Zaćmienie budzi entuzjazm wielu osób, ale dla branży energii słonecznej to prawdziwy kłopot.
Dostawcy energii i operatorzy sieci przygotowują się na wpływ zaćmienia słońca w tym tygodniu na wytwarzanie energii słonecznej.
REKLAMA
REKLAMA
W środę 12 sierpnia Słońce będzie częściowo przesłonięte nad znaczną częścią Europy Zachodniej. Rozległe obszary Hiszpanii, a także mniejsze fragmenty Portugalii, Grenlandii i Islandii znajdą się w pasie całkowitego zaćmienia.
Ponieważ energia słoneczna odgrywa kluczową rolę w europejskim miksie energetycznym – w 2025 roku odpowiadała za ok. 13 proc. produkcji energii elektrycznej w UE – trwające około dwóch godzin zjawisko może zachwiać równowagą w produkcji energii.
Energia słoneczna ma jeszcze większy udział w miksie energetycznym Hiszpanii – między 21–22 proc. Ponieważ duża część kraju znajdzie się w strefie całkowitego zaćmienia, Hiszpania może odczuć skutki zjawiska w wyjątkowy sposób.
Działający w Hiszpanii operator sieci Red Eléctrica de España (REE) zapowiedział środki ostrożności, które mają zminimalizować spodziewany wpływ zaćmienia na fotowoltaikę (PV). Według firmy będzie on „ograniczony i krótkotrwały”.
Zjawisko wystąpi nad Europą pod wieczór, gdy produkcja energii słonecznej naturalnie zaczyna spadać. Mimo to, według wyliczeń REE, moc wytwórcza na Półwyspie Iberyjskim może zmniejszyć się nawet o 5 GW, czyli ok. 13 proc. szczytowego zapotrzebowania w typową sierpniową środę.
REE podkreśla, że ściśle współpracuje z instytucjami państwowymi, innymi europejskimi operatorami systemów przesyłowych (TSO) oraz krajowymi centrami kontroli wytwarzania i dystrybucji energii. Operator zwiększa też standardowe rezerwy i marginesy bezpieczeństwa oraz na bieżąco monitoruje sytuację.
Według Europejskiej Sieci Operatorów Systemów Przesyłowych Energii Elektrycznej (ENTSO-E) moc wytwarzana przez instalacje fotowoltaiczne w całej Europie może spaść nawet o 9,7 GW.
Brytyjskie gospodarstwa domowe zachęcane do ograniczenia zużycia energii podczas zaćmienia
Brytyjski dostawca energii dla gospodarstw domowych Octopus Energy proponuje nietypowe rozwiązanie: zachęca klientów do udziału w akcji „eclipse power down”, czyli ograniczenia zużycia prądu podczas zaćmienia.
„Kiedy słońce schodzi z sieci, chcemy, żebyście zrobili to samo” – głosi kampania. Gospodarstwa domowe, które w czasie zaćmienia zużyją mniej energii niż zwykle, otrzymają w niedzielę w nagrodę godzinę darmowej energii elektrycznej.
Promocyjna godzina będzie ograniczona do 16 kWh – „więcej, niż przeciętne gospodarstwo domowe byłoby w stanie zużyć w ciągu godziny (to raczej poziom oświetlenia małego stadionu sportowego!)” – podaje Octopus Energy. Aby wziąć udział, klienci muszą zapisać się do programu nagród firmy.
Oferta Octopus Energy to nie tylko chwyt marketingowy. Aby częstotliwość w sieci elektroenergetycznej utrzymywała się w bezpiecznym zakresie – co pozwala uniknąć wyłączeń i blackoutów – produkcja i zużycie energii muszą pozostawać w delikatnej równowadze w czasie rzeczywistym.
Jeśli gospodarstwa domowe ograniczą zużycie energii w czasie, gdy produkcja z odnawialnych źródeł energii spada, mogą pomóc uniknąć konieczności uruchamiania emisyjnych elektrowni gazowych opalanych gazem kopalnym, które miałyby wypełnić lukę w dostawach.
Firma liczy, że jej inicjatywa zmniejszy obciążenie sieci, bo zaćmienie może sprawić, że „ogromna część brytyjskiej energii słonecznej wypadnie z systemu – dokładnie w momencie, gdy miliony ludzi wracają do domów i zapotrzebowanie na prąd gwałtownie rośnie”. Zapotrzebowanie na energię do chłodzenia domów może być w tym tygodniu szczególnie wysokie, ponieważ Wielka Brytania zmaga się już z piątą falą upałów w tym roku.
Według brytyjskiego National Energy System Operator (NESO) w czasie zaćmienia popyt na energię ma jednak spaść poniżej typowego poziomu. Miliony ludzi wyjdą na zewnątrz, żeby obserwować zjawisko.
Przewiduje się, że w środę wieczorem Księżyc przesłoni nawet 95 proc. tarczy słonecznej nad częścią terytorium Wielkiej Brytanii.
W Portugalii elektrownie wodne i konwencjonalne mają zapewnić rezerwę mocy
Portugalski operator sieci Redes Energéticas Nacionais (REN) spodziewa się, że będzie musiał uruchomić dodatkowe rezerwy mocy, aby zrekompensować spadek produkcji energii słonecznej spowodowany zaćmieniem.
W oświadczeniu (źródło w Angielski) opublikowanym w poniedziałek 10 sierpnia firma poinformowała, że „konieczne będzie uruchomienie dodatkowych rezerw z elektrowni wodnych i/lub cieplnych”, aby ponownie zrównoważyć podaż i popyt w Krajowym Systemie Elektroenergetycznym (SEN).
Ma to być również konieczne, by utrzymać stabilność połączeń między portugalską a hiszpańską siecią przesyłową.
REN przewiduje spadek produkcji energii słonecznej o 450 MW. To około 7 proc. krajowego zużycia oraz 45 proc. średniej mocy z fotowoltaiki prognozowanej przez Krajowy System Elektroenergetyczny na godziny 18.30–20.30.
Portugalia doświadczy „niemal całkowitego” zaćmienia: od 92 proc. przesłonięcia tarczy słonecznej w Algarve do 100 proc. w gminie Bragança. Za najlepsze miejsce w kraju do obserwacji pełnego zaćmienia uchodzi miejscowość Guardamil.