Finlandia wiedzie prym w dekarbonizacji ciepła przemysłowego. Wykorzystuje piasek do produkcji pary bez paliw kopalnych.
Finlandia wykorzystuje nieoczywistą moc piasku, by dekarbonizować ciepło przemysłowe, jeden z najsłabiej dostrzeganych obszarów w globalnym bilansie emisji.
Wytwarzanie ciepła w przemyśle to jedno z największych i najtrudniejszych do ograniczenia źródeł emisji CO2. Odpowiada za około jedną piątą światowego zużycia energii.
Gorąca para jest potrzebna w wielu branżach, od produkcji żywności po procesy chemiczne. Większość tego ciepła powstaje dziś z paliw kopalnych, a około 80 proc. pochodzi z ropy i gazu.
Wyzwanie związane z zapotrzebowaniem na ciepło
Elektryfikacja ciepła przemysłowego nie jest prosta, bo dostępność energii odnawialnej bywa zmienna. Przemysł potrzebuje stałych dostaw ciepła przez cały rok, a źródła takie jak wiatr zależą od sprzyjających warunków pogodowych.
To skłoniło fiński startup TheStorage do wychwytywania czystej energii elektrycznej, gdy jest jej dużo i jest tania, oraz przekształcania jej w wysokotemperaturowe ciepło magazynowane w piasku. Tak zmagazynowane ciepło można wykorzystywać w procesach przemysłowych niezależnie od bieżącej dostępności prądu.
„Firmy od lat chciały dekarbonizować, ale brakowało realnych rozwiązań” – mówi prezes TheStorage, Timo Siukkola.
„Wreszcie wytwarzanie energii odnawialnej może zaspokoić zapotrzebowanie na ciepło w przemyśle w sposób przyjazny dla środowiska i opłacalny”.
Jak działa magazynowanie ciepła w piasku?
Zasada działania jest dość prosta. Ciepło magazynuje się w zwykłym piasku, wykorzystując dwa izolowane silosy oraz elektryczną grzałkę i wymiennik ciepła.
Chłodny piasek trafia z „zimnego” silosu do grzałki, gdzie osiąga temperaturę do 800°C. Rozgrzany piasek jest następnie składowany w „gorącym” silosie, gdzie energia jest efektywnie zatrzymywana w nieruchomym złożu.
„Cyrkulacja piasku przez zewnętrzny wymiennik ciepła pozwala uzyskać parę o nawet dziesięciokrotnie wyższej sprawności przekazywania ciepła w porównaniu z konwencjonalnymi, statycznymi systemami magazynowania” – wyjaśnia TheStorage.
„Zmagazynowane ciepło można uwalniać na żądanie jako parę lub olej termiczny. Zapewnia stabilne ciepło, które można szybko dopasować do zapotrzebowania”.
TheStorage rozpoczęło testy w styczniu 2026 roku, uruchamiając pierwszy pilotaż w skali przemysłowej w browarze w Finlandii. Startup twierdzi, że rozwiązanie może obniżyć koszty energii nawet o 70 proc., a emisje CO2 nawet o 90 proc.
Firma przekonuje, że ciepło przemysłowe bez paliw kopalnych jest kluczowe dla realizacji celów klimatycznych UE, które zakładają 90-procentową redukcję emisjido 2040 roku i pełną neutralność klimatyczną do 2050 roku.