El Niño: naukowcy ostrzegają przed upałami, powodziami, suszami i pożarami

Meteorolodzy ogłosili 11 czerwca, że nad ocieplonym Pacyfikiem uformowało się zjawisko El Niño – jeden z najbardziej chaotycznych mechanizmów klimatycznych w przyrodzie – i że może ono osiągnąć historyczną siłę.

REKLAMA

REKLAMA

Zdaniem ekspertów to naturalne cykliczne ocieplenie dodatkowo podgrzeje już i tak nagrzaną przez emisje z paliw kopalnych planetę i prawdopodobnie jeszcze bardziej rozpędzi ekstremalne zjawiska pogodowe na całym świecie.

Meteorolodzy przewidują, że obecne El Niño dorówna rekordowemu zjawisku, które rozpoczęło się w 1997 roku – a nawet je przebije – i przyczyniło się do szkód liczonych w miliardach dolarów po falach upałów, powodziach, suszach, tornadach i pożarach lasów.

Amerykańska Narodowa Administracja Oceaniczna i Atmosferyczna (NOAA) oficjalnie potwierdziła wystąpienie zjawiska El Niño, czyli ocieplenia wód Pacyfiku w pobliżu równika, które wpływa na układy pogodowe na całym świecie. Według komunikatu NOAA istnieje 63-procentowe prawdopodobieństwo, że tej późnej jesieni i na początku zimy El Niño stanie się na tyle silne, iż „znajdzie się wśród najsilniejszych zarejestrowanych zjawisk El Niño od 1950 roku”.

Ciepłe, głębokie wody towarzyszące El Niño zmieniają wzorce pogodowe, bo przynoszą „ogromne ilości dodatkowego ciepła na powierzchnię, co zasila wiele ekstremalnych zjawisk w różnych regionach świata” – mówi klimatolożka z Clark University, Abby Frazier.

Jak dodaje, szczególnie na obszarze Pacyfiku „sytuacja może bardzo szybko stać się dramatyczna”.

Sekretarz generalny ONZ, António Guterres, opisał zjawisko El Niño jako „pilne ostrzeżenie klimatyczne”.

„Warunki związane z El Niño doleją oliwy do ognia w świecie, który już się ociepla” – powiedział Guterres w nagraniu wideo.

Skutki El Niño: jedni zyskują, inni tracą

Skutki tego zjawiska różnią się w zależności od regionu. El Niño często osłabia, choć nie całkowicie, aktywność huraganów na Atlantyku, a jednocześnie nasila ją nad Pacyfikiem. Dlatego, jak zauważa Frazier, wschodnie wybrzeże USA i wybrzeże Zatoki Meksykańskiej mogą odetchnąć, za to Hawaje i inne wyspy znajdą się w większym niebezpieczeństwie.

Według klimatologów na El Niño może skorzystać wyniszczony suszą Bliski Wschód. W innych miejscach ryzyko wzrośnie. Części zachodniej Ameryki Południowej – gdzie dziesiątki lat temu po raz pierwszy zaobserwowano El Niño – często doświadczają ulewnych deszczy i powodzi, a także wyjątkowo gorącego lata. Indie muszą się liczyć z bardziej intensywnymi falami upałów, a Australii grożą susza, pożary i upał.

Północno-wschodniej Afryce prawdopodobnie grozi pogodowa huśtawka: od dotkliwej suszy po niebezpiecznie obfite opady – mówi klimatolog z Columbia University i ekspert od El Niño, Muhammad Azhar Ehsan.

Na terenie USA El Niño może przynieść na południu silniejsze burze z intensywniejszymi opadami, ale z reguły sprzyja amerykańskiemu rolnictwu – mówi Jon Gottschalck, szef pionu operacyjnego w Climate Prediction Center NOAA.

Meteorolog Michael Ferrari, dyrektor ds. badań w firmie analitycznej Moby, podkreśla, że warunki dla upraw zbóż i roślin oleistych, zwłaszcza soi, zapowiadają się korzystnie w 18 głównych stanach rolniczych, bardziej zróżnicowana jest natomiast sytuacja w sektorze mleczarskim i hodowli bydła.

Jak dodaje Gottschalck, w rejonie północnych Gór Skalistych i na południowym zachodzie USA – gdzie panuje „bezprecedensowa susza śnieżna” – latem mogą pojawić się silniejsze opady deszczu. Największe skutki w USA widać jednak zwykle zimą, gdy na południu jest bardziej mokro, a w północno-zachodniej części kraju cieplej i sucho.

Jednocześnie podwyższone przez to zjawisko temperatury mogą spowolnić wzrost amerykańskiej gospodarki – zauważa ekonomista klimatyczny z Uniwersytetu Stanforda, Marshall Burke. Kilku naukowców przewiduje, że 2027 rok będzie najgorętszym w historii pomiarów z powodu opóźnionych skutków obecnego El Niño, które ma osiągnąć szczyt jesienią lub zimą.

„Mamy dość jednoznaczne dowody na to, że gospodarka USA rośnie wolniej, gdy temperatury utrzymują się powyżej normy” – mówi Burke.

Silne, wczesne oznaki El Niño

Skala ekstremów pogodowych wywoływanych przez El Niño zależy także od momentu, w którym zjawisko się rozwija.

Zwykle El Niño pojawia się latem, osiąga maksimum późną jesienią lub na początku zimy, a wiosną stopniowo zanika – tłumaczą naukowcy.

Zespół Ehsana przewiduje jednak, że tym razem szczyt zjawiska nastąpi o miesiąc lub dwa wcześniej, na co wskazują bardzo silne symptomy z ostatnich tygodni. Klimatolog z Uniwersytetu Princeton, Gabriel Vecchi, dodaje, że tak potężne epizody El Niño mają też tendencję, by trwać dłużej.

Jak mówi Vecchi, wczesne sygnały – w tym cieplejsza woda wypychana ku powierzchni Pacyfiku – są tak wyraźne, że wszyscy prognostycy zapowiadają wyjątkowo silne El Niño, podczas gdy o tej porze roku prognozy tego zjawiska zazwyczaj bardzo się między sobą różnią.

Frazier i inni badacze przypominają, że wraz z ocieplaniem się świata, spowodowanym spalaniem węgla, ropy i gazu, El Niño prawdopodobnie będzie coraz silniejsze. Jednocześnie zastrzega, że jest za wcześnie, by stwierdzić, czy obecny epizod wpisuje się już w ten trend.

Jeszcze zanim oficjalnie się ukształtowało, obecne El Niño dorobiło się przydomków: od „super” po „Godzilla”.

„Zamiast ich straszyć, możemy zachęcać ludzi, by byli przygotowani” – podkreśla Ehsan z Columbia University.