Ponad 10 tys. uczestników, w tym delegaci ze 102 krajów, omawiało dostęp do rynków, połączenia transportowe, zieloną energię, eksport cyfrowy i polityki potrzebne do przełożenia zobowiązań na działające projekty.
Piąta edycja Taszkienckiego Międzynarodowego Forum Inwestycyjnego (źródło w Angielski)zakończyła się podpisaniem 166 umów o wartości 43,1 mld dol. (37,6 mld euro), w tym 139 nowych projektów wycenianych na 31,8 mld dol. (27,7 mld euro) – wynika z danych opublikowanych po zakończeniu wydarzenia.
REKLAMA
REKLAMA
Na trzydniowe spotkanie zarejestrowało się ponad 10 tys. uczestników, w tym 3 802 zagranicznych delegatów ze 102 krajów. Dane te pokazują międzynarodowy zasięg forum. Kolejny etap to finansowanie i realizacja projektów.
Prezydent Uzbekistanu, Szawkat Mirzijojew, podkreślił, że polityka inwestycyjna kraju ma przynieść coś więcej niż tylko napływ zagranicznego kapitału.
„Dla nas inwestycje to znacznie więcej niż źródło kapitału. To katalizator zaawansowanych technologii, nowoczesnej wiedzy i doświadczenia, nowych miejsc pracy oraz rozwoju, który dotrzymuje kroku wymaganiom szybko zmieniającego się świata” – powiedział uczestnikom.
Reformy przechodzą próbę rynku
Inwestorzy, z którymi rozmawiała Euronews, wielokrotnie podkreślali, że przyszłe przepływy kapitału zależą od trwałości programu reform w Uzbekistanie.
„Program reform musi zbudować własną historię. Nie da się zmienić wszystkiego z dnia na dzień. Ludzie potrzebują dowodów, że to działa. A my mamy już wiele lat takich dowodów” – powiedziała Julia Hoggett, dyrektor generalna London Stock Exchange.
Jednym z pierwszych sygnałów było równoczesne wprowadzenie na giełdy w Londynie i Taszkencie Narodowego Funduszu Inwestycyjnego Uzbekistanu (UzNIF). Fundusz ma udziały w 13 spółkach państwowych. Oferta spotkała się z popytem przekraczającym 2,8 mld dol. (2,44 mld euro) i pozwoliła pozyskać blisko 700 mln dol. (610 mln euro).
Funduszem UzNIF zarządza Franklin Templeton, który odegrał bezpośrednią rolę w jego wejściu na giełdy w Londynie i Taszkencie.
Marius Dan, dyrektor firmy na Azję Centralną, ocenił, że debiut funduszu może być wczesnym etapem budowy szerszego krajowego rynku kapitałowego.
„Za pięć lat będziemy siedzieć w tym miejscu i patrzeć wstecz, a cały rynek kapitałowy będzie wyglądał zupełnie inaczej” – powiedział, przewidując więcej spółek notowanych na giełdzie, większą płynność oraz większe zaangażowanie zagranicznych inwestorów instytucjonalnych.
Dalszy wzrost będzie też zależał od tego, czy inwestorzy mogą swobodnie przenosić kapitał i zyski. Rząd przekonuje, że reformy wprowadzone od 2017 r. obniżyły podatki i zniosły ograniczenia dotyczące wymiany walut oraz transferu zysków za granicę.
„Każdy inwestor może przyjechać, zainwestować i w ciągu jednego dnia wyprowadzić swoje dochody z kraju” – powiedział minister inwestycji, przemysłu i handlu Uzbekistanu, Laziz Kudratow.
Dyplomacja i obecność amerykańskich firm
Forum zbiegło się w czasie z wizytami prezydenta Niemiec, Franka-Waltera Steinmeiera, i prezydenta Albanii, Bajrama Begaja, a także premierów i wysokich urzędników z całej Azji Centralnej oraz państw ościennych.
Forum biznesowe USA–Uzbekistan zgromadziło przedstawicieli 193 amerykańskich firm. Menedżerowie z Boeing, Visa, JPMorgan, Meta, Air Products i Franklin Templeton odbyli również rozmowy z rządem Uzbekistanu.
Podczas spotkań na agendzie forum obok reform rynku kapitałowego znalazły się handel, transport, energetyka i współpraca regionalna.
Od dystansu do połączeń
Przez lata wielu inwestorów postrzegało Azję Centralną przede wszystkim przez pryzmat jej oddalenia od głównych rynków. Nowe linie kolejowe, połączenia energetyczne i korytarze transportowe mają stworzyć dodatkowe szlaki w kierunku Europy, Azji i południowych portów morskich.
Do projektów, które mają poprawić dostęp regionu pozbawionego dostępu do morza do rynków światowych, należą m.in. linia kolejowa Chiny–Kirgistan–Uzbekistan, Środkowy Korytarz przez Morze Kaspijskie oraz planowana trasa transafgańska.
Uzbekistan liczy też, że lepsza łączność wesprze rozwój turystyki.
„Chcemy zwiększyć wydatki odwiedzających i rozszerzyć ofertę turystyki o wyższej wartości dodanej” – powiedział przewodniczący państwowego Komitetu ds. Turystyki, Abdulaziz Akkulow.
Banki rozwoju na nowo oceniają perspektywy wzrostu w Azji Centralnej.
„Azja Centralna jest dziś jednym z najbardziej imponujących regionów pod względem wzrostu gospodarczego” – powiedział wiceprezes Europejskiego Banku Inwestycyjnego, Marek Mora.
„Uważam, że to tylko kwestia czasu, kiedy zaczniemy mówić o tygrysach Azji Centralnej”.
Eksport cyfrowy, energetyka i surowce
Uzbekistan stara się przełożyć szybszy wzrost i lepsze powiązania na eksport oraz rozwój sektorów o wyższej wartości dodanej.
Minister technologii cyfrowych, Szerzod Szermatow, poinformował, że roczny eksport usług IT wzrósł z mniej niż 1 mln dol. (871 tys. euro) w 2017 r. do 1 mld dol. (872 mln euro) w ubiegłym roku.
Rząd planuje też zwiększyć udział zielonej energii do 54 proc. produkcji elektryczności oraz przyciągnąć inwestycje w sieci, magazyny energii, sztuczną inteligencję i centra danych.
Prezes firmy DataVolt, Rajit Nanda, podkreślił, że kapitał, energia i talenty są niezbędne do skutecznego wdrażania sztucznej inteligencji.
Rząd Uzbekistanu szacuje wartość bogactw mineralnych kraju – złota, miedzi, uranu i innych surowców strategicznych – na 3 bln dol. (2,62 bln euro).
Dyrektor wykonawczy Inicjatywy na rzecz Przejrzystości w Przemyśle Wydobywczym, Mark Robinson, ostrzegł jednak, że bogactwo surowcowe nie przekłada się automatycznie na powszechny dobrobyt.
„Państwa muszą przekuć to bogactwo zasobów w długoterminowe korzyści” – powiedział.
Inwestorzy włączają się w proces kształtowania polityki
Krajowe zaufanie do gospodarki może również wpływać na to, jak inwestorzy zagraniczni oceniają dany kraj.
„W momencie, gdy własna ludność zaczyna wierzyć, że inwestowanie i rozwijanie biznesu tutaj jest bezpieczne, to najsilniejszy sygnał dla reszty świata” – powiedział specjalny przedstawiciel UE ds. Azji Centralnej, Eduards Stiprais.
Zagraniczni inwestorzy otrzymują też formalny kanał zgłaszania propozycji zmian polityki. W Radzie Inwestorów Zagranicznych zasiada obecnie 85 firm z 19 krajów i 23 sektorów gospodarki. Z danych podsumowujących forum wynika, że jej prace zaowocowały 21 inicjatywami i ośmioma aktami regulacyjnymi.
Rząd zapowiada, że 120 nowych rekomendacji dotyczących sektora bankowego, energetyki, sztucznej inteligencji, rynków kapitałowych i ładu korporacyjnego trafi do oficjalnej mapy drogowej reform. Realizacja ma być monitorowana, a postępy będą raportowane bezpośrednio prezydentowi Uzbekistanu, Szawkatowi Mirzijojewowi.