Putin i Xi podpisali w środę w Pekinie wspólne oświadczenie, w którym zawarto porozumienie o zacieśnianiu współpracy wojskowej.
Światowe media w środę z uwagą śledziły, jak prezydent Rosji Władimir Putin przybył do imponującej Wielkiej Hali Ludowej w Pekinie, by podpisać nową umowę o "współpracy" ze swoim chińskim odpowiednikiem, Xi Jinpingiem.
REKLAMA
REKLAMA
Kreml zaprzecza, jakoby wizyta rosyjskiego przywódcy miała związek z pobytem prezydenta USA Donalda Trumpa kilka dni wcześniej. Jednak zbieżność terminów wywołała poruszenie, zwłaszcza w Europie, gdzie narastają obawy, że kontynent zostanie odsunięty na margines światowej polityki.
To najważniejsze wnioski dla Europy z wizyty Putina w Chinach.
"Niezachwiane" więzi
Jeśli Europa i Stany Zjednoczone liczyły, że uda się skłonić Pekin do ograniczenia wsparcia dla Rosji w najbliższym czasie, ta wizyta raczej ich nie podbudowała.
Chiny od lutego 2022 roku, gdy Moskwa rozpoczęła pełnoskalową inwazję na Ukrainę, udzielają Rosji wsparcia gospodarczego, wojskowego i dyplomatycznego. Okazało się ono kluczowe, bo pozwala Putinowi kontynuować wojnę mimo rosnących strat w ludziach i sprzęcie oraz szybko rosnących kosztów.
USA i Europa liczyły, że odcięcie Rosji od chińskiej pomocy pozwoli odwrócić bieg wojny.
W środę ten scenariusz praktycznie się rozwiał. Putin i Xi podpisali nową wspólną deklarację o współpracy i ogłosili "niezachwianą" więź między oboma krajami.
Dokument zakłada pogłębienie "dobrosąsiedzkich i przyjaznych" relacji. Zawiera też porozumienie o zacieśnieniu współpracy między ich siłami zbrojnymi.
Pekin stara się na ogół zachowywać neutralne stanowisko wobec wojny w Ukrainie. Jednak jest żywotnie zainteresowany jej wynikiem i zapewne chce, by ostatecznie zwyciężył jego strategiczny sojusznik.
To kolejna serdeczna wizyta Putina w Chinach. Xi powitał go jako "drogiego przyjaciela".
Prezydent Rosji przyleciał do Chin we wtorkowy wieczór. Na lotnisku czekali na niego minister spraw zagranicznych Wang Yi i kompania honorowa, a także młodzi ludzie machający chińskimi i rosyjskimi flagami i skandujący: „Witaj, witaj, gorąco witamy!”.
Apel o zakończenie konfliktu na Bliskim Wschodzie
Na agendzie znalazła się też sytuacja w Iranie i jej skutki dla światowych rynków energii. Ceny gwałtownie wzrosły po tym, jak Teheran zdecydował się de facto zamknąć cieśninę Ormuz w odpowiedzi na działania militarne Trumpa w tym kraju.
Podczas środowych rozmów Xi powiedział Putinowi, że trzeba za wszelką cenę uniknąć dalszych walk, i wezwał do kontynuowania negocjacji w sprawie porozumienia pokojowego.
Zakończenie konfliktu pomogłoby ograniczyć zakłócenia na rynkach energii i w łańcuchach dostaw – stwierdził Xi, cytowany przez państwową agencję Xinhua.
"Przedstawiłem cztery propozycje dotyczące ochrony i umacniania pokoju oraz stabilności na Bliskim Wschodzie. Mają one pomóc zbudować szerszy międzynarodowy konsensus, doprowadzić do deeskalacji, zakończenia działań zbrojnych i umocnienia pokoju" – dodał.
Notowania ropy w środę nieco spadły po doniesieniach, że przez cieśninę Ormuz przepływa kilka tankowców, jednak wciąż utrzymują się na podwyższonym poziomie.
Trump oświadczył na początku tygodnia, że polecił sekretarzowi wojny Pete’owi Hegsethowi odwołać zaplanowany atak na Iran, ale jednocześnie nakazał mu być gotowym „do przeprowadzenia pełnej, zakrojonej na szeroką skalę ofensywy przeciwko Iranowi”, jeśli nie uda się zawrzeć „akceptowalnego” porozumienia pokojowego.
Brak ostatecznych ustaleń w sprawie kluczowego gazociągu
Unia Europejska stara się izolować Moskwę, nakładając sankcje uderzające w rosyjskie sektory energii, finansów, technologii i eksportu. Chiny pozostają jednak dla Rosji dużym partnerem handlowym, co pozwala Kremlowi rekompensować sobie znaczną część utraconej sprzedaży do Europy, zwłaszcza gazu.
Pekin z kolei chce zdywersyfikować źródła energii, utrzymać niskie ceny i nie uzależniać się od strategicznych morskich "wąskich gardeł".
Jednym z kluczowych, wciąż niedomkniętych porozumień jest planowany gazociąg Siła Syberii 2. To inwestycja o długości 2600 km, która po zakończeniu mogłaby tłoczyć do Chin nawet 50 m³ gazu rocznie, zapewniając Kremlowi ważne źródło dochodów.
Putin i Xi zakończyli środowe rozmowy, nie ujawniając szczegółów umowy dotyczącej tego projektu. Uważa się jednak, że oba państwa osiągnęły ogólne porozumienie.