Chiny w 2023 roku nawiązały współpracę z Vanuatu i przekazały tamtejszej policji sprzęt, w tym drony, łodzie patrolowe i pojazdy.
Australia i Vanuatu podpisały w poniedziałek szeroką umowę gospodarczą i dotyczącą bezpieczeństwa, która wyklucza utworzenie jakiejkolwiek zagranicznej bazy wojskowej na tym pacyficznym archipelagu.
REKLAMA
REKLAMA
Vanuatu znajduje się w centrum strategicznej rywalizacji między Chinami a sojusznikami USA na Południowym Pacyfiku, a Australia wyrażała obawy, że Pekin dąży do stałej obecności wojskowej w regionie.
Porozumienie zobowiązuje Australię do zwiększenia wsparcia gospodarczego dla Vanuatu, którego największym zagranicznym wierzycielem są Chiny, a jednocześnie uniemożliwia utworzenie tam bazy przez obcą potęgę wojskową.
„Ta umowa daje nam pewność, że nie będzie żadnej zagranicznej bazy wojskowej” – powiedział premier Australii Anthony Albanese dziennikarzom po podpisaniu dokumentu w Canberze z premierem Vanuatu Jothamem Napatem.
„Zawarliśmy wyważoną umowę, która będzie chronić nasze wspólne i indywidualne bezpieczeństwo oraz naszą suwerenność” – dodał.
Chińska marynarka wojenna wielokrotnie zawijała do portów w Vanuatu.
Pekin sfinansował również rozbudowę nabrzeża w Luganville, gdzie niegdyś znajdowała się największa baza wojskowa USA na Południowym Pacyfiku. To podsyciło obawy w Canberze i Waszyngtonie, że Chiny chcą zbudować bazę morską.
Chiny i Vanuatu utrzymywały dotąd, że nabrzeże ma służyć statkom wycieczkowym.
Porozumienie Nakamal zobowiązuje Vanuatu do odrzucenia militaryzacji infrastruktury, powiedział Napat.
„Jako państwo przyjęliśmy w parlamencie ustawę, która nie pozwala wykorzystywać naszej kluczowej infrastruktury do jakiejkolwiek militaryzacji” – powiedział dziennikarzom na konferencji prasowej po podpisaniu umowy.
Vanuatu. Infrastruktura wojskowa
W porozumieniu zapisano, że „dla wzmocnienia zbiorowego bezpieczeństwa i suwerenności regionu Pacyfiku Vanuatu nie dopuści, by jego terytorium było wykorzystywane na jakiekolwiek obce bazy wojskowe lub infrastrukturę wojskową”.
Dokument uznaje też Australię za „od lat głównego partnera Vanuatu w dziedzinie policji” i stanowi, że Vanuatu będzie nadawać priorytet wnioskom dotyczącym współpracy policyjnej z innymi członkami regionalnego bloku Forum Wysp Pacyfiku.
Chiny nawiązały współpracę policyjną z Vanuatu w 2023 roku i przekazały tamtejszej policji sprzęt, w tym drony, łodzie patrolowe i pojazdy.
W porozumieniu zapisano, że Australia i Vanuatu zintensyfikują pomoc w zakresie „szkolenia i wyposażenia policji, działań policyjnych, bezpieczeństwa morskiego, cyberbezpieczeństwa, współpracy wywiadowczej oraz infrastruktury”.
Traktat z Vanuatu to najnowsze z serii porozumień, które Australia zawarła z państwami wyspiarskimi Pacyfiku, próbując ograniczyć rosnące wpływy Chin w sferze bezpieczeństwa.
Chińscy policjanci są obecni na Wyspach Salomona od 2022 roku, kiedy podpisano tam tajny pakt bezpieczeństwa.
Władze Vanuatu podkreślają, że równolegle negocjują z Chinami odrębną umowę gospodarczą. Pekin w ciągu ostatniej dekady budował w tym państwie drogi i budynki rządowe.
Były australijski dyplomata na Pacyfiku, James Batley, ocenił, że rywalizacja Pekinu z Canberrą o wpływy będzie trwać.
„Długa tradycja niezaangażowania Vanuatu oznacza, że kraj ten nie porzuci po prostu relacji z Chinami. A Chiny nie zrezygnują ze swoich prób podważania interesów Australii w Vanuatu” – powiedział agencji AFP.