Rebeca Grynspan z Kostaryki była faworytką po pierwszym, ubiegłomiesięcznym nieformalnym głosowaniu, w którym 15 członków Rady, w tym pięciu z prawem weta, tajnie oceniało kandydatów.
Najpotężniejszy organ ONZ, Rada Bezpieczeństwa, zbierze się w piątek później, by przeprowadzić kolejne wstępne głosowanie. Ma ono pokazać, jaką popularnością cieszy się rosnąca grupa kandydatów na następnego sekretarza generalnego organizacji.
REKLAMA
REKLAMA
Rebeca Grynspan z Kostaryki była liderką po ubiegłomiesięcznym pierwszym nieformalnym głosowaniu, w którym 15 członków rady, w tym pięciu dysponujących prawem weta, w tajnym trybie ocenia kandydatów.
Argentyńczyk Rafael Grossi, obecny szef Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej (MAEA), także ubiega się o stanowisko. Wraz z nim kandydują Chilijka Michelle Bachelet, Ekwadorka María Fernanda Espinosa, Gujanka Carolyn Rodrigues-Birkett, Ugandyjczyk Olara Otunnu oraz Senegalczyk Macky Sall.
Po zakończeniu pierwszej tury Ekwadorka Ivonne A-Baki zgłosiła swoją kandydaturę w wyścigu o fotel po António Guterresie, który zakończy drugą pięcioletnią kadencję 31 grudnia.
„Pierwsze głosowanie orientacyjne wyznaczyło ramy wyścigu o stanowisko sekretarza generalnego, a drugie może pokazać, w jakim kierunku on zmierza” – powiedział Daniel Forti z International Crisis Group.
„Dyplomaci spodziewają się zmian w rozkładzie głosów w porównaniu z lipcowym głosowaniem. Większość będzie obserwować, czy pierwsi faworyci umocnią poparcie, czy też spadną w rankingu.”
„Mało prawdopodobne, by którykolwiek kandydat wyszedł z piątkowego głosowania z wyraźną przewagą” – ostrzegł.
Forti zaznaczył, że państwa dysponujące prawem weta – Francja, Rosja, Chiny, Zjednoczone Królestwo i Stany Zjednoczone – mogą wstrzymać się z ujawnieniem swoich preferencji, a tymczasem mogą pojawić się nowi kandydaci.
Ambasador Rosji przy ONZ, Wasilij Nebenzia, powiedział w czwartek, że nie może wykluczyć takiego scenariusza.
„Jeśli, mówiąc hipotetycznie, dojdzie do impasu wokół któregoś z kandydatów, których dziś rozpatrujemy, jeśli żadnemu z nich nie uda się przebić, to sądzę, że mogą pojawić się także nowe nazwiska” – stwierdził Nebenzia.
Koniec drogi?
Nawet jeśli kandydat zdobędzie wymagane dziewięć z piętnastu głosów w Radzie Bezpieczeństwa, musi jeszcze uniknąć weta ze strony pięciu wielkich mocarstw, które są głęboko podzielone.
Gdy kandydat spełni te warunki, jego nazwisko trafi do Zgromadzenia Ogólnego wszystkich państw członkowskich ONZ, które musi potwierdzić wybór.
Głosowanie orientacyjne w Radzie Bezpieczeństwa wprowadzono na początku lat 80., żeby przełamać impas między dwoma kandydatami blokowanymi wetami.
Ten nieformalny mechanizm w różnych odmianach przetrwał mimo krytyki państw sprzeciwiających się tak nieprzejrzystej procedurze.
„Jest duże prawdopodobieństwo, że po piątkowym głosowaniu część zgłoszonych kandydatów zorientuje się, iż ich kampanie dotarły do kresu” – dodał Forti.
Każde państwo członkowskie musi anonimowo przypisać każdemu kandydatowi jedną z trzech ocen: „zachęcić”, „zniechęcić” lub „bez zdania”.
Daje to kandydatom pozbawionym poparcia możliwość wycofania się, choć nie są do tego zobowiązani.
W pierwszych rundach procesu, który ma potrwać kilka tygodni, wszystkie karty do głosowania mają ten sam kolor.
Po nieokreślonej liczbie tur karty pięciu stałych członków będą miały inny kolor niż karty członków wybieranych, co pozwoli zidentyfikować potencjalne weta, bez ujawniania, które państwo zablokowało danego kandydata.
Zgodnie z tradycją najwyższe stanowisko w ONZ powinno rotować między różnymi regionami świata.
Z tej perspektywy tym razem funkcja powinna przypaść kandydatowi z Ameryki Łacińskiej. Z regionu pochodzi wielu ubiegających się o urząd, choć Sall i Otunnu pochodzą z Afryki.