Po miesiącach napięć Waszyngton i Teheran osiągnęły ramowe porozumienie kończące konflikt. Donald Trump zapowiedział otwarcie cieśniny Ormuz i początek nowego etapu negocjacji.
Umowa USA–Iran jest już kompletna - ogłosił w niedzielę wieczorem prezydent USA Donald Trump.
REKLAMA
REKLAMA
"Umowa z Islamską Republiką Iranu jest teraz kompletna. Gratulacje dla wszystkich" – napisał Trump w poście na swojej platformie Truth Social.
"Niniejszym w pełni autoryzuję otwarcie cieśniny Ormuz, a jednocześnie autoryzuję natychmiastowe usunięcie blokady morskiej Stanów Zjednoczonych. Statki świata, uruchamiajcie swoje silniki. Niech płynie ropa" - zakończył.
Trump częściowo wycofał się w kolejnym poście, stwierdzając, że kluczowy szlak wodny zostanie ponownie otwarty po planowanym podpisaniu porozumienia w piątek.
"Ta wielka umowa przyniesie pokój i bezpieczeństwo całemu regionowi" - zaznaczył.
Teheran przekazał, że "trwałe zakończenie wojny oraz operacji wojskowych na różnych frontach, w tym w Libanie, zacznie obowiązywać od dzisiejszej nocy".
"Tekst memorandum porozumienia został sfinalizowany, a oficjalna ceremonia podpisania Memorandum Porozumienia z Islamabadu odbędzie się w Szwajcarii w piątek" - powiedział wiceminister spraw zagranicznych Iranu Kazem Gharibabadi.
"Tekst (…) zostanie wkrótce opublikowany, a opinia publiczna będzie mogła zobaczyć zarówno osiągnięcia Iranu, jak i jego zobowiązania. Nasze zobowiązania nie są porównywalne z korzyściami i osiągnięciami, które zabezpieczyliśmy" - dodał Gharibabadi.
Według Teheranu otworzy to drzwi do 60-dniowych negocjacji "po weryfikacji zobowiązań USA", w tym zniesienia amerykańskiej blokady.
Chociaż nie wspomniano o cieśninie Ormuz, to kilka minut po ogłoszeniu Trumpa, państwowa agencja informacyjna Fars poinformowała, że ramy prawne regulujące nawigację na wodach Zatoki Perskiej zostaną ustanowione we współpracy między Iranem a Omanem.
Irańska telewizja państwowa pokazała baner z napisem: "USA zostały zmuszone do podpisania porozumienia o zakończeniu wojny".
Na kilka minut przed Trumpem premier Pakistanu Shehbaz Sharif ogłosił, że porozumienie zostało zawarte, mimo wcześniejszych wątpliwości dotyczących wznowionych izraelskich uderzeń w Libanie.
"Po intensywnych rozmowach z przyjemnością ogłaszamy, że porozumienie pokojowe między Stanami Zjednoczonymi Ameryki a Islamską Republiką Iranu zostało osiągnięte" - napisał w poście na platformie X Shehbaz Sharif.
"Obie strony ogłosiły natychmiastowe i trwałe zakończenie operacji wojskowych na wszystkich frontach, w tym w Libanie" - stwierdził.
Sharif dodał, że oficjalna ceremonia podpisania odbędzie się w piątek 19 czerwca w Szwajcarii.
"Chcielibyśmy podziękować Stanom Zjednoczonym Ameryki i Islamskiej Republice Iranu za ich zaangażowanie w znalezienie dyplomatycznego rozwiązania konfliktu" - powiedział pakistański premier.
"Chcielibyśmy także wyrazić nasze szczere uznanie dla naszych braci z Kataru uczestniczących w tym wysiłku mediacyjnym, za ich wsparcie w osiągnięciu tego porozumienia. Chciałbym również szczególnie podziękować wizjonerskiemu przywództwu Królestwa Arabii Saudyjskiej i Republiki Turcji za ich ogromny wkład w tym zakresie" - dodał.
Tymczasem wiceprezydent USA JD Vance, że porozumienie reprezentuje "wielki moment dla USA", ostrzegając jednocześnie, że w procesie między obiema stronami pozostają kolejne kroki.
"Nie zamierzam powiedzieć, że wszyscy będą jutro śpiewać Kumbaya" - powiedział Vance w Fox News. "Zajmie trochę czasu nauczenie się dróg pokoju" - dodał.
Teheran zachowuje ostrożność
Sposób, w jaki irańskie władze komentują porozumienie, pokazuje, że Teheran stara się zachować wizerunek strony, która wyszła z negocjacji zwycięsko. Irańskie komunikaty sugerują, że to przeciwnicy zostali zmuszeni do ustępstw.
Dowództwo operacyjne sił zbrojnych Islamskiej Republiki, Khatam al-Anbiya, wydało w niedzielny wieczór osobne oświadczenie, w którym stwierdziło, że "wytrzymały i dumny naród Iranu (…) pokazał z siłą, że upokorzeni (…) wrogowie nie mają innej opcji niż zaakceptowanie porażki i poddanie się przed narodem inspirowanym przez Boga i żołnierzami Wszechmogącego".
"Narzuconą swoją boską i żelazną wolę swoim przeciwnikom, udowodnili, że nie ma dla wroga alternatywy innej niż uznanie porażki" - powiedziało Khatam al-Anbiya.
Wcześniej w niedzielę główny negocjator Iranu Mohammad Bagher Ghalibaf powiedział, że izraelskie uderzenia na Hezbollah w Libanie, pokazały, że USA "albo nie mają woli do wypełnienia swoich zobowiązań, albo nie mają zdolności do tego".
Władze w Katarze z zadowoleniem przyjęły porozumienie osiągnięte między obiema stronami.
"Ministerstwo Spraw Zagranicznych Kataru wyraża uznanie dla determinacji obu stron -amerykańskiej i irańskiej - oraz ich zaangażowania w dalsze rozwiązywanie różnic poprzez negocjacje i pokojowe środki" - oświadczyło ministerstwo na X.
Delegacja katarska była wcześniej w stolicy Iranu. Agencja Tasnim poinformowała, że negocjatorzy mieli "zbadać najnowsze wydarzenia związane z procesem dyplomatycznym".
Porozumienie zależy od zgody Teheranu na pełne ponowne otwarcie Cieśniny Ormuz - kluczowego odcinka tranzytu ropy i gazu oraz od zgody na zakończenie swojego programu broni nuklearnej.
Trump powiedział w sobotę, że porozumienie jest "murem przeciwko broni nuklearnej”.
"Miejmy nadzieję, że ten proces przebiegnie szybko, łatwo i gładko. Jeśli tak się nie stanie, mamy ostateczną alternatywę, która - miejmy nadzieję - nigdy nie będzie musiała zostać użyta" - ostrzegł Trump.