Badania pokazują, że europejskie dzieci są w najgorszej formie fizycznej od niemal 60 lat, co odbije się na ich obecnym i przyszłym zdrowiu.
Jak wynika z nowego badania, dzieci i nastolatki w Europie nie osiągają odpowiedniego poziomu sprawności fizycznej pod względem siły mięśni, elastyczności oraz budowy ciała.
REKLAMA
REKLAMA
Naukowcy z Uniwersytetu w Saragossie ustalili, że od 1990 roku aż do dziś obserwuje się spadek sprawności fizycznej związanej ze zdrowiem u dzieci i młodzieży.
Wyniki opublikowane w czasopiśmie Sports Medicine – Open (źródło w Angielski) opisują zmiany w głównych wskaźnikach kondycji fizycznej: sile mięśni, elastyczności, budowie ciała oraz wydolności krążeniowo-oddechowej.
Te elementy są kluczowe dla obecnego i przyszłego zdrowia tej grupy. Zdaniem autorów oznacza to, że „tracimy ważną szansę, którą trudno będzie nadrobić”.
Badanie objęło ponad 417 tys. uczestników w wieku od 6 do 16 lat z 20 krajów Europy i dotyczyło okresu 1965–2023.
Autorzy stwierdzili, że siła mięśni górnej części ciała generalnie spada od lat 70. XX wieku. Między 1980 a 2000 rokiem utrzymywała się na podobnym poziomie, a później ponownie się pogorszyła. Z kolei siła mięśni nóg, mierzona testami skoków, rosła do lat 80., ale od tego czasu systematycznie maleje.
Zespół zaobserwował też stałe, stopniowe pogarszanie się kondycji, widoczne w rosnącej ilości tkanki tłuszczowej. Badacze zwracają uwagę, że ten trend bywa niedoceniany, gdy korzysta się wyłącznie ze wskaźnika masy ciała (BMI).
Najbardziej niepokojący trend dotyczy elastyczności ciała: jej poziom nieprzerwanie spada, a po 2000 roku tempo spadku jeszcze się zwiększyło.
W przypadku wydolności krążeniowo-oddechowej – czyli zdolności serca, płuc i naczyń krwionośnych do sprawnego dostarczania tlenu pracującym mięśniom podczas dłuższego wysiłku – autorzy wskazują, że po długotrwałym spadku najnowsze dane sugerują możliwą stabilizację między 2015 a 2023 rokiem.
Jednocześnie badacze ostrzegają, że obecny poziom nadal jest niższy niż w poprzednich dekadach.
„Te wyniki potwierdzają, że trzeba zintensyfikować działania na rzecz aktywności fizycznej, prowadzone przez instytucje publiczne” – podkreślili naukowcy w komunikacie prasowym.
Znaczenie sprawności fizycznej od najmłodszych lat
Sprawność fizyczna jest ważnym wskaźnikiem zdrowia w dzieciństwie i okresie dorastania – podkreślają autorzy.
Wydolność krążeniowo-oddechowa i prawidłowa budowa ciała w dzieciństwie oraz w wieku nastoletnim wiążą się z korzystniejszym profilem sercowo-naczyniowym i mniejszym ryzykiem zgonu w dorosłym życiu. Z kolei siła mięśni w tych okresach sprzyja zdrowszej budowie ciała.
Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) zaleca, aby dzieci i nastolatki codziennie poświęcały co najmniej 60 minut na umiarkowaną lub intensywną aktywność fizyczną, w tym na ćwiczenia wzmacniające mięśnie i kości co najmniej trzy razy w tygodniu.
Tymczasem ponad 75% europejskich nastolatków nie spełnia tych zaleceń.
W skali globalnej WHO szacuje, że brak ruchu odpowiada za około 6% obciążenia chorobami z powodu choroby niedokrwiennej serca, 7% przypadków cukrzycy typu 2, 10% raka piersi i 10% raka jelita grubego.
Ponadto brak aktywności fizycznej przyczynia się do przedwczesnych zgonów (9,0%), ogólnej śmiertelności (7,2%) oraz zgonów z powodu chorób układu krążenia (7,6%).