To, co jesz i pijesz przed, w trakcie i po locie, może złagodzić objawy jet lagu.
W szczycie sezonu podróżniczego warto pamiętać o kilku sposobach na złagodzenie skutków jet lagu – dolegliwości, która dopada wielu turystów, powodując zaburzenia snu, senność w ciągu dnia, bóle głowy, a nawet problemy żołądkowo‑jelitowe.
Jet lag to przejściowe zaburzenie snu, które może dotknąć każdego, kto pokonuje kilka stref czasowych. Organizm ma własny zegar biologiczny, który podpowiada, kiedy być aktywnym, a kiedy spać. Gdy ten zegar pozostaje ustawiony na czas obowiązujący w miejscu wylotu i nie dostosowuje się po podróży, pojawia się jet lag.
Choć objawy zwykle szybko ustępują i nie da się całkowicie uniknąć jet lagu, istnieją sposoby, by ograniczyć jego skutki – wykraczające poza samo przestawienie godzin snu.
Znaczenie ma także to, co i jak jemy oraz pijemy.
W czasie podróży
Przygotowania zaczynają się już w drodze. Brytyjska publiczna służba zdrowia NHS zaleca picie wody, regularne rozciąganie mięśni oraz dopasowanie snu do rytmu obowiązującego w miejscu docelowym.
Warto też ograniczyć lub całkiem odstawić kofeinę i alkohol, które mogą nasilać objawy jet lagu.
Jedz zgodnie z lokalnym rytmem
Objawy jet lagu są różne, ale kłopoty trawienne – wzdęcia, zaparcia czy biegunka – zdarzają się często, mówiła agencji Associated Press Joanne Slavin, ekspertka ds. żywienia z Uniwersytetu Minnesoty.
Kilka dni przed wyjazdem dobrze jest stopniowo przesuwać godziny posiłków tak, by zbliżyć je do tych, w których będziemy jeść na miejscu. Po przylocie najlepiej jeść wtedy, kiedy jedzą miejscowi. „Od razu przejdźcie na nowy rozkład dnia” – radzi Slavin.
Jeśli jest rano, zjedz śniadanie. Badanie z 2023 roku badanie (źródło w Angielski) wykazało, że przez pierwsze trzy dni po zmianie strefy czasowej podwojenie porcji śniadania i rezygnacja z kolacji może przyspieszyć wychodzenie z jet lagu.
Specjaliści zalecają (źródło w Angielski) też, by w pierwszych dniach sięgać po jedzenie, które organizm dobrze zna i łatwo trawi – to może złagodzić dolegliwości ze strony układu pokarmowego.
„Mniejsze posiłki są zwykle lepiej tolerowane, zwłaszcza u osób z wrażliwym żołądkiem albo gdy pojawiają się dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego” – powiedziała AP Tara Schmidt, dyplomowana dietetyczka w Mayo Clinic.
Później, w trakcie wyjazdu, można stopniowo zacząć jeść więcej na raz – zaznacza Schmidt. Trzeba jednak uważać na produkty, do których nie jesteśmy przyzwyczajeni, zwłaszcza tłuste i ciężkostrawne.
Uważaj na to, co pijesz w czasie urlopu
Specjaliści radzą również zrezygnować z kieliszka wina czy kufla piwa. „Choć podczas podróży bywa to kuszące, naprawdę zalecamy unikanie alkoholu, bo bardzo mocno zaburza sen” – mówi Schmidt.
Kolejna wskazówka to rozsądne korzystanie z kofeiny. Osoby, które na co dzień piją rano kawę lub herbatę, mogą podtrzymać ten zwyczaj w podróży, ale powinny unikać kofeiny późnym popołudniem i wieczorem, bo może utrudniać zasypianie. Zarówno kofeina, jak i alkohol sprzyjają też odwodnieniu.
„Odwodnienie z pewnością nasila zmęczenie i odczuwane objawy jet lagu” – podkreśla Schmidt.
Picie wody przed lotem, w jego trakcie i po lądowaniu pomaga zneutralizować skutki suchego powietrza w kabinie.
Po powrocie do domu jak najszybciej wróć do swojego rytmu dnia
Eksperci podkreślają, że to, co i jak jemy oraz pijemy w podróży, to tylko część sposobów na złagodzenie jet lagu. Te zmiany dobrze uzupełniają jednak bardziej znane zalecenia dotyczące dostosowania snu do nowej strefy czasowej.
Gdy urlop dobiega końca, zasady dotyczące snu i jedzenia pozostają podobne: stopniowo wracajmy do codziennego rytmu, a w domu starajmy się jak najszybciej w pełni go odzyskać.
„Im szybciej wrócicie do swoich nawyków i zwyczajnego planu dnia, tym lepiej się będziecie czuć” – podsumowuje Slavin.