Na wydarzeniu w Taszkencie przemysł i startupy działające globalnie pokazują, że powstaje szerszy ekosystem technologiczny. Jednak tania moc obliczeniowa wciąż jest poza zasięgiem lokalnych firm.
Uzbekistan informuje, że zobowiązania inwestycyjne dotyczące nowych centrów danych przekroczyły obecnie 6 mld dolarów (5,3 mld euro). Kraj stara się zbudować moc obliczeniową potrzebną do rozwoju sztucznej inteligencji u siebie, zamiast polegać głównie na infrastrukturze za granicą.
Część tej mocy już działa. Latem uruchomiono nowy rządowy klaster obliczeniowy wykorzystujący technologię Nvidia do obsługi projektów AI, a znacznie większe komercyjne centra danych są w budowie.
Rozbudowa infrastruktury przyciąga także międzynarodowy kapitał do sektora technologicznego Azji Centralnej. To jeden z głównych tematów ICT Week Uzbekistan 2026 w Taszkencie, dorocznego wydarzenia gromadzącego firmy technologiczne, inwestorów, startupy i decydentów z Uzbekistanu i innych krajów.
Budowanie mocy obliczeniowej dla AI
Uruchamianie i rozwijanie systemów sztucznej inteligencji wymaga dużej mocy obliczeniowej, którą zwykle zapewniają klastry wyspecjalizowanych procesorów znanych jako GPU.
Ministerstwo Technologii Cyfrowych Uzbekistanu informuje, że nowy rządowy klaster oparty na technologii Nvidia osiągnął 90% wykorzystania już w pierwszym miesiącu pracy, co pokazuje skalę zapotrzebowania na moc obliczeniową.
„Mamy rządowe centrum danych, które obsługuje potrzeby administracji, i zainstalowaliśmy tam nasze układy Nvidia na potrzeby rządu” – powiedział Euronews minister technologii cyfrowych, Sherzod Shermatov. „Jesteśmy w trakcie zamawiania kolejnego etapu.”
Projekty prywatne są znacznie większe.
Firma DataVolt z siedzibą w Arabii Saudyjskiej buduje w Taszkencie centrum danych o mocy 12 megawatów, zaprojektowane z myślą o wspieraniu AI i innych usług wymagających intensywnych obliczeń. Zakłada się, że pierwszy etap zacznie działać do końca 2026 roku.
Projekt zapewnił sobie finansowanie do 150 mln dolarów (131,4 mln euro) od międzynarodowej grupy instytucji, w którą wchodzą Europejski Bank Odbudowy i Rozwoju, niemiecka DEG, francuska Proparco oraz Fundusz OPEC na rzecz Międzynarodowego Rozwoju.
„Te 12 MW będzie gotowe do końca tego roku” – powiedział Shermatov. Dodał, że docelowo projekt ma osiągnąć 300 megawatów, a kolejne etapy będą realizowane w innych regionach kraju.
Kolejne duże centrum danych powstaje w Karakałpakstanie w zachodnim Uzbekistanie. Buduje je firma Shanghai LinkWise Data Intelligence.
Shermatov poinformował, że łączne zobowiązania inwestycyjne dotyczące centrów danych w całym kraju wynoszą już ponad 6 mld dolarów (5,3 mld euro).
Od infrastruktury do praktycznych zastosowań
Rząd podaje, że w ramach krajowej strategii rozwijanych jest ponad 100 projektów związanych ze sztuczną inteligencją.
Część z nich koncentruje się na usługach publicznych. Dyrektor Departamentu Sztucznej Inteligencji w Ministerstwie Technologii Cyfrowych, Sarvarbek Abdullajew, powiedział, że jedna z platform pozwala mieszkańcom za pomocą interfejsu konwersacyjnego zwracać się o informacje rządowe, w tym dane podatkowe.
Inny system ma pomagać pracownikom sektora publicznego analizować dokumenty, tworzyć ich streszczenia i przygotowywać odpowiedzi.
AI trafia również do projektów przemysłowych.
Resort współpracuje z firmami górniczymi i metalurgicznymi nad systemami dronów i robotów, które mogą skanować obszary wydobycia.
„Współpracujemy z zakładami metalurgicznymi Navoi i Almalik” – powiedział Abdullajew. „Razem z nimi rozwijamy technologię dronów i technologie robotyczne w sektorze górniczym.”
Według ministerstwa do końca roku na uczelniach ma powstać ponad 20 laboratoriów AI.
Inny projekt dotyczy wyzwania charakterystycznego dla krajów, których języki są słabiej reprezentowane w globalnych systemach AI. Rząd tworzy korpus języka uzbeckiego, czyli duży uporządkowany zbiór tekstów, z którego programiści mogą korzystać, aby ulepszyć sposób, w jaki duże modele językowe rozumieją i generują język uzbecki.
Koszt dostępu do AI
Budowa centrów danych nie oznacza automatycznie, że lokalne firmy stać na korzystanie z oferowanej przez nie mocy obliczeniowej.
To szczególnie istotny problem dla startupów i mniejszych firm technologicznych, które często nie są w stanie finansować własnej infrastruktury.
„Widzimy bardzo imponujące postępy w rozwoju infrastruktury, kapitału ludzkiego i wdrażaniu AI, głównie przez startupy, przez sektor prywatny” – powiedział Szamil Ibragimow, dyrektor działu badań w MIT Kuo Sharper Center for Prosperity and Entrepreneurship.
Ibragimow zaznaczył jednak, że moc obliczeniowa pozostaje droga dla wielu startupów w Uzbekistanie, dlatego część z nich wciąż polega na międzynarodowych dostawcach usług chmurowych.
Prezes firmy Oxford Insights, Richard Stirling, stwierdził, że aktywność startupów jest kolejnym sygnałem, że AI wychodzi poza rządowe strategie.
„Jeśli szukacie dowodów na to, że Uzbekistan buduje realne możliwości w dziedzinie AI, spójrzcie dalej niż na strategie, dokumenty i regulacje” – powiedział.
Według Stirlinga 180 startupów wykorzystujących AI eksportuje już swoje usługi do 80 krajów.
Zdaniem Ibragimowa wdrażanie nowych rozwiązań przebiega jednak wolniej w przypadku dużych, ugruntowanych firm. Podkreślił, że dostępna obecnie w Uzbekistanie moc obliczeniowa wciąż nie wystarcza, aby zaspokoić popyt po cenie, na którą stać wiele lokalnych przedsiębiorstw i startupów.