych inwestycji infrastrukturalnych.
Może również wzmocnić pozycję negocjacyjną europejskich odbiorców oraz ograniczyć ryzyko związane z nadmiernym uzależnieniem od niewielkiej liczby dostawców.
Bezpieczeństwo energetyczne Europy i dywersyfikacja dostaw
Dla Nikozji znaczenie porozumień wykracza poza ich bezpośrednią wartość finansową.
Jak informował cypryjski dziennik Phileleftheros, przychody ze sprzedaży gazu nie pojawią się od razu.
Inwestycja ma jednak istotny wymiar strategiczny, ponieważ przybliża Cypr do rozpoczęcia komercyjnej eksploatacji własnych zasobów.
Zaangażowanie Eni potwierdza zainteresowanie potencjałem energetycznym wyspy.
Rozwój krajowych złóż może w przyszłości zwiększyć dostępność gazu na rynku europejskim i poszerzyć możliwości dywersyfikacji dostaw.
Znaczenie takich przedsięwzięć rośnie w warunkach napięć na Bliskim Wschodzie i obaw o ewentualne zakłócenia transportu surowców przez cieśninę Ormuz - jeden z najważniejszych szlaków energetycznych świata.
Ryzyko ograniczenia przepływu ropy i gazu wzmacnia potrzebę rozwijania alternatywnych źródeł dostaw oraz współpracy z państwami dysponującymi własnymi zasobami i infrastrukturą eksportową.
W tym kontekście złoże Kronos może stać się jednym z elementów szerszej strategii dywersyfikacji europejskiego rynku gazu.
Jego znaczenie będzie jednak zależało od faktycznego terminu uruchomienia wydobycia, dostępnych mocy eksportowych, zawartych umów handlowych oraz sytuacji na rynkach międzynarodowych.
Cypryjski gaz nie zastąpi automatycznie dostaw z innych kierunków, w tym ze Stanów Zjednoczonych czy Rosji.
Może jednak stanowić dodatkowe źródło zaopatrzenia i zwiększyć elastyczność europejskiego systemu energetycznego.
Firmy odpowiedzialne za budowę infrastruktury
Realizacja projektu Kronos wymaga zaangażowania przedsiębiorstw specjalizujących się w technologiach wydobycia podmorskiego, budowie gazociągów oraz instalacji lądowych i morskich.
Wśród firm uczestniczących w poszczególnych etapach projektu znalazły się:
- Baker Hughes - projektowanie, dostawy i budowa podmorskich systemów wydobywczych.
- Dalmine - prace związane z gazociągami eksportowymi i rurociągami do transportu MEG, czyli monoetylenoglikolu.
- TechnipFMC - realizacja prac dotyczących elastycznych przewodów produkcyjnych.
- McDermott - transport, instalacja offshore, podłączenie i przygotowanie do eksploatacji podmorskich gazociągów oraz urządzeń.
- Oceaneering - budowa podmorskich kabli sterowniczych.
- CMHI - budowa i instalacja pływającej jednostki kontrolnej.
- Petrojet - budowa lądowego gazociągu w Egipcie, łączącego infrastrukturę związaną ze złożem Zohr z terminalem w Damietcie.
- Saipem - usługi wiertnicze offshore z wykorzystaniem jednostki Saipem 10000.
Zakres prac obejmuje zarówno wyposażenie podmorskie i odwierty, jak i instalacje przesyłowe oraz infrastrukturę lądową.
Ich skoordynowana realizacja będzie kluczowa dla terminowego uruchomienia wydobycia i eksportu gazu.
Kolejne projekty gazowe we wschodniej części Morza Śródziemnego
Kronos jest częścią szerszego procesu rozwoju zasobów węglowodorów we wschodniej części Morza Śródziemnego.
Równolegle prowadzone są działania dotyczące innych cypryjskich złóż, w tym pola Afrodyta.
W jego rozwoju uczestniczą amerykański koncern Chevron, izraelska spółka NewMed Energy oraz brytyjski Shell.
Według doniesień medialnych Shell zawarł porozumienie dotyczące sprzedaży swojego udziału w złożu węgierskiemu koncernowi energetycznemu MOL. Finalizacji transakcji oczekiwano na początku 2027 roku.
Postępy prac nad Kronosem i Afrodytą będą miały istotne znaczenie dla przyszłości cypryjskiego sektora gazowego.
Od powodzenia tych przedsięwzięć zależy, czy odkryte zasoby zostaną przekształcone w realne źródło przychodów i trwały element regionalnego rynku energii.
Stawką jest nie tylko zagospodarowanie kolejnych złóż, lecz także rozwój wiarygodnego korytarza dostaw gazu ze wschodniej części Morza Śródziemnego do Europy.
Jego funkcjonowanie będzie wymagało inwestycji infrastrukturalnych, stabilnej współpracy między państwami i dostępu do rynków zbytu.
W tym procesie szczególną rolę mogą odegrać Cypr, Egipt i Grecja, współpracujące z europejskimi partnerami.
Połączenie zasobów gazu, istniejącej infrastruktury i możliwości eksportowych może zwiększyć bezpieczeństwo dostaw oraz wzmocnić pozycję regionu na europejskim rynku energii.