Przeszukanie siedziby PSOE w Ferraz, zarzuty dla Zapatero i proces brata premiera uczyniły ten tydzień najtrudniejszym dla rządu Hiszpanii; dziewięć spraw wyznacza bezprecedensowy kryzys sądowy.
Funkcjonariusze Centralnej Jednostki Operacyjnej (UCO) Gwardii Cywilnej spędzili 12 godzin w minioną środę w krajowej siedzibie PSOE przy ulicy Ferraz, w ramach śledztwa w sprawie tzw. afery Leire Díez.
REKLAMA
REKLAMA
Operacja, zarządzona przez sędziego sądu Audiencia Nacional, Santiago Pedraza, ma na celu zdobycie dokumentów dotyczących rzekomych płatności partii na rzecz siatki, której celem miało być utrudnianie postępowań sądowych uderzających w otoczenie Pedro Sáncheza.
Sędzia za szczególnie istotne uznaje spotkanie, które odbyło się w siedzibie przy Ferraz 26 kwietnia 2024 roku, w samym środku ogłoszonego przez premiera „okresu namysłu”. Według postanowienia miało ono stanowić prawdziwy „punkt zwrotny” w organizowaniu opisywanych manewrów.
Z postanowienia sądu wynika, że PSOE miało przeznaczyć 178 tys. euro na tę domniemaną strukturę, aby dyskredytować sędziów takich jak Beatriz Biedma, Mercedes Ayala czy Juan Carlos Peinado.
W ramach tej sprawy sędzia Pedraz postawił zarzuty byłemu sekretarzowi ds. organizacji, Santosowi Cerdánowi, byłemu wiceprzewodniczącemu rządu Andaluzji, Gasparowi Zarríasowi, oraz dyrektorce administracyjnej PSOE, Anie Maríi Fuentes. Śledztwo dotyczy domniemanych wypłat dla Leire Díez za jej działania mające wpływać na tok postępowań sądowych. Díez została zatrzymana w grudniu 2025 roku i zwolniona warunkowo.
W tym samym tygodniu do tej operacji doszło jeszcze postawienie zarzutów byłemu premierowi José Luisowi Rodríguezowi Zapatero za udział w organizacji przestępczej i handel wpływami w ramach afery Plus Ultra oraz rozpoczęcie procesu przeciwko Davidowi Sánchezowi, bratu szefa rządu, i byłemu liderowi socjalistów w Estremadurze, Miguelowi Ángelowi Gallardo.
Pierwsza ze spraw, już zakończona, dotyczyła prokuratora generalnego Álvara Garcíi Ortiza. Nominat Sáncheza został uwikłany w postępowanie o nadużycie wpływów we własnych sprawach. Postępowanie to zakończyło się dwuletnim zawieszeniem w obowiązkach, nałożonym przez hiszpański Sąd Najwyższy. García Ortiz zrezygnował kilka dni później.
Stał się pierwszym w historii Hiszpanii skazanym prokuratorem generalnym, po tym jak ujawnił poufne dane dotyczące partnera Isabel Díaz Ayuso. Po dymisji wniósł o unieważnienie wyroku skazującego za rozesłanie feralnego e-maila.
Sprawy dotyczące najbliższego otoczenia premiera
Sędzia Juan Carlos Peinado w kwietniu postawił w stan oskarżenia Begoñę Gómez, żonę premiera, pod zarzutem handlu wpływami, korupcji w działalności gospodarczej, defraudacji środków publicznych oraz przywłaszczenia mienia, po zakończeniu postępowania przygotowawczego.
Postanowienie obejmuje także doradczynię Cristinę Álvarez oraz przedsiębiorcę Juana Carlosa Barrabésa. Gómez czeka jeszcze wstępne posiedzenie sądu, wyznaczone na 9 czerwca. To właśnie ta sprawa skłoniła Sáncheza do napisania głośnego listu do obywateli w 2024 roku, gdy publicznie rozważał rezygnację ze stanowiska.
Proces przeciwko bratu premiera ruszył w czwartek. Sąd Prowincjonalny w Badajoz bada, czy zatrudnienie Davida Sáncheza jako koordynatora działań w radzie prowincji w 2017 roku oznaczało stworzenie stanowiska specjalnie dla niego. Prokuratura uznała jeden z zarzucanych czynów za przedawniony. Proces może potrwać do tygodnia rozpoczynającego się 15 czerwca.
Jeśli chodzi o aferę Plus Ultra, sędzia José Luis Calama zarządził zablokowanie rachunków Zapatera i jego córek w ramach śledztwa dotyczącego rzekomych nielegalnych prowizji związanych z państwową pomocą dla linii lotniczej, która w 2021 roku otrzymała 53 mln euro. Były premier został wezwany do złożenia zeznań w sprawie prania pieniędzy, handlu wpływami, udziału w organizacji przestępczej i fałszowania dokumentów, jednak jego przesłuchanie przełożono na 17 i 18 czerwca.
Afera Koldo i jej odnogi
Śledztwo, które dotyczy nieprawidłowych zakupów maseczek w czasie pandemii, stało się osią znacznej części postępowań sądowych powiązanych z PSOE. Wątek bezpośrednio dotyczący José Luisa Ábalosa przejął Sąd Najwyższy, ponieważ jako poseł korzysta on z immunitetu, natomiast inna gałąź sprawy toczy się nadal przed sądem Audiencia Nacional, gdzie badane są także działania Santosa Cerdána, Víctora de Aldamy i kilku przedsiębiorców.
Z tego głównego postępowania wyodrębniono jeszcze dwa wątki: odrębną sprawę, która bada możliwe nielegalne finansowanie PSOE poprzez operacje gotówkowe w siedzibie przy Ferraz i słynne „chistorras”, oraz drugą, skoncentrowaną na domniemanym ustawianiu kontraktów na roboty publiczne w Ministerstwie Transportu, obejmującą m.in. byłą prezes Adif, Isabel Pardo de Verę.
Źródła sądowe wskazują, że przeciążenie sądu Audiencia Nacional może sprawić, iż etap postępowania przygotowawczego w kilku z tych spraw wydłuży się i potrwa od trzech do pięciu lat.
Do tego dochodzi jeszcze afera Hidrocarburos, w której badane są oszustwa na podatku VAT, powiązane z siatką Koldo poprzez przedsiębiorcę Víctora de Aldamę.
W obliczu narastających problemów premier Pedro Sánchez zwrócił się o możliwość wystąpienia przed pełnym składem Kongresu Deputowanych, by przedstawić ocenę sytuacji politycznej. Tymczasem PP rozważa złożenie wniosku o wotum nieufności, do którego – przynajmniej na razie – brakuje jej jednak wystarczającego poparcia.