Przyglądamy się politykom, którzy byli celem największej liczby zamachów w historii. Na szczycie listy znajduje się kubański przywódca Fidel Castro z ponad 600 próbami.
Polityka i administracja państwowa to trudna i wymagająca dziedzina. W mediach społecznościowych krążą nazwiska polityków, którzy stanęli w obliczu największej liczby prób zabójstwa w historii. Nie wszystkie liczby w niniejszych postach się zgadzają. Weryfikujemy je i opowiadam historie, jakie za nimi stoją.
Fidel Castro: 634 próby zabójstwa, nie 638
Posty krążące w internecie przypisują Castro 638 prób zamachów. Powszechniej cytowaną i przywoływaną liczbą jest 634. Udokumentował to Fabián Escalante, były szef kubańskiego bezpieczeństwa państwowego, w swoim obszernym opisie spisków przeciwko kubańskiemu przywódcy.
Komisja Churcha - przełomowe dochodzenie Senatu USA z 1975 roku w sprawie nadużyć CIA - potwierdziła co najmniej osiem udowodnionych prób zamachów CIA tylko w latach 1960-1965.
Cała lista, obejmująca prawie pięć dekad, wskazuje między innymi na zatrute cygara zawierające toksynę botulinową, eksplodującą muszlę konchy podłożoną w ulubionym miejscu nurkowym Castro, skażony kombinezon, kelnerkę wynajętą do zatrucia jego czekoladowego koktajlu mlecznego (kapsułka utknęła w zamrażarce i pękła) oraz jego kochankę Maritę Lorenz, która otrzymała od CIA tabletki na zatrucie jadem kiełbasianym. Nie była w stanie ich jednak użyć.
Liczba 638 pojawia się w niektórych źródłach wtórnych i może odzwierciedlać późniejsze aktualizacje. Pierwotna liczba źródłowa to 634. Castro opuścił urząd dobrowolnie w 2008 roku i zmarł spokojnie w 2016 roku w wieku 90 lat. Przeżył oficerów CIA oraz prezydentów, którzy zlecali morderstwa, jak i większość zabójców.
Król Albanii Zog I: 55 prób
Liczba podana dla Zoga I jest zgodna ze źródłami historycznymi. Podczas swojego panowania, które trwało od połowy lat dwudziestych XX wieku do włoskiej okupacji w 1939 roku, albański król przeżył ponad 55 udokumentowanych prób zamachów. To więcej niż jakakolwiek inna głowa państwa we współczesnej historii z wyjątkiem Castro.
Zagrożenia nie były abstrakcyjne: Zog rządził krajem rozdartym przez waśnie rodowe i podobno miał około 600 wrogów krwi. Wskutek jednej z takich waśni, w 1924 roku został dwukrotnie postrzelony na podium albańskiego parlamentu. Po wszystkim usiadł przy biurku i kontynuował pracę.
W 1931 roku został postrzelony na schodach Opery Wiedeńskiej, gdy wychodził z przedstawienia "Pagliacci". Zog podobno wyciągnął wówczas własny pistolet i odpowiedział ogniem. Zmarł z przyczyn naturalnych w Paryżu w 1961 roku.
Adolf Hitler: 42
Historycy udokumentowali co najmniej 42 próby zamachu na nazistowskiego dyktatora Adolfa Hitlera. Uważa się jednak, że rzeczywista liczba jest wyższa, biorąc pod uwagę nieudokumentowane przypadki. Próby te obejmowały zarówno indywidualnych "aktorów" - takich jak szwajcarski student teologii, który podążał za Hitlerem przez całe Niemcy, dopóki nie skończyły mu się pieniądze, stolarza, który przez wiele miesięcy potajemnie podkładał bombę w monachijskim pubie - jak i zorganizowane spiski wojskowe prowadzone przez wyższych oficerów Wehrmachtu.
Najsłynniejszy z nich, zamach bombowy w Wilczym Szańcu z 20 lipca 1944 roku, kierowany przez pułkownika Clausa von Stauffenberga, był najbliższy realizacji. Walizka pełna materiałów wybuchowych została umieszczona pod stołem konferencyjnym. Została jednak przypadkowo wepchnięta przez innego oficera za ciężką dębową nogę stołu, osłaniając Hitlera przed wybuchem. Błona bębenkowa Hitlera została przebita, a on sam doznał niewielkich oparzeń. Ostatecznie zginął z własnej ręki w kwietniu 1945 roku.
Charles de Gaulle: 31
Trzydzieści jeden prób zamachu na de Gaulle'a jest dobrze udokumentowanych, a większość z nich została przeprowadzona przez OAS (Organisation de l'Armée Secrète) - skrajnie prawicową grupę paramilitarną, która zdecydowanie sprzeciwiała się jego decyzji o przyznaniu niepodległości Algierii.
Najbardziej zuchwałą była zasadzka w Petit-Clamart w sierpniu 1962 roku, kiedy napastnicy otworzyli ogień z broni automatycznej do konwoju de Gaulle'a, trafiając jego samochód co najmniej 14 kulami. On i jego żona wyszli z tego bez szwanku. De Gaulle podobno wysiadł potem z samochodu, strząsnął odłamki szkła z kurtki i powiedział: "Naprawdę kiepscy strzelcy".
Zmarł w 1970 roku z powodu pęknięcia aorty podczas oglądania wieczornych wiadomości.
Jasir Arafat: 13 prób
Liczba 13 zamachów na palestyńskiego przywódcę Jasira Arafata jest cytowana w różnych źródłach i jest powszechnie akceptowana przez historyków. Dokładna liczba jest jednak trudniejsza do ustalenia niż w przypadku innych osób z tej listy.
Podczas dekad spędzonych na czele Organizacji Wyzwolenia Palestyny (OWP), Arafat stawiał czoła próbom zamachów ze strony izraelskiego wywiadu, rywalizujących palestyńskich frakcji i innych.
Arafat przeżył izraelski atak powietrzny w 1982 roku, który zabił innych w tym samym budynku, katastrofę lotniczą na libijskiej pustyni w 1992 roku i wiele innych incydentów. W 2004 roku zmarł w okolicznościach, które wciąż są kwestionowane. Szwajcarscy naukowcy znaleźli później w jego rzeczach osobistych ślady polonu-210. To, czy w rezultacie został otruty, pozostaje nierozstrzygnięte.
Królowa Wiktoria: 8 prób
Osiem prób zamachu na królową Wiktorię należy do najlepiej udokumentowanych na tej liście. W latach 1840-1882 przeżyła osiem oddzielnych ataków. Większość z nich została zorganizowana przez mężczyzn strzelających z pistoletów do jej powozu konnego w miejscach publicznych. Pierwszy miał miejsce w trzecim roku jej panowania, kiedy Edward Oxford oddał do niej dwa strzały, gdy podróżowała z księciem Albertem w pobliżu Green Park.
Żadna z prób nie zakończyła się sukcesem, głównie dlatego, że ówczesna broń była zawodna, a napastnikami byli często zestresowani młodzi mężczyźni działający w pojedynkę. Publiczne reakcje Wiktorii były konsekwentnie stoickie. Podobno uznała za sprzeczne z honorem monarchii podejmowanie ekstremalnych środków i kontynuowała swoje przejażdżki powozem konnym w dużej mierze bez zmian.
Car Rosji Aleksander II: 6 prób
Car Aleksander II przetrwał wielokrotne próby zamachów, aż w końcu 1 marca 1881 roku udało się to rewolucyjnej grupie Narodnaja Wola. Tylko owego ostatniego dnia na jego powóz rzucono dwie oddzielne bomby.
Pierwsza z nich uszkodziła pojazd, a gdy car wyszedł sprawdzić stan rannych, został zabity przez drugą. Ironia historii nie pozostała niezauważona: Aleksander II, który wyemancypował chłopów pańszczyźnianych w 1861 roku, został zamordowany przez samych rewolucjonistów, którzy uznali jego reformy za niewystarczające.
Abraham Lincoln: 5 prób
Lincoln został zamordowany 14 kwietnia 1865 roku w wyniku zamachu zorganizowanego przez Johna Wilkesa Bootha.
Booth zorganizował również dwa inne plany porwania, które upadły, zanim udało się je przeprowadzić. Incydent z 1864 roku, kiedy to kula przeszła przez kapelusz Lincolna podczas nocnej podróży, również uznaje się czasami jako próbę zamachu. Równie dobrze mogło być to również przypadkowe.
Kontrowersyjny spisek w Baltimore z 1861 roku - mający rzekomo na celu zabicie Lincolna przed jego inauguracją - jest kwestionowany przez niektórych historyków. Sceptycy uważają go za fikcję wymyśloną przez Agencję Pinkertona z powodów politycznych i biznesowych.
Wydanie piąte gromadzi potwierdzone próby, możliwe próby, wątki porwania oraz inne kontrowersyjne wydarzenia. Poważni historycy zazwyczaj przytaczają nie więcej niż dwie lub trzy wyraźne próby zamachu na Lincolna przed jego śmiercią.
Muammar Kaddafi: 5 prób
Pięć prób zamachu na Kaddafiego jest zgodnych z tym, co powszechnie wiadomo. Przeżył próbę kontrzamachu stanu w 1969 roku, atak karabinu maszynowego na jego konwój w 1984 roku, amerykański nalot na jego kompleks Bab al-Aziziya w 1986 roku, w którym zginęła jego adoptowana córka, różne wewnętrzne spiski oraz podejrzaną operację brytyjskiego wywiadu w latach 90. Ostatecznie został zabity przez rebeliantów po schwytaniu w pobliżu Syrty w październiku 2011 roku.
Józef Stalin: 4 próby
Radzieckie archiwa udokumentowały wiele spisków, w tym próbę zamachu dokonaną przez 19-letniego ukraińskiego studenta w 1931 roku i kilka spisków wojennych. Biorąc pod uwagę tajny charakter państwa radzieckiego, rzeczywista liczba udokumentowanych i zatuszowanych prób jest prawdopodobnie znacznie wyższa. Liczba cztery odnosi się do zatwierdzonych i udokumentowanych zewnętrznie planów.
Donald Trump: 3 próby
Od 2024 roku Trump był celem co najmniej dwóch potwierdzonych prób zamachu. Pierwzy to atak w Butler w Pensylwanii w lipcu 2024 roku, w którym napastnik otworzył ogień podczas wiecu wyborczego, raniąc Trumpa w ucho, zanim został zastrzelony przez Secret Service. Drugi to incydent w Trump International Golf Club w West Palm Beach we wrześniu 2024 roku, w którym mężczyzna został aresztowany po znalezieniu karabinu w pobliżu pola golfowego. Trzeci spisek, podobno powiązany z Iranem, został udaremniony przez władze USA.
Władimir Putin: 3 próby
Trzy próby zamachu na życie Putina to najtrudniejsza do zweryfikowania liczba na tej liście. Kreml nie upublicznia incydentów związanych z bezpieczeństwem, a zarzuty dotyczące zamachów na życie Putina zwykle pochodzą od opozycjonistów lub anonimowych źródeł wywiadowczych.
W 2023 roku atak drona na Kreml został oficjalnie zidentyfikowany przez Moskwę jako ukraińska próba zamachu. Kijów temu zaprzeczył. Inne domniemane zamachy zostały zgłoszone, ale nie zostały niezależnie zweryfikowane. Liczbę trzech zamachów należy uznać w najlepszym razie za przybliżoną.