Pływanie do pracy odsłania „zaskakująco bogaty, mały miejski ekosystem” pod Zurychem.
Gdy dowiedział się, że część szwajcarskich mieszkańców dojeżdżających do pracy dopływa tam wpław, informatyk Mischa Gurov pomyślał, że to coś „typowo szwajcarskiego, trochę szalonego”.
REKLAMA
REKLAMA
Dziś Rosjanin z pochodzenia sam należy do tej grupy.
Po przeprowadzce do Zurychu w 2019 roku postanowił zamienić zatłoczone tramwaje i pociągi na orzeźwiającą kąpiel w dawnej miejskiej fosie.
Przy sprzyjającej pogodzie dojeżdża komunikacją miejską do centrum, przebiera się w strój kąpielowy i z rzeczami schowanymi w wodoodpornej torbie wskakuje do Schanzengraben („fosy obronnej”), by pokonać ostatnie 1,35 km swojej drogi.
„To najlepszy sposób na rozpoczęcie dnia pracy” – mówi Mischa dla Euronews Earth. „Czasem jeszcze przed pływaniem oglądam nad jeziorem wschód słońca albo obserwuję łabędzie biorące poranną kąpiel. Innym razem przez wiele metrów płyną obok mnie ryby – to naprawdę wyjątkowe poczucie harmonii.”
Od początku roku przepłynął już ponad 60 km. Tegoroczne niskie stany wody spowodowane suszą sprawiły jednak, że inaczej spojrzał na swoją codzienną trasę.
Część miasta, której z ulicy prawie nie widać
Wzdłuż kanału jeżdżą tramwaje i rowery, stoją biurowce, a mieszkańcy przemieszczają się po Zurychu.
Ale gdy ostatnio zabrał ze sobą kamerę podwodną, Mischa odkrył „ryby, stare kamienne mury i część miasta, którą z ulicy dużo trudniej dostrzec”.
„Zrozumiałem, że natura nie musi znajdować się gdzieś daleko, w oceanie, dżungli czy górach. Czasem całe jej królestwo żyje prawie niezauważone tuż pod mostem, którym ludzie przechodzą każdego dnia” – mówi.
Udało mu się nawet sfotografować dużą rybę, którą później – z pomocą miejskiej organizacji zajmującej się gospodarką odpadami i ochroną wód, Entsorgung + Recycling Zürich (ERZ) – rozpoznał jako jednego z rzadkich w Schanzengraben pstrągów potokowych.
Te ryby do życia potrzebują czystej, chłodnej wody bogatej w tlen, więc ich obecność świadczy o dobrej jakości wody. Brak troski o ten ukryty świat może jednak ją poważnie zagrozić.
500 niedopałków na 30 metrach brzegu Schanzengraben
Mischa od dawna irytuje się na śmieci pozostawiane w miejscach, które kocha.
Gdy w 2018 roku mieszkał w Londynie, uruchomił petycję przeciwko zaśmiecaniu, domagając się uporządkowania Richmond Park i rzeki Tamizy.
Z tym samym problemem coraz trudniej mu się pogodzić także w Zurychu.
Na początku lata postanowił sprawdzić, ile niedopałków papierosów zdoła zebrać na krótkim odcinku wzdłuż Schanzengraben. W ciągu 30 minut, na około 30 metrach, zgromadził ponad 500 sztuk.
Niedopałki są w Szwajcarii najczęściej wyrzucanym odpadem. Co roku do środowiska trafia ponad sześć miliardów sztuk, a ich sprzątanie kosztuje szacunkowo 53 mln franków (56 mln euro). W wodzie uwalniane przez nie toksyny mogą być śmiertelne dla ryb.
Mischa wyławia też z wody większe kawałki śmieci, kiedy może bezpiecznie do nich dotrzeć.
Uważa, że surowsze przepisy, w tym wyższe mandaty za zaśmiecanie, mogłyby zniechęcić do lekkomyślnego zachowania i zrekompensować koszty sprzątania, które dziś ponoszą podatnicy. Obecnie za śmiecenie w Szwajcarii grozi mandat nakładany na miejscu w wysokości od 80 do 250 CHF (85–266 euro).
Korzystanie z kamery podwodnej uświadomiło mu, o co walczy: „Pod wodą i na jej brzegach były nie tylko porzucone przedmioty. Były tam też ryby, ptaki i zaskakująco bogaty, mały miejski ekosystem”.
To tylko wzmocniło jego determinację, by utrzymywać tę ukrytą część Zurychu w czystości – i zachęcać ludzi przechodzących mostami nad kanałem, żeby robili to samo.
Utrzymanie Szwajcarii w czystości to wspólna odpowiedzialność
Na wodach Zurychu polegają nie tylko organizmy wodne i nietypowi dojeżdżający do pracy.
Jezioro Zuryskie dostarcza około 70 proc. miejskiej wody pitnej.
Każdego lata mieszkańcy ochładzają się w 18 oficjalnych Sommerbäder (kąpieliskach letnich) nad czystymi wodami jeziora i rzeki Limmat – a 4,5 tys. osób bierze udział w dorocznym, dwukilometrowym Limmatschwimmen.
A Mischa chciałby, żeby do jego sposobu dojazdu do pracy dołączyło więcej osób. Najgorętsze i najsuchsze lato w historii pomiarów spowodowało masowe namnażanie się glonów w zuryskich akwenach – jednak gdy zwrócił się do miasta, usłyszał, że zbyt mało osób pływa w Schanzengraben, by można było uzasadnić wysokie koszty jego oczyszczania.
Dla Mischy dbanie o czystość wody nie oznacza tylko ochrony ekosystemu, który tak dobrze poznał – chodzi o to, by każdy robił swoje, troszcząc się o zasób, z którego całe miasto korzysta i czerpie przyjemność.
„Utrzymanie Szwajcarii w czystości to wspólna odpowiedzialność” – podkreśla Mischa.
„Problem śmiecenia nie może zostać rozwiązany wyłącznie przez sprzątających, władze czy pojedynczych wolontariuszy. To działa tylko wtedy, gdy wszyscy wypełniamy swoją rolę – ludzie, społeczności, firmy i instytucje.”
Mieszkańcy Szwajcarii mogą wziąć udział w Ogólnokrajowym Dniu Sprzątania IGSU (Interest Group for a Clean Environment) 18 i 19 września 2026 roku.
O godz. 7 tego dnia Mischa zamierza przepłynąć cały Schanzengraben w kasku ozdobionym tysiącem wyrzuconych niedopałków i ze szwajcarskim dzwonkiem: „Symbolicznie bijąc na alarm środowiskowy i wyrażając protest przeciwko zatruwaniu moich «przyjaciół»” – ryb, które codziennie towarzyszą mu w drodze do pracy.