Zagrożenie związane ze zmianą klimatu narasta. Unia Europejska zintensyfikowała swoje wysiłki w walce z dezinformacją.
Unia Europejska poparła przełomową deklarację mającą rozprawić się z dezinformacją klimatyczną w dobie epidemii fake newsów i śmieciowych treści generowanych przez AI.
REKLAMA
REKLAMA
Ogłoszona podczas ubiegłorocznego szczytu COP30 w Belém Deklaracja w sprawie rzetelności informacji o zmianie klimatu potwierdza „zdecydowane zobowiązanie” do rzeczowej debaty, nauki o klimacie i polityk opartych na dowodach.
Zanim UE poparła deklarację 20 stycznia 2026, indywidualnie wsparło ją 15 państw członkowskich, w tym Belgia, Niemcy i Hiszpania.
To dzieje się w chwili, gdy w informacjach środowiskowych online coraz trudniej się odnaleźć. Według Eurobarometru 2025 dotyczącego zmian klimatu 52 proc. Europejczyków uważa, że tradycyjne media nie przekazują jasnych informacji o klimacie, a 49 proc. ma trudności z rozpoznaniem wiarygodnych treści w mediach społecznościowych.
Czym jest dezinformacja klimatyczna?
Dezinformacja klimatyczna to celowe rozpowszechnianie fałszywych lub wprowadzających w błąd informacji o zmianie klimatu i działaniach na rzecz klimatu – w tym całkowite negowanie oraz teorie spiskowe.
Różni się od błędnych informacji (misinformation) o klimacie, czyli treści nieprawdziwych lub wyrwanych z kontekstu, przedstawianych jako fakty.
„Żyjemy w świecie, w którym zagrożenie zmianą klimatu staje się coraz pilniejsze, a jednocześnie szerzą się alternatywne ‘prawdy’, konfrontacja i dezinformacja” – mówi Wopke Hoekstra, komisarz ds. klimatu, neutralności klimatycznej i zielonego wzrostu.
„To budzi niepokój. Poinformowana debata publiczna, w której słuchamy i kierujemy się nauką, jest niezbędna, jeśli ludzkość ma skutecznie poradzić sobie z kryzysem klimatycznym.”
Jak rozpoznawać dezinformację klimatyczną w 2026 roku
W ramach działań przeciw temu zjawisku Dyrekcja Generalna Komisji Europejskiej ds. Działań w dziedzinie klimatu uruchomiła kampanię #ClimateFactsMatter. Ma dać ludziom narzędzia, by przejrzeć dezinformację klimatyczną, i pokazuje główne techniki wprowadzania opinii publicznej w błąd.
Poznaj pełny obraz
Dezinformacja klimatyczna często wybiera wygodne dane, by zamącić obraz. Zawsze sprawdzaj kilka zaufanych źródeł, żeby zobaczyć pełny kontekst. EuroClimateCheck regularnie publikuje najnowsze opracowania o dezinformacji klimatycznej, przygotowywane przez czołowe europejskie organizacje fact-checkingowe.
Fałszywi eksperci
W internecie każdy może nazwać się „ekspertem”, zarówno w sprawach klimatu, jak i innych dziedzin. Śledztwo Press Gazette niedawno ujawniło 1 tys. artykułów w brytyjskiej prasie przypisanych fałszywym, nieistniejącym lub „podrasowanym” przez AI ekspertom. Zawsze weryfikuj twierdzenia „eksperta” w zaufanych źródłach.
„Pułapki emocjonalne”
Dezinformacja klimatyczna często gra na emocjach. Jeśli jakiś wpis natychmiast wywołuje gniew lub strach, poświęć chwilę na weryfikację tych twierdzeń.
„Szybka recepta” na kryzys klimatyczny
Walka z kryzysem klimatycznym jest żmudna. Wymaga globalnej zmiany systemowej i odejścia od paliw kopalnych. Gdy natrafisz na artykuł lub wpis w mediach społecznościowych, który obiecuje „łatwe” rozwiązanie, bądź ostrożny. Jeśli brzmi zbyt dobrze, najpewniej nie jest prawdą.
Fałszywki AI
Boom sztucznej inteligencji (AI) sprawił, że fałszywe obrazy stały się w sieci wszechobecne. Jeśli coś wygląda podejrzanie, przybliż szczegóły lub skorzystaj z odwrotnego wyszukiwania obrazem. Ponownie wróć do zaufanych źródeł lub fact-checkerów.
Euronews ma zespół dziennikarzy, którzy demaskują najgłośniejsze fałszywe historie i pogłoski wymierzone w Europę. Odwiedź naszą stronę Euroverify.