We wrześniu inflacja w strefie euro skoczyła do 3,8%, najwyżej od trzech lat i powyżej prognoz. Wzrost napędzały drożejące źródła energii. Sprawdź, gdzie ceny rosły najszybciej.
Inflacja w strefie euro skoczyła we wrześniu do 3,8 proc. rok do roku. To najwyższy poziom od trzech lat i wyraźnie powyżej prognoz ekonomistów, którzy oczekiwali wzrostu do 3,6 proc.
REKLAMA
REKLAMA
Za ten skok odpowiadał niemal wyłącznie jeden element koszyka inflacyjnego.
Koszty energii tłumaczą niemal połowę obecnego odczytu inflacji.
Szybki szacunek Eurostatu pokazuje, że same we wrześniu ceny wzrosły o 0,6 proc. w porównaniu z sierpniem.
Odczyt jest najwyższy od września 2023 r., gdy inflacja sięgała 4,3 proc. To także niemal dwukrotność celu Europejskiego Banku Centralnego na poziomie 2 proc., który EBC uznaje za zgodny ze stabilnością cen.
Inflacja bazowa wygląda spokojniej. Po wyłączeniu energii, żywności, alkoholu i wyrobów tytoniowych, których ceny mocno wahają się z miesiąca na miesiąc, wzrosła ona jedynie do 2,5 proc. z 2,4 proc., dokładnie zgodnie z prognozami.
Ta różnica stawia przed EBC kluczowe pytanie: czy mamy do czynienia z przejściowym szokiem energetycznym, który wygaśnie, czy z początkiem szerszej presji cenowej?
Drożejąca energia napędza skok inflacji w strefie euro
Ceny energii były o 18,8 proc. wyższe niż rok wcześniej, wobec 14,3 proc. w sierpniu. Tylko we wrześniu podskoczyły o 3,9 proc.
Energia ma udział około 9 proc. w koszyku inflacyjnym strefy euro. Przy rocznej dynamice 18,8 proc. dołożyła mniej więcej 1,7 punktu procentowego do 3,8‑procentowego wskaźnika ogólnego.
Inflacja w usługach wzrosła do 3,2 proc. z 3,0 proc. Usługi to największa część koszyka – odpowiadają za około 47 proc. i obejmują m.in. czynsze, gastronomię, podróże i ubezpieczenia.
Ceny żywności, alkoholu i wyrobów tytoniowych wzrosły o 1,4 proc., wobec 1,1 proc. w sierpniu. W tej grupie inflacja w nieprzetworzonej żywności, takiej jak świeże owoce, warzywa czy mięso, skoczyła do 4,0 proc. z 2,7 proc.
Ceny przemysłowych dóbr nieenergetycznych, do których należą samochody, odzież i sprzęt gospodarstwa domowego, zwiększyły się o 1,1 proc., nieznacznie mniej niż 1,2 proc. miesiąc wcześniej. To jedyna duża kategoria, w której roczna inflacja wyhamowała.
Gdzie inflacja w strefie euro była najwyższa
Najwyższą roczną inflację w strefie euro odnotowała Litwa – 6,1 proc., wobec 5,6 proc. w sierpniu.
Na drugim miejscu znalazła się Bułgaria, która 1 stycznia 2026 r. weszła do strefy euro – z wynikiem 5,6 proc. Cypr i Luksemburg zanotowały po 5,2 proc., Grecja 5,1 proc., a Hiszpania 5,0 proc.
Łącznie w sześciu z 21 państw członkowskich strefy euro inflacja sięgnęła co najmniej 5 proc. W dziesięciu krajach była równa średniej dla strefy, 3,8 proc., lub ją przekraczała.
Na drugim biegunie znalazła się Malta z najniższym odczytem, 2,4 proc., następnie Finlandia z 2,6 proc. i Łotwa z 2,9 proc. Łotwa była jedynym krajem strefy, w którym roczna inflacja we wrześniu się obniżyła.
Największe gospodarki strefy euro: największe skoki inflacji we Włoszech i Francji
We wszystkich czterech największych gospodarkach strefy euro inflacja przyspieszyła.
Wśród nich największy wzrost odnotowały Włochy. Roczna inflacja podniosła się tam do 4,1 proc. z 3,2 proc., a same ceny we wrześniu wzrosły aż o 2,0 proc. – to najwyższy miesięczny skok w całej strefie euro.
Za Włochami uplasowała się Francja, gdzie inflacja zwiększyła się do 3,4 proc. z 2,6 proc. W efekcie francuski wskaźnik jest obecnie wyższy niż w Niemczech, gdzie roczna inflacja wzrosła do 3,3 proc. z 2,9 proc.
Hiszpania utrzymała najwyższy poziom spośród tej czwórki – jej inflacja sięgnęła 5,0 proc., wobec 4,6 proc. w sierpniu.
Co obecna inflacja w strefie euro oznacza dla EBC
EBC 10 września podniósł trzy główne stopy procentowe o 25 punktów bazowych .
Stopa depozytowa wynosi teraz 2,50 proc. Była to druga podwyżka EBC w tym roku, po podobnym ruchu w czerwcu.
Wyższe stopy procentowe podnoszą koszt zaciągania kredytów przez gospodarstwa domowe i firmy. To z reguły hamuje wydatki. Z czasem słabszy popyt zmniejsza presję na wzrost cen.
Według wrześniowych prognoz EBC inflacja ogółem ma średnio wynieść 3,0 proc. w 2026 r., 2,5 proc. w 2027 r. i 2,1 proc. w 2028 r.
Kolejne posiedzenie decydentów odbędzie się 28–29 października we Frankfurcie, a decyzja zostanie ogłoszona 29 października. Na tym spotkaniu nie będą przedstawione nowe projekcje ekspertów banku – następna ich aktualizacja pojawi się w grudniu.
Wrześniowe dane są dla EBC kolejnym ostrzeżeniem. Inflacja ogółem wyraźnie przekracza cel i nadal rośnie.
Na rynkach predykcyjnych prawdopodobieństwo kolejnej podwyżki stóp EBC pod koniec miesiąca sięga 91 proc.