Nominacja Raffaele Fitto na specjalnego wysłannika Komisji Europejskiej ds. Cypru wywołała ostrą reakcję Ankary i władz tureckiej części wyspy. Bruksela przekonuje, że chce pomóc w przełamaniu trwającego od ponad pół wieku podziału Cypru.
Cypryjska wiceminister ds. Unii Europejskiej Marilena Raouna broni decyzji o powołaniu wiceprzewodniczącego wykonawczego Komisji Europejskiej Raffaele Fitto na specjalnego przedstawiciela Komisji ds. Cypru. Jak podkreśliła, jest on „osobowością polityczną”, która może wesprzeć wysiłki zmierzające do zjednoczenia wyspy.
REKLAMA
REKLAMA
Nominację ostro skrytykowała Turecka Republika Cypru Północnego, określając ją jako „całkowicie nie do przyjęcia”. Raouna odrzuciła jednak te zarzuty, przekonując, że zaangażowanie Unii Europejskiej ma służyć wyłącznie wsparciu procesu pokojowego.
„Kwestia cypryjska jest kwestią europejską, a zjednoczenie ostatniego podzielonego państwa członkowskiego Unii Europejskiej będzie przełomem nie tylko dla Cypru” – powiedziała w porannym programie Euronews „Europe Today”. „Będzie to także zmiana o ogromnym znaczeniu dla całego regionu wschodniego Morza Śródziemnego”.
Jak zaznaczyła, celem nominacji nie jest opowiedzenie się po którejkolwiek ze stron konfliktu, lecz wsparcie procesu, który może przynieść korzyści zarówno mieszkańcom wyspy, jak i relacjom między Unią Europejską a Turcją.
„Celem tych działań nie jest opowiedzenie się po którejkolwiek ze stron, lecz zdecydowane wsparcie procesu zjednoczenia, z którego skorzystają wszyscy – zarówno Cypryjczycy, jak i relacje między UE a Turcją” – podkreśliła.
Władze tureckiej części Cypru oraz Ankara sprzeciwiły się tej decyzji. W opublikowanym oświadczeniu tureckie Ministerstwo Spraw Zagranicznych stwierdziło, że nominacja została dokonana bez zgody strony turecko-cypryjskiej i określiło ją jako „prowokacyjny krok”, który ma ujawniać „stronnicze stanowisko” Unii Europejskiej wobec kwestii cypryjskiej.
„Jest oczywiste, że stanowisko Unii Europejskiej, nastawione na reanimowanie przestarzałego modelu, służy polityce utrzymywania status quo prowadzonej przez stronę grecko-cypryjską, która dotąd odrzuciła wszystkie wysiłki na rzecz porozumienia” – napisano w komunikacie.
Cypr pozostaje podzielony od 1974 roku, kiedy zamach stanu wspierany przez Grecję doprowadził do tureckiej interwencji wojskowej. Od tego czasu wyspa jest podzielona na uznawaną międzynarodowo Republikę Cypru oraz kontrolowaną przez Turków północną część, której nie uznaje społeczność międzynarodowa poza Turcją.
Komisja Europejska poinformowała w poniedziałek, że Raffaele Fitto obejmie funkcję specjalnego przedstawiciela ds. Cypru. Rzeczniczka Komisji Louise Bogey wyjaśniła, że jego zadaniem będzie prowadzenie rozmów ze wszystkimi zainteresowanymi stronami, budowanie wzajemnego zaufania oraz przygotowanie warunków do ewentualnego wznowienia negocjacji w sprawie zjednoczenia wyspy.
Celem tych działań ma być wypracowanie „trwałego rozwiązania” trwającego od 52 lat impasu, zgodnie z ramami wyznaczonymi przez Organizację Narodów Zjednoczonych.
Spór o nominację Fitto pojawił się w szczególnie wrażliwym momencie dla stosunków Unii Europejskiej z Turcją. W ubiegłym tygodniu przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen oraz przewodniczący Rady Europejskiej António Costa spotkali się z prezydentem Turcji Recepem Tayyipem Erdoğanem podczas roboczej kolacji kończącej szczyt NATO w Ankarze.
Po spotkaniu von der Leyen podkreśliła, że partnerstwo między Unią Europejską a Turcją jest „ważniejsze niż kiedykolwiek”.
„Musimy także wykorzystać nowy impuls, by posunąć naprzód rozwiązanie kwestii cypryjskiej w ramach procesu prowadzonego przez ONZ” – napisała przewodnicząca Komisji Europejskiej na platformie X.
Spotkanie przywódców przedstawiano jako próbę nadania nowego impulsu relacjom między Brukselą a Ankarą. Było ono częścią szerszej ofensywy dyplomatycznej prowadzonej przez najwyższych przedstawicieli UE pod kierunkiem szefowej unijnej dyplomacji Kaji Kallas.
Turcja posiada status kraju kandydującego do Unii Europejskiej od 1999 roku, jednak negocjacje akcesyjne pozostają zamrożone od 2018 roku z powodu obaw dotyczących praworządności oraz pogarszającej się sytuacji demokratycznej w tym kraju.