Czterech podejrzanych o poważne przestępstwa – od cyberataków ransomware po brutalne napady – trafiło na listę „EU Most Wanted” Europolu. Ścigani międzynarodowo, odpowiadają za straty sięgające setek milionów euro i wciąż pozostają na wolności.
Daniil Maksimowicz Szczukin, znany pod pseudonimem GandCrab, Anatolij Siergiejewicz Krawczuk, Shuaibo Wang oraz Abdullah Khodor znajdują się na liście „EU Most Wanted”, czyli zestawieniu przestępców najbardziej poszukiwanych przez europejską agencję policyjną Europol. Są ścigani międzynarodowo na wniosek Niemiec, a jeden z nich posiada również niemieckie obywatelstwo.
REKLAMA
REKLAMA
Wymuszono okup sięgający kilku milionów euro
Rosjanin Daniil Maksimowicz Szczukin jest poszukiwany przez niemieckie organy ścigania m.in. pod zarzutem udziału w zorganizowanych wymuszeniach oraz przestępstwach gospodarczych z wykorzystaniem oprogramowania ransomware.
Według ustaleń śledczych, w latach 2019–2021 odgrywał on kluczową rolę w globalnej grupie cyberprzestępczej GandCrab, której znakiem rozpoznawczym był komiksowy krab.
Sprawcy szyfrowali dane przedsiębiorstw, organizacji publicznych oraz instytucji, a za ich odblokowanie żądali wysokich okupów.
W wielu przypadkach stosowano także tzw. „podwójne wymuszenie” – wcześniej wykradano wrażliwe dane i grożono ich ujawnieniem, aby dodatkowo zwiększyć presję na ofiary. Szacuje się, że łącznie grupa wyłudziła w ten sposób na całym świecie kilkaset milionów euro. Wobec Szczukina postępowanie wciąż trwa.
Szczukinowi zarzuca się 130 przypadków wymuszeń o charakterze zorganizowanym i gospodarczym na terenie całych Niemiec. Na podstawie dotychczasowych ustaleń przyjmuje się, że poszukiwany przebywa za granicą, najprawdopodobniej w Rosji.
Anatolij Siergiejewicz Krawczuk, również obywatel Rosji, jest poszukiwany międzynarodowo przez niemieckie organy ścigania m.in. w związku z podejrzeniem o liczne przestępstwa o charakterze zorganizowanym oraz wymuszenia gospodarcze z wykorzystaniem oprogramowania ransomware, wymierzone w przedsiębiorstwa, instytucje publiczne i urzędy.
Z dotychczasowych ustaleń wynika, że co najmniej od początku 2019 r. do lipca 2021 r. pełnił on wiodącą rolę w działającej globalnie grupie cyberprzestępczej GandCrab/REvil.
Grupa szyfrowała dane swoich ofiar i żądała wysokich okupów za ich odszyfrowanie oraz powstrzymanie się od ich publikacji. W wielu przypadkach wcześniej wykradano poufne informacje i grożono ich ujawnieniem, aby zwiększyć presję na poszkodowanych. Łącznie grupie przypisuje się wyłudzenia sięgające kilkuset milionów euro na całym świecie.
Jak ścigani są sprawcy?
Europejska agencja policyjna Europol odgrywa kluczową rolę w poszukiwaniach międzynarodowych przestępców. Wspiera krajowe organy śledcze, takie jak Federalny Urząd Policji Kryminalnej, poprzez gromadzenie, analizę i wymianę informacji między państwami członkowskimi. Sprawy cyberprzestępcze – jak te związane z grupami GandCrab czy REvil – mają zwykle charakter transgraniczny, a sprawcy, serwery i przepływy finansowe są rozproszone w wielu krajach.
Europol dysponuje wyspecjalizowanymi jednostkami, takimi jak Europejskie Centrum Cyberprzestępczości (EC3), które analizują duże zbiory danych, łączą ślady cyfrowe i koordynują działania operacyjne. Agencja ściśle współpracuje z krajowymi służbami, m.in. przy wykorzystaniu platformy „EU Most Wanted”.
Z wyjątkiem Abdullaha Khodora, wszyscy wymienieni należą do świata cyberprzestępczości. Jak podkreśla Europol, internet stał się dziś nie tylko narzędziem, lecz jednym z fundamentów działalności przestępczej. Niemal wszystkie formy poważnej przestępczości pozostawiają ślady cyfrowe – od ataków ransomware i oszustw internetowych po handel narkotykami i pranie pieniędzy.
Sieci przestępcze coraz częściej wykorzystują infrastrukturę cyfrową, aby działać szybciej, skuteczniej i na większą skalę.
Federalny Urząd Policji Kryminalnej odmówił komentarza w sprawie trwających dochodzeń. W rozmowie z Euronews główny prokurator Mirko Heim z Karlsruhe poinformował jednak, że działalność Szczukina i Krawczuka spowodowała w Niemczech straty liczone w milionach euro – około 35 milionów euro szkód oraz 1,8 miliona euro wymuszonego okupu. W jednym z przypadków straty pojedynczej firmy sięgnęły dziewięciu milionów euro.
Jak niebezpieczny jest gang GandCrab?
Zagrożenie ze strony grupy nie ogranicza się wyłącznie do strat finansowych. Według prokuratora Heima istnieją przesłanki, że Krawczuk posiada umiejętności w zakresie sztuk walki, dlatego zaleca się szczególną ostrożność. W przypadku Szczukina brak jest takich informacji.
Większość przestępstw przypisywanych grupie datuje się do 2021 r. – później ślad działalności urywa się. Nie wiadomo, czy po tym czasie kontynuowali działalność przestępczą.
Europol nadal wspiera niemieckie organy ścigania, zapewniając koordynację działań na poziomie międzynarodowym. Eurojust nie bierze udziału w tej sprawie.
Gdzie przebywają podejrzani?
Według prokuratury obaj podejrzani najprawdopodobniej przebywają za granicą, przypuszczalnie w Rosji. Brak współpracy ze strony rosyjskich władz utrudnia ich zatrzymanie, a obecne miejsce pobytu pozostaje nieznane.
Z kolei krajowe służby z Badenii-Wirtembergii wskazują, że liderzy grupy – Szczukin i Krawczuk – mogą nadal kierować działalnością przestępczą. Dopóki pozostają na wolności, nie można wykluczyć kolejnych przestępstw.
Inne sprawy
Lista osób poszukiwanych przez Europol w Niemczech obejmuje także inne poważne przestępstwa, w tym związane z przemocą i przestępczością przeciwko mieniu.
Obywatel Chin Shuaibo Wang jest poszukiwany międzynarodowo m.in. pod zarzutem rozpowszechniania i posiadania materiałów przedstawiających wykorzystywanie seksualne dzieci.
Od połowy 2021 r. jest on objęty śledztwem jako domniemany operator i użytkownik platformy działającej w darknecie pod nazwą „Alice with Violence CP”.
W toku analizy przejętych serwerów śledczy ustalili, że za pośrednictwem tej samej infrastruktury obsługiwano nie tylko tę platformę, lecz łącznie aż 32 strony internetowe zawierające podobne nielegalne treści.
Istnieje podejrzenie, że Wang odgrywał kluczową rolę w zarządzaniu tymi serwisami oraz w dystrybucji materiałów. Postępowanie w tej sprawie nadal trwa.
Pozbawienie wolności, napad z bronią w ręku i pranie pieniędzy
Abdullah Khodor, obywatel Niemiec libańskiego pochodzenia, jest poszukiwany przez władze Luksemburga oraz na terenie całej Europy w związku z poważnymi przestępstwami przeciwko mieniu i z użyciem przemocy.
Jest on oskarżony o udział w brutalnym napadzie na dom, do którego doszło w grudniu 2017 r. w Gonderange w Luksemburgu. W trakcie zdarzenia dwie osoby zostały we własnym domu zastraszone nożem przez kilku sprawców, a następnie skradziono kosztowności. Według ustaleń śledczych zniszczono również środki komunikacji, aby uniemożliwić ofiarom wezwanie policji.
Postępowanie przeciwko niemu obejmuje zarzuty bezprawnego pozbawienia wolności, napadu z użyciem niebezpiecznego narzędzia, prania pieniędzy oraz udziału w zorganizowanej grupie przestępczej.
Europejski i międzynarodowy nakaz aresztowania wobec Khodora został wydany w 2019 r. na wniosek Luksemburga. Dwóch jego domniemanych wspólników zostało już skazanych, natomiast sam Khodor nadal pozostaje na wolności i jest uznawany za zbiega. Istnieje przypuszczenie, że może przebywać poza granicami Europy.