Irlandia poddała priorytety swojej prezydencji w UE internetowym konsultacjom społecznym, a ich wyniki wyznaczają drogę do bardziej przejrzystych, inkluzywnych rządów w całej Europie.
Co sześć miesięcy inne państwo członkowskie UE obejmuje prezydencję w Radzie Unii Europejskiej i prowadzi negocjacje w sprawie najważniejszych europejskich spraw legislacyjnych i politycznych.
REKLAMA
REKLAMA
Choć zachęca się do konsultacji społecznych z obywatelami na temat tego, jak dany rząd powinien prowadzić prezydencję i na jakich kwestiach się skupić, poszczególne państwa różnie angażują w ten proces opinię publiczną.
Większość opiera się na ukierunkowanych, ograniczonych konsultacjach z lokalnym biznesem, środowiskiem akademickim, organizacjami pozarządowymi oraz na dialogu międzyinstytucjonalnym.
Na tym tle irlandzkie podejście do angażowania społeczeństwa wyróżnia się jako wzorowo przejrzysty, demokratyczny i inkluzywny model, który dał wszystkim zainteresowanym realną możliwość udziału.
Co więcej, to doświadczenie podważa popularne przekonanie, że państwo członkowskie ma niewielkie pole do odzwierciedlenia własnej perspektywy narodowej w programie swojej prezydencji.
Projekt konsultacji
Irlandzkie konsultacje społeczne uruchomiono 5 listopada 2025 roku – na pełnych osiem miesięcy przed rozpoczęciem irlandzkiej prezydencji – i trwały pięć tygodni oraz trzy dni, choć spóźnione zgłoszenia przyjmowano jeszcze przez kilka kolejnych dni.
Konsultacje ogłoszono publicznie na różnych rządowych i pozarządowych platformach, w tym na stronach administracji i w komunikatach prasowych.
Respondentów proszono o odpowiedzi na cztery obowiązkowe pytania o ich profil, a następnie przedstawiono im pięć prostych pytań, na które należało odpowiedzieć w maksymalnie 500 słowach:
- Pytanie 1: Jakie ogólne priorytety tematyczne powinna wybrać Irlandia na czas swojej prezydencji w Radzie w 2026 roku?
- Pytanie 2: Na których konkretnych obszarach polityki i projektach legislacyjnych powinna skoncentrować się irlandzka prezydencja Rady w 2026 roku? Co prezydencja powinna w tych obszarach osiągnąć?
- Pytanie 3: W jaki sposób prace Rady w czasie irlandzkiej prezydencji mogą przynieść możliwie największy, pozytywny efekt dla ludzi, przedsiębiorstw i społeczności w całej UE?
- Pytanie 4: Jak najlepiej przekazywać obywatelom wartości i korzyści płynące z członkostwa w UE oraz jak budować poczucie współodpowiedzialności obywateli za irlandzką prezydencję Rady UE? Piąte pytanie pozostawiono otwarte na dodatkowe uwagi.
Rezultaty konsultacji
W ramach konsultacji napłynęły 484 zgłoszenia od osób prywatnych, organizacji społeczeństwa obywatelskiego, firm, środowiska akademickiego i organizacji reprezentatywnych.
Jak pokazano w załączniku I do podsumowania konsultacji, irlandzka opinia publiczna najwyżej oceniła konkurencyjność (14,15 proc.), wartości (12,32 proc.) oraz zdrowie (11,46 proc.).
Jeśli chodzi o konkurencyjność, 57,8 proc. respondentów za najważniejszy priorytet uznało uproszczenie przepisów i procedur, a 36,2 proc. – rozwój technologiczny, innowacje i badania.
Pozytywne strony
Otwarte i inkluzywne konsultacje pozwoliły irlandzkim decydentom lepiej wyczuć nastroje społeczne i odpowiednio kształtować swoje stanowiska, a jednocześnie zwiększyły świadomość obywateli i być może także zainteresowanie sprawami UE – którymi na co dzień interesuje się bardzo niewiele osób.
Warto podkreślić również prostotę konstrukcji konsultacji.
Procedura zgłaszania opinii, czas trwania konsultacji i forma pytań były jasne i nieskomplikowane. Dzięki temu mogły w nich swobodnie wziąć udział wszystkie grupy społeczne, a nie tylko osoby już głęboko zaangażowane w sprawy unijne czy publiczne.
Wreszcie, publikacja otwartego, obszernego, 30-stronicowego podsumowania z dokładnymi informacjami o uczestnikach i ich opiniach to przejrzysta praktyka, z której mogłyby czerpać zarówno poszczególne państwa członkowskie UE, jak i same instytucje unijne.
Tekst ukazał się pierwotnie w serwisie EU Tech Loop (źródło w Angielski) i został udostępniony przez Euronews na mocy umowy syndykacyjnej.