Ekstremalne zjawiska pogodowe napędzane zmianą klimatu stają się dla rolników „największym wyzwaniem”, a ceny jagnięciny nadal szybują w górę.
Kiedy miliony Europejczyków szykują się na wielkanocną pieczeń z jagnięciny, rolnicy biją na alarm z powodu gwałtownie rosnących cen.
REKLAMA
REKLAMA
Z najnowszej analizy Zero Carbon Analytics przygotowanej dla Energy and Climate Intelligence Unit (ECIU) wynika, że kolejne wstrząsy klimatyczne od 2022 roku za każdym razem windowały ceny jagnięciny w Wielkiej Brytanii o 7–21 proc.
Autorzy wyliczają, że dla 2,6 mln brytyjskich gospodarstw domowych, w których jagnięcina regularnie trafia na stół, oznacza to w ciągu trzech lat dodatkowy wydatek 168 funtów (ok. 192,64 euro).
Na kontynencie europejskim ceny mięsa również poszybowały, a w niektórych krajach wzrosły o ponad 20 proc. Z danych Eurostatu wynika, że ogólne ceny żywności wzrosły w ubiegłym roku o 3,3 proc., nieco powyżej średniej inflacji w UE, która wyniosła 2,5 proc.
Cena jagnięciny podskoczyła aż o 7,2 proc., co czyni ją jednym z najszybciej drożejących produktów spożywczych w Europie. Rekordowy wzrost odnotowano jednak w przypadku czekolady, kolejnego wielkanocnego przysmaku – gwałtowne zjawiska pogodowe zagrażają bowiem przyszłości upraw kakao.
Ceny jagnięciny biją rekordy
„Kiedy rodziny i całe społeczności zasiadają do wielkanocnego świętowania, koszt zmian klimatu staje się bardzo namacalny” – mówi Chris Jaccarini, analityk ECIU (źródło w Angielski) ds. gruntów, żywności i rolnictwa.
„Ceny jagnięciny poszybowały, bo susze, ekstremalne upały i ulewne deszcze podbiły koszty produkcji, osłabiły wzrost traw i nie dały szansy na odbudowę wyczerpanych zapasów siana, od których zależą hodowcy.”
Spowodowane przez człowieka zmiany klimatu sprawiają, że ekstremalne zjawiska pogodowe występują częściej i są bardziej gwałtowne. Na każdy wzrost temperatury powietrza o 1°C atmosfera może zatrzymać ok. 7 proc. więcej wilgoci, co sprzyja intensywniejszym i obfitszym opadom.
Analiza wskazuje, że ulewy, które nawiedziły Wielką Brytanię zimą 2023/2024, podniosły koszt wielkanocnej pieczeni z jagnięciny w 2024 roku o kolejne 5 funtów (5,73 euro), a w 2025 roku – o następne 7 funtów (8,03 euro).
Zdaniem ekspertów pokazuje to, że nawet w umiarkowanym klimatycznie, bogatym kraju z rozwiniętym rolnictwem, ekstremalne zjawiska pogodowe mogą mieć „zaskakująco trwały wpływ na ceny”.
„Tutaj, w zachodniej Walii, ekstremalna pogoda to nasze największe wyzwanie” – mówi Jack Cockburn, hodowca owiec z Ceredigion.
„Mamy za sobą dwie bardzo mokre zimy z rzędu. Gleba była przesiąknięta wodą, dni pochmurne, więc trawa rosła słabo. W efekcie jagnięta trafiały do rzeźni lżejsze, a z jednego zwierzęcia uzyskiwaliśmy mniej mięsa.”
Czy jagnięcina powinna zniknąć z wielkanocnego stołu?
Na świecie żywność i rolnictwo odpowiadają za jedną trzecią wszystkich emisji gazów cieplarnianych – ustępując jedynie spalaniu paliw kopalnych.
W Unii Europejskiej żywność pochodzenia zwierzęcego odpowiada za 81–86 proc. emisji w całej produkcji żywności, choć dostarcza zaledwie 21 proc. kalorii i 64 proc. białka.
Jagnięcina w szczególności jest od lat wskazywana jako jeden z najbardziej szkodliwych dla środowiska produktów spożywczych – napędza bowiem te same zjawiska, które dziś uderzają w rolników.
Według kalkulatora śladu węglowego CO2 Everything (źródło w Angielski) porcja 100 g jagnięciny odpowiada przejechaniu 29,6 km samochodem i wiąże się z emisją 5,84 kg ekwiwalentu CO2.
Przełomowy raport EAT-Lancet Commission z 2025 roku, przygotowany przez 70 czołowych ekspertów z 35 krajów, wskazuje, że emisje gazów cieplarnianych z rolnictwa można by obniżyć o 15 proc., gdyby świat przeszedł na głównie roślinny model żywienia. Naukowcy szacują, że taka zmiana pozwoliłaby także uniknąć około 15 mln zgonów rocznie.
Organizacje zajmujące się ochroną zwierząt od lat krytykują europejskie zamiłowanie do jagnięciny – zwierzęta trafiają do rzeźni w wieku od czterech do ośmiu miesięcy.
Z danych Eurostatu wynika, że w ubiegłym roku, między marcem a kwietniem, do Włoch sprowadzono z innych krajów Europy aż 153 863 jagnięta. Zwierzęta spędzają w transporcie nawet 30 godzin, często w ciasnych, przepełnionych pojazdach.