Sezon upałów się wydłuża. Gorące noce coraz częściej zakłócają sen i odbijają się na zdrowiu, przed czym naukowcy ostrzegają.
Wraz ze wzrostem temperatur rośnie ryzyko kiepsko przespanej nocy. Podczas fal upałów większość uwagi koncentruje się na bezpieczeństwie, gdy słupki rtęci przekraczają 35°C, tymczasem skutki gorących nocy dla snu i zdrowia są znacznie słabiej poznane.
REKLAMA
REKLAMA
Niedawne badanie z wykorzystaniem danych Serwisu ds. Zmian Klimatu Copernicus (źródło w Angielski) wykazało, że noce ocieplają się szczególnie szybko. Od lat 70. XX wieku minimalna temperatura „odczuwalna” podczas 10 najcieplejszych nocy w roku wzrosła na świecie o 0,32°C na dekadę – wynika z analizy Copernicusa. Ten wskaźnik, znany jako Uniwersalny Wskaźnik Klimatu Termycznego (UTCI), uwzględnia temperaturę, wilgotność, wiatr i promieniowanie.
Liczba nocy tropikalnych, kiedy temperatury nie spadają poniżej 20°C, wzrosła również o około dwie na dekadę.
Noc to czas, kiedy organizm powinien się regenerować
Badacze podkreślają, że ten trend ma znaczenie, ponieważ gorące noce dają organizmowi mniej czasu na regenerację po upale w ciągu dnia. Gorące dni następujące po gorących nocach także stają się częstsze: w Europie liczba takich tzw. „złożonych zdarzeń cieplnych” zwiększyła się od lat 70. o 73%.
Podczas snu tętno i aktywność fizjologiczna zwykle się obniżają, a temperatura wewnętrzna ciała spada. Dzięki temu układ nerwowy, odpornościowy i sercowo-naczyniowy mogą się zregenerować po wysiłku dnia.
Gdy jednak w sypialni jest zbyt gorąco, organizm trudniej oddaje ciepło. Naczynia krwionośne przy powierzchni skóry rozszerzają się, żeby uwolnić nadmiar ciepła, a serce musi pracować intensywniej, by pompować krew. Pocenie może też prowadzić do odwodnienia.
Skutkiem mogą być trudności z zasypianiem, częstsze wybudzenia i mniej głęboki, mniej regenerujący sen.
Problem szczególnie narasta, gdy gorące noce utrzymują się przez kilka kolejnych dni. Po nocy zaburzonego snu i niepełnego wychłodzenia organizm wchodzi w kolejny dzień już przeciążony – właśnie wtedy, gdy temperatury znów zaczynają rosnąć.
Naukowcy coraz częściej zastanawiają się, czy ten powtarzający się brak nocnej regeneracji może częściowo tłumaczyć dlaczego długotrwałe fale upałów stanowią tak poważne zagrożenie dla zdrowia. (źródło w Angielski)
Jak utrzymać chłód w nocy
Większość domów w regionach, które dotąd nie przywykły do upałów, nie jest przystosowana do rosnących temperatur i po zachodzie słońca trudno je schłodzić. W efekcie sypialnie pozostają gorące i wilgotne długo po tym, jak największy skwar w ciągu dnia już minął.
Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) zaleca, jeśli to możliwe, utrzymywanie nocą temperatury w pomieszczeniach poniżej 24°C, (źródło w Angielski) aby ułatwić organizmowi ochłodzenie i poprawić jakość snu podczas fal upałów.
Oto siedem sposobów, jak można schłodzić dom i zapewnić sobie lepszy sen w czasie upałów:
- Po zmroku otwieraj okna, jeśli na zewnątrz jest chłodniej niż w domu.
- W ciągu dnia zasuń rolety, żaluzje lub zasłony, żeby ograniczyć nagrzewanie pomieszczenia.
- Używaj lekkiej pościeli i luźnej, przewiewnej odzieży.
- Weź przed snem chłodny prysznic lub kąpiel.
- Regularnie pij wodę, ale ogranicz alkohol i kofeinę.
- Przenieś się do najchłodniejszego pokoju w domu, jeśli sypialnia zbyt się nagrzewa.
- Wyłącz zbędne urządzenia elektryczne, które dodatkowo wydzielają ciepło.