Tania linia Wizz Air apeluje, by pasażerowie przyjeżdżali na lotnisko trzy godziny wcześniej; nowe kontrole graniczne UE wydłużają kolejki, część osób już nie zdąża na loty.
Brytyjczyków wracających tego lata z Europy do domu mogą czekać znacznie dłuższe kolejki na lotniskach, a Wizz Air ostrzega pasażerów, by przyjeżdżali na lotnisko nawet trzy godziny przed odlotem, bo nowe kontrole graniczne po Brexicie wciąż powodują zakłócenia.
REKLAMA
REKLAMA
Tania linia lotnicza podaje, że część podróżnych już nie zdążyła na samolot z powodu długich kolejek do kontroli paszportowej związanych z unijnym systemem wjazdu/wyjazdu (Entry/Exit System, EES), który wymaga od osób spoza UE rejestrowania danych biometrycznych przy wjeździe do strefy Schengen i przy wyjeździe z niej.
Lotniska w całej Europie potwierdzają, że tworzą się tam poważne kolejki, które wydłużają się wraz ze zbliżaniem się pracowitego sezonu letniego.
Komisja Europejska wielokrotnie zapewniała, że EES działa sprawnie w większości punktów granicznych, jednak wiele linii lotniczych i portów lotniczych coraz gorzej sobie z nim radzi.
System oznacza, że podróżni spoza UE – w tym obywatele Wielkiej Brytanii po wejściu w życie Brexitu – muszą przy wjeździe do wielu krajów strefy Schengen zarejestrować dane biometryczne, w tym odciski palców. Przy wyjeździe informacje te są ponownie sprawdzane.
Od października ubiegłego roku odnotowano prawie 80 mln takich wjazdów i wyjazdów, a w 35 tys. przypadków odmówiono wjazdu.
Od połowy kwietnia tego roku EES powinien już w pełni działać na wszystkich granicach strefy Schengen, także na lotniskach, ale w praktyce wprowadzenie systemu okazało się bardzo trudne.
W popularnych kierunkach turystycznych, m.in. w Hiszpanii, Portugalii i Francji, tworzą się długie kolejki, a Grecja niemal całkowicie zawiesiła kontrole w ramach EES wobec obywateli brytyjskich, by ograniczyć chaos.
Yvonne Moynihan, dyrektor zarządzająca Wizz Air w Wielkiej Brytanii, powiedziała w rozmowie z BBC (źródło w Angielski), że skutki działania EES są „niejednolite w Europie”: w niektórych miejscach system działa dość płynnie, ale linia nadal będzie doradzała pasażerom, by przygotowali się na długie oczekiwanie i przyjeżdżali na lotnisko trzy godziny przed odlotem, a nie standardowe dwie.
Dodała, że sugeruje pasażerom zabranie „powerbanku lub wody” na wypadek utknięcia w ponadprzeciętnie długich kolejkach oraz że powinni oni zarezerwować więcej czasu na przesiadki.
Czy tegoroczne wakacje upłyną w cieniu chaosu na lotniskach?
Taką ocenę potwierdziła ACI Europe, organizacja branżowa zrzeszająca porty lotnicze.
W rozmowie z BBC organizacja stwierdziła, że pasażerowie powinni stawiać się na lotnisku zgodnie z godziną wskazaną przez linię lotniczą, ale chaos wokół EES powoduje kolejki sięgające nawet trzech i pół godziny.
ACI Europe dodała, że mimo iż niektóre lotniska częściowo zawieszają stosowanie EES w okresach największego ruchu, spodziewa się, że sytuacja „będzie się dalej pogarszać” i w szczycie sezonu „może stać się niemożliwa do opanowania”.
Na sytuację wpływa także konflikt z udziałem Iranu, który powoduje problemy z dostawami paliwa lotniczego i skłania podróżnych do większej ostrożności – część z nich czeka z rezerwacją lotów do ostatniej chwili z powodu utrzymującej się niepewności.
Moynihan mówi, że Wizz Air obserwuje trend późnych rezerwacji i przekonuje, że pasażerowie „powinni bez obaw rezerwować” swoje wakacje. Podobne zapewnienia składają szefowie innych linii, w tym EasyJet i Jet2.
Szefowa brytyjskiego oddziału Wizz Air podkreśliła jednak, że dostawcy linii zdążyli się dostosować, nie przewiduje się niedoborów paliwa ani ograniczania rozkładu lotów.
Ceny biletów prawdopodobnie wzrosną w przyszłości, jeśli wysokie ceny ropy się utrzymają. W krótkim terminie przewoźnicy mogą jednak oszczędzać w innych obszarach.
Brytyjskich podróżnych czekają nie tylko długie kolejki na lotniskach. Okazuje się, że co piąty mieszkaniec Wielkiej Brytanii w ogóle nie może sobie w tym roku pozwolić na wyjazd.
Nowe badanie przeprowadzone przez SumUp i YouGov na próbie 2000 Brytyjczyków pokazuje, że galopujące koszty sprawiły, iż 30 proc. z nich odłożyło wakacje na później, a 9 proc. skraca długość wyjazdu, by zaoszczędzić.
Sondaże YouGov w innych krajach europejskich przyniosły podobne wyniki: we Francji, Niemczech, Włoszech i Hiszpanii odsetek osób, których nie stać na urlop, mieści się w przedziale 18–21 proc.
Kogo obejmuje system EES, a kto jest z niego zwolniony?
EES obejmuje obywateli państw spoza UE i strefy Schengen, którzy podróżują do krajów tej strefy lub do państw UE na krótkie pobyty – do 90 dni w ciągu 180 dni.
Dotyczy to także obywateli Wielkiej Brytanii oraz podróżnych zwolnionych z obowiązku wizowego, niezależnie od tego, czy lecą w celach turystycznych, czy służbowych. System obejmuje również osoby posiadające nieruchomość w jednym z krajów UE, ale niemające zezwolenia na pobyt.
Z obowiązku stosowania EES zwolnione są natomiast Irlandia i Cypr, co oznacza, że nadal prowadzą one ręczną kontrolę paszportów.
Niektóre osoby są też z EES wyłączone. Chodzi o obywateli państw członkowskich UE i strefy Schengen, a także osoby posiadające długoterminowe wizy lub zezwolenia na pobyt w tych krajach, w tym obywateli państw trzecich.
Zwolnienie obejmuje również członków rodzin obywateli UE, którzy mają kartę pobytu wydaną przez jedno z tych państw, a także mieszkańców z ważnymi zezwoleniami w ramach małego ruchu granicznego.
Z EES wyłączone są również załogi pociągów i samolotów na trasach międzynarodowych, a także żołnierze i ich rodziny podróżujący w ramach misji Partnerstwa dla Pokoju lub NATO.
Możliwe są też niektóre wyjątki dla krótkich rejsów wycieczkowych, które rozpoczynają się i kończą poza strefą Schengen.
Uczestnictwa w systemie nie wymagają także obywatele Andory, San Marino, Watykanu i Monako.