Panele słoneczne pomagają utrzymać chłód w domach podczas upałów i mogą podnieść wartość nieruchomości.
Energetyka słoneczna bywa określana jako „jaśniejąca gwiazda” unijnej transformacji energetycznej. Pomaga chronić gospodarstwa domowe przed druzgocącymi kosztami paliw kopalnych.
REKLAMA
REKLAMA
Z danych Eurostatu wynika, że energia słoneczna pokrywała w pierwszym kwartale 2026 roku ponad 17 proc. zapotrzebowania na energię elektryczną w UE. Ponieważ słoneczna pogoda ma się utrzymać przez całe lato, moc zainstalowana fotowoltaiki prawdopodobnie dalej będzie rosła.
Poza obniżaniem rachunków i uniezależnianiem Europy od zanieczyszczającej środowisko ropy i gazu, montaż paneli fotowoltaicznych na dachu domu daje też wiele mniej oczywistych korzyści.
Czy panele słoneczne pomagają chłodzić dom podczas upałów?
Panele słoneczne tworzą barierę między dachem a słońcem. Pochłaniają promieniowanie UV, które w przeciwnym razie nagrzewałoby dach i przenikało do wnętrza domu.
Szkło w panelach dodatkowo odbija część promieni słonecznych, dzięki czemu budynek pochłania mniej ciepła.
Badanie z 2024 roku, przeprowadzone przez naukowców z UCL i Uniwersytetu w Exeter, opublikowane w czasopiśmie naukowym „Nature Cities”, przeanalizowało efekt chłodzący, jaki panele słoneczne na dachach mogłyby mieć na temperaturę powietrza w Londynie między czerwcem a sierpniem 2018 roku – wówczas najgorętszego roku w historii pomiarów.
Latem średnia temperatura w Londynie wynosiła 19,2°C, czyli według szacunków o 1,6°C więcej niż typowo o tej porze roku.
Badacze ustalili, że gdyby panele na dachach były powszechnie zamontowane, obniżyłyby temperaturę w mieście o około 0,3°C. Pozwoliłoby to uniknąć śmierci szacunkowo 96 osób, czyli 12 proc. wszystkich zgonów związanych z upałem tamtego lata.
„Panele słoneczne mają ogromne zalety jako źródło odnawialnej energii, więc dobrze wiedzieć, że nie będą dodatkowo nagrzewać miasta” – mówi główny autor badania, dr Charles Simpson.
Jeszcze wcześniejsze badanie Uniwersytetu Kalifornijskiego w San Diego, opublikowane w 2011 roku, wykazało, że w ciągu dnia sufit budynku pod dachem z panelami słonecznymi był średnio o 2,78°C chłodniejszy niż pod całkowicie odsłoniętym dachem.
Nocą panele pomagały zatrzymać ciepłe powietrze wewnątrz, co zimą obniżało koszty ogrzewania. Podczas tropikalnych nocy – gdy temperatura przez całą dobę nie spada poniżej 20°C – Europejczycy powinni jednak przede wszystkim starać się odprowadzić nadmiar ciepła z domu.
„Istnieją bardziej wydajne sposoby pasywnego chłodzenia budynków, na przykład refleksyjne membrany dachowe” – mówi Jan Kleissl, profesor inżynierii środowiska w Jacobs School of Engineering na UC San Diego.
„Jeśli jednak rozważasz instalację paneli fotowoltaicznych, w zależności od właściwości termicznych dachu możesz spodziewać się wyraźnego spadku zużycia energii na chłodzenie mieszkania lub siedziby firmy”.
Najnowsza analiza think tanku energetycznego Ember określa energię słoneczną jako „technologię uzupełniającą” wobec klimatyzacji – obie technologie mają podobny, sezonowy rytm pracy.
Raport wskazuje, że podczas czerwcowej fali upałów typowy brytyjski dom z panelami na dachu wytwarzał tyle energii elektrycznej, by zasilać klimatyzator przez pięć godzin dziennie.
W 1,9 mln domów w Wielkiej Brytanii wyposażonych w fotowoltaikę oznaczało to łącznie aż 10 mln godzin pracy klimatyzatorów na energii słonecznej w każdym dniu fali upałów.
Pokazuje to, że energia słoneczna może ograniczyć emisje CO2 związane z chłodzeniem pomieszczeń. Eksperci ostrzegają, że do 2050 roku emisje z klimatyzacji mogą przekroczyć dzisiejsze roczne emisje Stanów Zjednoczonych.
Nie rozwiązuje to jednak problemu wkładu klimatyzacji w emisję innych gazów cieplarnianych ani jej udziału w zjawisku miejskiej wyspy ciepła.
Mniej „eko‑niepokoju”
Linda Aspey, specjalistka w dziedzinie psychologii klimatycznej i członkini zarządu Climate Psychology Alliance, podkreśla, że podejmowanie jakichkolwiek działań – w tym zasilanie domu energią słoneczną – może złagodzić „bolesne emocje” związane z lękiem klimatycznym i tzw. eco distress.
„Ludzie potrafią dobrze przekuwać trudne uczucia w działanie, dlatego na przykład dążenie do uniezależnienia się energetycznie może być pomocne” – mówi w rozmowie z Euronews Earth.
„Daje nam to poczucie sprawczości – dosłownie i w przenośni – dzięki czemu czujemy się mniej bezsilni i mniej zależni od czynników zewnętrznych”.
Dodaje, że wiele osób pracujących nad własną niezależnością energetyczną tworzy lokalne społeczności, co pomaga ograniczyć samotność i daje poczucie wsparcia.
„Możemy też poczuć, że stajemy się częścią większego rozwiązania, a nasze zdolności do troski o innych dochodzą do głosu” – zaznacza. „Takie czynniki, obok innych, pomagają budować indywidualną i zbiorową odporność oraz sprzyjają dobrej kondycji psychicznej”.
Oczywiście samo zamontowanie paneli słonecznych nie sprawi cudownej poprawy zdrowia psychicznego. Może jednak dawać satysfakcję z aktywnego przeciwstawiania się uzależnieniu Europy od paliw kopalnych.
Panele słoneczne podnoszą wartość domu
Panele słoneczne to poważna inwestycja. Zwykle trzeba około dekady, by poprzez niższe rachunki za energię odzyskać poniesione koszty, nawet uwzględniając dotacje publiczne.
Wielu właścicieli domów unika więc montażu paneli, jeśli w najbliższym czasie planuje sprzedaż nieruchomości.
Panele mogą jednak w rzeczywistości podnieść wartość domu. Raport branżowej organizacji Solar Energy UK (źródło w Angielski), który przeanalizował ponad pięć milionów transakcji na rynku nieruchomości w 2021 roku, wskazuje, że typowy dom z panelami słonecznymi może być droższy nawet o 2 proc.
Inne badania, m.in. firmy Eco Experts, mówią o znacznie wyższym zwrocie. Według nich panele mogą podnieść średnią wartość nieruchomości nawet o 14 proc.
Niektórzy eksperci i stowarzyszenia branżowe podkreślają jednak, że wpływ paneli słonecznych na ceny mieszkań i domów jest ograniczony ze względu na wiele innych czynników, które kształtują rynek.