Sekretariat generalny szkolnictwa katolickiego apeluje do prywatnych szkół katolickich dotowanych przez państwo o uczynienie 25 września, dnia przyjazdu papieża do Francji, dniem poświęconym zajęciom wokół Leona XIV.
Czy wizyta papieża Leona XIV we Francji, zaplanowana na 25–28 września, może odbyć się bez wywoływania sporów o świeckość państwa? Na kilka dni przed jego przyjazdem wątpliwości budzi organizacja „obowiązkowego” dnia zajęć poświęconych papieżowi w katolickich placówkach oświatowych.
REKLAMA
REKLAMA
W wewnętrznej nocie z 10 września, ujawnionej przez „Libération”, Sekretariat generalny szkolnictwa katolickiego (Sgec), kierowany przez Guillaume’a Prévosta, zwraca się do prywatnych szkół mających umowę z państwem, by ogłosiły piątek 25 września, dzień przyjazdu Leona XIV do Paryża, dniem wyjątkowym i zastąpiły zwykłe lekcje zajęciami na temat papieża, Kościoła katolickiego oraz różnych kwestii społecznych.
Dokument precyzuje, że ten dzień ma „mieć charakter obowiązkowy dla uczniów oraz wszystkich nauczycieli i pracowników, tak jak każdy inny dzień nauki”.
Dzień zajęć ku czci Leona XIV
W szkołach podstawowych Sgec proponuje między innymi wykonanie papierowych gołębi lub stworzenie fresku o pokoju oraz przybliżenie uczniom Watykanu i roli papieża. W szkołach ponadpodstawowych uczniowie będą mogli na przykład analizować przemówienie, które Leon XIV ma wygłosić w UNESCO, albo pracować wokół pojęcia „cywilizacji miłości”.
Proponowane są także inne działania dotyczące pokoju, braterstwa, sztucznej inteligencji, walki z przemocą rówieśniczą oraz zapobiegania aktom przemocy.
Sgec zaznacza jednak, że obowiązek obecności nie pociąga za sobą „żadnego obowiązku przyjmowania określonych przekonań”. Zajęcia o wyraźnie religijnym charakterze, takie jak modlitwa czy pieśni, mają pozostać dobrowolne.
Aby uzasadnić organizację tego dnia w czasie zajęć szkolnych, Sgec powołuje się na przeniesienie „dnia społeczności edukacyjnych”, który zwykle odbywa się na początku grudnia.
To wyjaśnienie kwestionuje jednak Laëtitia Bramoullé, rzeczniczka kolektywu Stop aux souffrances dans les établissements catholiques, która w rozmowie z „Libération” twierdzi, że taki ogólnokrajowy dzień w tej formie nie istnieje.
Kolejny punkt sporny to organizowanie tego dnia zamiast zwykłych zajęć, choć prywatne szkoły mające umowę z państwem muszą realizować programy Ministerstwa Edukacji Narodowej.
Z kolei Sgec uważa, że dzień społeczności edukacyjnych może „wychodzić poza ścisły ramowy układ godziny lekcyjnej” i odbywać się „w pełni zasadnie w czasie nauki szkolnej”. Organ szkolnictwa katolickiego rekomenduje też, aby udział nauczycieli został uznany za czas pracy.
„Żaden czas duchowy ani żadna praktyka religijna nie mogą być narzucane”
W rozmowie z Euronews francuskie Ministerstwo Edukacji Narodowej przypomina, że „prywatna szkoła mająca umowę z państwem może poświęcić czas nauki na określony temat, taki jak walka z przemocą rówieśniczą czy poznawanie zawodów”.
„W prywatnym szkolnictwie objętym umową z państwem taki czas może również wpisywać się w charakter własny danej placówki” – dodaje resort.
Resort wskazuje jednak na dwa ograniczenia. Po pierwsze, należy szanować wolność sumienia: „żaden czas duchowy ani żadna praktyka religijna nie mogą być narzucane uczniom ani pracownikom”.
Po drugie, „Sgec nie posiada żadnej władzy hierarchicznej nad placówkami”, a więc może taką inicjatywę zaproponować, lecz nie może nakazać, by dzień został uznany za wyjątkowy. Decyzja o organizacji takiego dnia „należy do każdej szkoły, z poszanowaniem tych ram” – przypomina ministerstwo.
Świeckość państwa: spór odżywa przy wydarzeniach papieskich
We Francji wydarzenia związane z papiestwem regularnie na nowo rozpalają dyskusję o miejscu religii w przestrzeni publicznej.
W kwietniu 2025 roku decyzja rządu, by z okazji pogrzebu papieża Franciszka opuścić flagi na budynkach publicznych do połowy masztu, wywołała krytykę. Kilku polityków uznało to za naruszenie zasady neutralności państwa, podczas gdy rząd powoływał się na status papieża jako głowy państwa.
W 2023 roku obecność Emmanuela Macrona na mszy celebrowanej przez papieża Franciszka w Marsylii również spotkała się z reakcjami. Tym razem prezydent Francji nie weźmie udziału w żadnej z mszy, które Leon XIV odprawi podczas swojej wizyty we Francji.
Na mszę pod gołym niebem zaplanowaną na sobotę na placu Zgody i na Polach Elizejskich w Paryżu będzie reprezentowany przez swoją żonę Brigitte Macron oraz premiera Sébastiena Lecornu – poinformował we wtorek Pałac Elizejski.
Emmanuel Macron powita jednak Leona XIV po jego przylocie i przyjmie go w Pałacu Elizejskim.
We Francji szkolnictwo katolickie obejmuje około 17 proc. wszystkich uczniów szkół podstawowych i średnich, czyli ponad 2 mln osób.