Sekretarz generalny ONZ António Guterres jest pierwszym szefem ONZ, który odwiedził Syrię od wizyty Ban Ki-moona w 2009 roku, dwa lata przed wybuchem wojny domowej.
Podczas pierwszej od 2009 roku wizyty sekretarza generalnego ONZ w Syrii António Guterres zaapelował do społeczności międzynarodowej o wsparcie mieszkańców kraju w okresie przejściowym po upadku wieloletniego przywódcy Baszara al-Asada.
„Właśnie przyleciałem do Damaszku z wizytą solidarności. Mój przekaz jest jasny: ONZ stoi po stronie Syrii w tym kluczowym momencie i apeluję do społeczności międzynarodowej, by nie szczędziła wysiłków, wspierając również naród syryjski” – napisał Guterres w serwisie X.
Krótko po przyjeździe Guterres rozmawiał z tymczasowym prezydentem Syrii Ahmad’em al-Sharaa, a następnie zwiedził starą część Damaszku i słynną meczet Umajjadów.
Wizyta odbywa się w chwili, gdy Syria podnosi się po krwawym konflikcie, który wybuchł w marcu 2011 roku i pochłonął życie ponad pół miliona ludzi.
Pięćdziesięcioletnie rządy rodziny Asadów zakończyły się w grudniu 2024 roku, gdy siły al-Sharaa wkroczyły do Damaszku. Od tego czasu kraj próbuje wyjść z wieloletniego konfliktu i skutków paraliżujących sankcji Zachodu.
Choć Stany Zjednoczone i państwa europejskie zniosły wiele sankcji nałożonych za rządów dynastii Asadów, ich realny wpływ na sytuację w kraju na razie pozostaje ograniczony.
Od chwili, gdy al-Sharaa objął władzę, społeczność międzynarodowa wzywa nowe islamistyczne władze do budowy silnych, sprawnie działających instytucji i stworzenia systemu rządów, który obejmie wszystkie grupy Syrii – wielonarodowego, wielowyznaniowego społeczeństwa.
Wzgórza Golan: sytuacja „nie do przyjęcia”
Guterres ma spotkać się z przedstawicielami syryjskiego społeczeństwa obywatelskiego oraz organizacji pozarządowych wspierających kobiety, a także odwiedzić siły pokojowe ONZ, stacjonujące od 1974 roku na południu Syrii, na okupowanych przez Izrael Wzgórzach Golan.
Po obaleniu Asada Izrael wysłał wojska do strefy buforowej patrolowanej przez ONZ, która oddzielała izraelskie i syryjskie siły na Wzgórzach Golan, a także przeprowadził uderzenia i wielokrotnie wkraczał głębiej na terytorium Syrii.
Przedstawiciele władz izraelskich zapowiadają utrzymanie wojsk w „strefie bezpieczeństwa” na południu Syrii, gdzie dążą do utworzenia szerszej strefy zdemilitaryzowanej.
„To, co dzieje się w regionie wokół Wzgórz Golan, jest całkowicie nie do przyjęcia” – powiedział Guterres na konferencji prasowej z ministrem spraw zagranicznych Syrii Asaad’em al-Shaibanim, który zaapelował o „natychmiastowe i bezwarunkowe wycofanie się Izraela” z rejonu zajętego przez jego wojska.
Mimo napięć między sąsiadami Izrael i nowe władze Syrii przeprowadzili kilka rund bezpośrednich rozmów i uzgodnili utworzenie mechanizmu wymiany informacji wywiadowczych, jednak nie powstrzymało to izraelskiej aktywności militarnej.
Od obalenia Asada, według ONZ, do domów wróciło ok. 1,9 mln osób przesiedlonych wewnętrznie oraz 1,7 mln uchodźców z zagranicy. Jednocześnie ok. 5,5 mln ludzi pozostaje przesiedlonych w granicach kraju, a kolejne 6 mln mieszka za granicą.
W sytuacji, gdy wielu Syryjczyków żyje w ubóstwie, szacunkowo 15,6 mln osób potrzebuje pomocy humanitarnej.