Rezerwy walutowe znacznie przekraczają zalecenia MFW: wystarczą na 17 miesięcy importu i czterokrotnie pokrywają krótkoterminowy dług zagraniczny. Władze utrzymują wysoki udział złota, stopniowo zwiększając portfel obligacji USA i depozytów za granicą.
Międzynarodowe rezerwy Uzbekistanu wzrosły z 66,3 mld dol. (55,9 mld euro) 1 stycznia do ok. 75 mld dol. (ok. 63,2 mld euro) na 1 lutego – wynika z danych opublikowanych przez Bank Centralny Uzbekistanu.
REKLAMA
REKLAMA
Złoto stanowiło w tym okresie ok. 85 proc. całości rezerw.
Miejsce Uzbekistanu w światowych rezerwach złota
Dane Światowej Rady Złota pokazują, że Uzbekistan dysponuje 380,4 t złota, co daje mu 17. miejsce na świecie pod względem oficjalnych rezerw kruszcu.
Według tego samego źródła największymi posiadaczami złota są: Stany Zjednoczone – 8133,5 t, Niemcy – 3350,3 t, Włochy – 2451,9 t, Francja – 2437,0 t oraz Rosja – 2326,5 t.
Światowa Rada Złota zalicza też Uzbekistan do pierwszej dziesiątki największych producentów złota na świecie.
„Nie gromadzimy złota po to, by zajmować określone miejsca w rankingach” – powiedział Kamol Alimuhammedov, p.o. dyrektora Departamentu Zarządzania Rezerwami Międzynarodowymi w Banku Centralnym Uzbekistanu.
„Naszą podstawową zasadą jest bezpieczeństwo naszych rezerw międzynarodowych” – dodał.
Zasady zarządzania rezerwami
Jak podaje Bank Centralny, zarządzanie rezerwami opiera się na ramach wyznaczonych przez Międzynarodowy Fundusz Walutowy (MFW) i trzech kluczowych zasadach: bezpieczeństwie, płynności i rentowności.
Bank wyjaśnia, że bezpieczeństwo i płynność mają pierwszeństwo przed dążeniem do zysku.
W okresach zwiększonej zmienności na światowych rynkach złota Bank Centralny, jak podkreśla, działa zgodnie z ustawą o Banku Centralnym oraz międzynarodowymi standardami zarządzania rezerwami. Decyzje opiera na długoterminowych przesłankach, a nie na krótkoterminowych wahaniach cen.
W odróżnieniu od wielu państw, które część złota przechowują za granicą, Uzbekistan trzyma swoje fizyczne rezerwy kruszcu w kraju.
„Całe nasze złoto przechowujemy w Uzbekistanie, w skarbcach Banku Centralnego” – powiedział Alimuhammedov. „Dzięki temu eliminujemy ryzyko związane z depozytariuszami czy niewywiązaniem się z zobowiązań oraz usuwamy ryzyko kredytowe związane z przechowywaniem za granicą”.
Zakupy krajowego złota i zarządzanie płynnością
Zgodnie z uzbeckim prawem Bank Centralny ma pierwszeństwo przy zakupie złota wydobywanego w kraju. Rafinerie muszą w pierwszej kolejności oferować mu swoją produkcję.
„Kupując złoto wydobyte w Uzbekistanie, wprowadzamy do gospodarki znaczną ilość sumów” – wyjaśnił Alimuhammedov. „Tworzy to presję inflacyjną, którą musimy łagodzić”.
Aby zneutralizować ten efekt, Bank Centralny stosuje tak zwaną zasadę neutralności.
„Sprzedajemy część naszych rezerw walutowych na krajowym rynku, sterylizując nadmierną płynność” – powiedział.
Bank podkreślił, że takie operacje walutowe mają na celu neutralizowanie wpływu zakupów złota na podaż pieniądza, a nie utrzymanie konkretnego poziomu kursu walutowego.
Jak zaznacza Bank Centralny, kluczowym elementem strategii jest utrzymanie względnie stałego fizycznego wolumenu złota i unikanie gwałtownych zwiększeń lub redukcji jego ilości.
Działania dywersyfikacyjne
Mimo że złoto stanowi między 83 a 85 proc. rezerw, Bank Centralny informuje, że podjął kroki w celu dywersyfikacji aktywów rezerwowych.
W 2020 roku Uzbekistan przystąpił do programu doradczego i zarządzania rezerwami (RAMP) Banku Światowego, w ramach którego otrzymał pomoc techniczną i szkolenia z zakresu zarządzania rezerwami oraz strategii inwestowania w instrumenty o stałym dochodzie.
W 2024 roku Bank Centralny rozpoczął inwestowanie w amerykańskie obligacje skarbowe.
„W 2024 roku zaczęliśmy lokować środki w amerykańskie papiery skarbowe” – mówi Alimuhammedov. „Obecnie zgromadziliśmy znaczący portfel krótkoterminowych obligacji USA o wartości ok. 1,5 mld dol. [1,26 mld euro]”.
Dodał, że amerykańskie papiery skarbowe „cechują się wysoką płynnością i są uznawane przez uczestników rynku za praktycznie pozbawione ryzyka. W każdej chwili można je sprzedać, aby pozyskać płynne środki”.
Ponadto Bank Centralny podaje, że zdeponował rezerwy walutowe w 16 krajach, w 35 wysoko ocenianych bankach międzynarodowych.
Wskaźniki wystarczalności rezerw
Bank Centralny informuje, że rezerwy Uzbekistanu przewyższają powszechnie stosowane międzynarodowe kryteria ich wystarczalności.
Zgodnie z wytycznymi MFW rezerwy powinny pokrywać co najmniej trzymiesięczny import. Bank Centralny podkreślił, że rezerwy Uzbekistanu wystarczają na 17 miesięcy importu.
Standardy międzynarodowe zakładają także, że rezerwy powinny pokrywać w 100 proc. krótkoterminowe zadłużenie zagraniczne zapadające w ciągu roku. Bank podaje, że rezerwy Uzbekistanu są 4,4 razy wyższe od jego krótkoterminowych zobowiązań dłużnych.
Według wskaźnika MFW Assessing Reserve Adequacy (ARA) Bank Centralny szacuje, że rezerwy Uzbekistanu sięgają 3,4-krotności zalecanego progu.
„Uzbekistan zdecydowanie mieści się w granicach wymaganych standardów wystarczalności rezerw” – powiedział Alimuhammedov. „Jesteśmy dobrze zabezpieczeni przed możliwymi zewnętrznymi wstrząsami, czy to wynikającymi z presji na bilans płatniczy, zobowiązań długu publicznego, czy potrzeb polityki pieniężnej”.
Jak podkreśla Bank Centralny, obecny poziom rezerw ma zapewnić bufor płynności zewnętrznej i wspierać cele polityki makroekonomicznej, podczas gdy działania dywersyfikacyjne mają stopniowo poszerzać bazę aktywów rezerwowych poza złoto.