Światowa Organizacja Zdrowia ostrzega, że niebezpieczna żywność szkodzi milionom ludzi na całym świecie, szczególnie dzieciom.
Ponad 860 mln osób na świecie zapada co roku na choroby, a 1,5 mln umiera z powodu niebezpiecznej żywności – ostrzega Światowa Organizacja Zdrowia.
W nowym raporcie, opublikowanym przed Światowym Dniem Bezpieczeństwa Żywności 7 czerwca, WHO szacuje, że miliony ludzi na całym świecie ponoszą poważne konsekwencje zdrowotne z powodu skażonej lub niewłaściwie przygotowanej żywności.
„Bezpieczeństwo żywności nie jest abstrakcyjnym zagadnieniem – dotyczy każdego posiłku, każdej rodziny, każdego dnia” – powiedział dyrektor generalny WHO, dr Tedros Adhanom Ghebreyesus.
„Niebezpieczna żywność od zawsze była jednym z głównych problemów zdrowia publicznego. Dotąd jednak brakowało nam pełnego obrazu jej ogromnych skutków dla ludzi i gospodarki”.
„Po raz pierwszy państwa dysponują własnymi danymi, które pokazują, gdzie obciążenie jest największe. Mając tę wiedzę, rządy mogą priorytetowo traktować działania potrzebne do ochrony zdrowia ludzi”.
Raport szacuje, że w 2021 roku choroby przenoszone przez żywność oznaczały ok. 310 mld dolarów (267 mld euro) utraconej produktywności z powodu zachorowań.
Wiele z tych chorób i zgonów – dodaje organizacja – można by zapobiec dzięki poprawie jakości wody, warunków sanitarnych i higieny, stosowaniu zasad bezpieczeństwa żywności, takich jak pasteryzacja, oraz lepszemu dostępowi do opieki zdrowotnej dla najbardziej narażonych grup.
WHO ostrzega też, że zmiany klimatyczne będą mieć duży wpływ na bezpieczeństwo żywności. Ekstremalne zjawiska pogodowe, rosnące temperatury powietrza i wody oraz zmieniające się wzorce opadów zwiększą ryzyko związane z obecnymi i nowymi chorobami przenoszonymi przez żywność.
Dzieci szczególnie narażone
Najbardziej narażone są dzieci poniżej 5. roku życia, u których ryzyko zachorowania jest trzykrotnie wyższe niż u starszych dzieci i dorosłych. W 2021 roku odpowiadały one za 29% obciążenia zdrowotnego związanego z niebezpieczną żywnością i 143 tys. zgonów.
„Choć stanowią jedynie 9% globalnej populacji, małe dzieci doświadczają niemal jednej trzeciej wszystkich przypadków chorób przenoszonych przez żywność, zwłaszcza biegunek, które dla tej wrażliwej grupy wiekowej mogą być śmiertelne” – podała WHO.
Małe dzieci są też bardziej wrażliwe na kontakt z substancjami chemicznymi obecnymi w żywności, co może zaburzać rozwój mózgu i powodować trwałe uszkodzenia neurologiczne oraz rozwojowe.
Raport podkreśla również głębokie nierówności w systemach żywnościowych. Największe obciążenie zdrowotne ponoszą społeczności o ograniczonych zasobach, zwłaszcza w krajach o niskich i średnich dochodach.
Regiony Afryki oraz Azji Południowo-Wschodniej odpowiadają łącznie za blisko trzy czwarte wszystkich chorób przenoszonych przez żywność i 60% zgonów na świecie.
Jakie są główne przyczyny chorób przenoszonych przez żywność?
Choroby przenoszone przez żywność mają charakter zakaźny lub toksyczny. Wywołują je bakterie, wirusy, pasożyty lub substancje chemiczne, które dostają się do organizmu wraz ze skażoną żywnością. W Europie najczęstsze są m.in.:
Kampylobakterioza: głównie związana ze spożyciem surowego lub niedogotowanego drobiu, niepasteryzowanego mleka, mięsa przeżuwaczy oraz skażonej wody. Według Europejskiego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) ta bakteria wykazuje wyraźną sezonowość, z największą liczbą przypadków w miesiącach letnich.
Salmonelloza: najczęściej wiązana z jajami i surowym mięsem świń, indyków i kurczaków. Objawia się gorączką, biegunką i skurczami brzucha, a po przedostaniu się bakterii do krwiobiegu może zagrażać życiu.
Zakażenie STEC: związane ze spożyciem surowego i niedogotowanego mięsa, produktów mlecznych z niepasteryzowanego mleka, surowych zielonych warzyw liściastych i soków niepasteryzowanych.
Listerioza: rzadka, ale często ciężka infekcja, z wysokim odsetkiem hospitalizacji i zgonów.