Nowy globalny ranking podatków dla osób wyjeżdżających za granicę: dwie europejskie kraje w czołowej dziesiątce, Niemcy na końcu. Raport pokazuje, że same niskie podatki nie czynią kraju atrakcyjnym do życia.
Nowy ranking przygotowany przez firmę Global Citizen Solutions (GCS) porównuje 48 jurysdykcji pod tym kątem. W Europie prowadzą Malta i Cypr, choć żaden z tych krajów nie ma najniższej nominalnej stawki podatku dochodowego.
Raport opiera się na 11 wskaźnikach zgrupowanych w trzech kategoriach: obciążenia podatkowego, struktury podatkowej oraz migracji inwestycyjnej, która obejmuje ścieżki do uzyskania prawa pobytu lub obywatelstwa. Razem tworzą one łączny wynik. Wyższy wynik oznacza korzystniejsze warunki dla osób, które mogą swobodnie przenosić się między krajami.
Optymalizacja podatkowa oznacza legalne ułożenie swoich finansów tak, by zmniejszyć wysokość należnych podatków.
Malta i Cypr w pierwszej dziesiątce
Dwa europejskie kraje, które znalazły się w światowej czołowej dziesiątce, Malta i Cypr, uzyskały wysokie noty, ponieważ oferują korzystne traktowanie podatkowe części osób przeprowadzających się tam, zwłaszcza w odniesieniu do dochodów osiąganych za granicą, a nie tylko niskie stawki podatkowe.
Malta i Cypr zdobyły po 82 punkty na 100 za obciążenie podatkowe i po 63 za strukturę podatków. Malta uzyskała 83 punkty w kategorii migracji inwestycyjnej, nieznacznie wyprzedzając Cypr z wynikiem 78. Te rezultaty dały Malcie szóste miejsce na świecie, a Cyprowi dziesiąte.
GCS podkreśla, że oba kraje osiągnęły te pozycje „dzięki preferencyjnym reżimom, a nie niskim nominalnym stawkom podatku”.
Monako (68,6), Gruzja (68,3) i Bułgaria (62,8) uzupełniają europejską pierwszą piątkę.
Po tych najwyżej notowanych jurysdykcjach wszystkie europejskie wyniki spadają poniżej 60 punktów, co oznacza lokaty poza pierwszą dwudziestką na świecie.
Niemcy na ostatnim miejscu w rankingu globalnym
Niemcy zajęły ostatnie miejsce wśród wszystkich 48 jurysdykcji. Kraj zdobył jedynie 17 punktów na 100 za strukturę podatków, czyli sposób opodatkowania dochodów zagranicznych oraz osób wyjeżdżających z kraju.
Raport wskazuje na opodatkowanie w Niemczech światowych dochodów rezydentów, podatek od spadków oraz podatek wyjściowy jako główne przyczyny tak niskiej pozycji.
Dania (30,4), Hiszpania (36,9), Francja (37,7) i Norwegia (38,4) również znajdują się blisko końca europejskiej stawki.
Następny najniższy europejski wynik należy do Zjednoczonego Królestwa – 50,9 punktu. Wyższy wynik oznacza korzystniejsze warunki podatkowe dla osób rozważających przeprowadzkę za granicę.
Wśród pięciu największych gospodarek Europy najwyższy wynik osiągnęły Włochy – 56,9. Kraj zajmuje dziewiąte miejsce w Europie, licząc także kandydatów do UE, Turcję i Gruzję, oraz 26. pozycję na świecie.
Wyniki kilku innych europejskich jurysdykcji są do siebie zbliżone – od 58,2 w Szwajcarii do 51,2 w Niderlandach. W tym przedziale mieszczą się także Turcja (56,9), Węgry (54,9), Szwecja (54,1) i Irlandia (53,1).
Monako, Bułgaria i Andora najlepiej wypadają pod względem obciążenia podatkowego
Obraz zmienia się, gdy trzy części rankingu rozpatruje się osobno.
Wynik dotyczący obciążenia podatkowego obejmuje podatek dochodowy od osób fizycznych, podatek od zysków kapitałowych z notowanych papierów wartościowych, netto podatek majątkowy oraz podatek od spadków.
Monako (93), Bułgaria (92) i Andora (89) mają najwyższe wyniki w kategorii obciążenia podatkowego. Malta (82) i Cypr (82) plasują się tuż za nimi.
Hiszpania (25), Francja (26) i Dania (30) mają najniższe europejskie wyniki w tej kategorii. Niemcy, mimo ostatniego miejsca w zestawieniu ogólnym, uzyskały 40 punktów.
Jak kraje opodatkowują dochody zagraniczne
Struktura podatków pokazuje, jak kraj opodatkowuje dochody osiągane za granicą oraz osoby, które z niego wyjeżdżają. Malta i Cypr mają najwyższy europejski wynik – po 63 punkty.
Niemcy mają najniższy wynik – 17 punktów. Dalej są Węgry (25), Andora (26), Estonia (27) i Bułgaria (29). Turcja również uzyskała 29 punktów, ale w raporcie została sklasyfikowana osobno.
Kraj może więc uzyskiwać wysokie noty w jednej kategorii, a wypadać słabo w ogólnej ocenie. Jak podkreśla GCS: „Główny wniosek jest taki, że wysokość podatków w danej jurysdykcji i struktura systemu podatkowego w dużej mierze są od siebie niezależne”.
Obciążenie podatkowe i struktura podatków razem odpowiadają za 85 proc. indeksu, przy jednakowej wadze obu elementów.
Jak Europa wypada na tle reszty świata?
Zjednoczone Emiraty Arabskie zajmują pierwsze miejsce w zestawieniu ogólnym z wynikiem 82,7. Kraj nie ma podatku dochodowego od osób fizycznych, stosuje 5-procentowy podatek konsumpcyjny i nie pobiera podatku wyjściowego.
Antigua i Barbuda (82,2) zajmują drugie miejsce, dalej są Paragwaj (77,2), Hongkong (76,9) i Bahamy (76,2).
Na drugim końcu listy Stany Zjednoczone uzyskały 33,5 punktu i zajęły 46. miejsce. Niżej plasują się tylko Dania i Niemcy. Japonia jest na 45. pozycji z wynikiem 36,4.
Czy korzystne podatki oznaczają lepsze miejsce do życia?
Raport porównuje także swoje ustalenia z rankingami jakości życia z Global Passport Index 2026. Kraje, które wypadają dobrze pod względem jakości życia, często osiągają gorsze wyniki w obszarze optymalizacji podatkowej.
Szwecja zajmuje drugie miejsce na świecie pod względem jakości życia, ale dopiero 32. pod względem optymalizacji podatków. Niemcy są odpowiednio na trzecim i 48. miejscu, Dania na czwartym i 47., a Norwegia na piątym i 40.
Raport wskazuje jednak siedem wyjątków, które mieszczą się w górnej połowie rankingu optymalizacji podatkowej i w pierwszej pięćdziesiątce pod względem jakości życia: Malta, Cypr, Portugalia, Szwajcaria, Urugwaj, Kostaryka i Mauritius. Portugalia zajmuje 23. miejsce pod względem podatków i 11. w kategorii jakości życia, natomiast Malta odpowiednio szóste i 28.
Żaden z tych siedmiu krajów nie ma zerowej stawki podatku dochodowego. Zamiast tego, jak podkreślono w raporcie, oferują one korzystne traktowanie dochodów zagranicznych – poprzez zwolnienia, specjalne reżimy podatkowe lub zasady, zgodnie z którymi dochód taki jest opodatkowany dopiero po sprowadzeniu go do kraju. Pozwala im to przyciągać osoby wyjeżdżające z innych państw, a jednocześnie utrzymywać wpływy podatkowe potrzebne do finansowania usług publicznych.
48 jurysdykcji wybrano ze względu na znaczenie dla relokacji i planowania podatkowego, a nie wielkość ich gospodarek.