Największy dziki ssak lądowy w Europie został ocalony przed całkowitym wyginięciem.
Żubr europejski wraca w całej Europie, przynosząc ze sobą wiele korzyści dla przyrody.
REKLAMA
REKLAMA
Niegdyś pospolity, największy dziki ssak lądowy Europy na początku XX wieku został wskutek polowań i utraty siedlisk doprowadzony niemal do wyginięcia.
Dziś stada żubrów żyją w Wielkiej Brytanii, Rumunii, Niemczech, Szwajcarii, Polsce, na Białorusi i Litwie.
Powrót żubra europejskiego
Żubr europejski, zwany też wisentem, zamieszkiwał niegdyś znaczną część kontynentu, zanim jego populacje zostały zdziesiątkowane przez polowania.
Według organizacji Rewilding Europe, która działa na rzecz tworzenia odtwarzanych dzikich krajobrazów, gdy w 1927 roku na Kaukazie zastrzelono ostatniego dzikiego żubra europejskiego, w ogrodach zoologicznych i prywatnych parkach żyło już mniej niż 60 osobników.
Żubry zaczęto wprowadzać z powrotem na wolność już w latach 50., a ich los uchodzi dziś za jedną z najbardziej udanych historii odradzania się dzikiej przyrody w Europie.
W ciągu ostatnich 10 lat szacunkowa liczba żyjących na wolności żubrów europejskich wzrosła z 2579 do 7 tys. osobników, a największe stada żyją na Białorusi i w Polsce.
Dzięki działaniom Rewilding Europe ponad 100 żubrów swobodnie wędruje dziś po rumuńskich Karpatach Południowych, a w bułgarskich Rodopach od 2019 roku żyje niewielka, ale rosnąca dzika populacja – po raz pierwszy od średniowiecza żubry znów mają tam pełną swobodę.
Żubry zwiększają bioróżnorodność w brytyjskich lasach
Reintrodukcja żubrów do Europy ma także szerszy, pozytywny wpływ na środowisko.
W Zjednoczonym Królestwie w 2022 roku w Blean Woods w hrabstwie Kent wypuszczono na wolność stado żubrów. Zaledwie kilka lat później „mają ogromny wpływ” – powiedziała przyrodniczka Hannah Mackins brytyjskiemu dziennikowi „The Independent”.
Zwierzęta pomagają w odnowie lasów i tworzą siedliska dla innych gatunków, zgryzając roślinność, powalając drzewa, zdzierając korę i biorąc kąpiele piaskowe.
To zwiększa bioróżnorodność i odbudowuje złożone ekosystemy, dzięki czemu środowisko jest odporniejsze na skutki zmiany klimatu.
Mackins podkreśla, że efekty są już wyraźnie widoczne.
„Kiedy tamtędy przechodzimy, na dno lasu dociera znacznie więcej światła. Pojawiają się gatunki roślin, których wcześniej by tam nie było, bo wszystko było tak gęsto porośnięte drzewami, paprociami i jeżynami” – mówi.
Mosty dla żubrów – dwa już gotowe, a kolejne dwa powstaną do końca roku – mają umożliwić stadu dostęp do znacznie większej części lasu.
Rumuńskie żubry pomagają wychwytywać węgiel
Po ponad 200 latach nieobecności w Rumunii organizacje Rewilding Europe i WWF Romania w 2014 roku ponownie wprowadziły żubry do Karpat.
Badanie Uniwersytetu Yale z 2024 roku sugeruje, że te potężne roślinożerne zwierzęta mogą odgrywać rolę w łagodzeniu skutków zmiany klimatu.
Stado liczące 170 osobników może co roku pomagać wychwytywać i magazynować węgiel odpowiadający emisjom nawet 84 tys. przeciętnych samochodów benzynowych w USA.
Odbywa się to dzięki równomiernemu wypasaniu łąk, recyklingowi składników odżywczych użyźniających glebę, rozsiewaniu nasion oraz ugniataniu gleby, co ogranicza uwalnianie węgla.
Badacze podkreślają, że żubry ewoluowały wraz z tym ekosystemem przez miliony lat, a ich zniknięcie zaburzyło kruchą równowagę i doprowadziło do uwalniania węgla.
Autorzy raportu zaznaczają jednak, że ich szacunki mogą być nawet o 55 proc. wyższe lub niższe. Górny wariant odpowiada emisjom ok. 84 tys. samochodów benzynowych w USA rocznie, a wartość środkowa – 43 tys. aut.
Holenderskie żubry pomagają ptakom śpiewającym
W Niderlandach żubry w zaskakujący sposób wspierają ptaki śpiewające w okresie lęgowym.
W Parku Narodowym Zuid-Kennemerland ptaki wróblowe wykorzystują zimową sierść, którą stado zrzuca wiosną, do budowy swoich gniazd.
Jak podaje zarządzający tym terenem Wisentproject Kraansvlak, żubrza sierść jest szczególnie ceniona, bo jest wełnista i miękka, zapewnia dobrą izolację i utrzymuje odpowiednią temperaturę jaj.
Według projektu studenci biologii stosowanej badają teraz, czy taki materiał gniazdowy wpływa na sukces lęgów ptaków.