Hiszpańskie badanie: brak stabilnej pracy, przeciążenie i poczucie niskiej jakości opieki skłaniają pielęgniarki do odejścia z zawodu. To część strukturalnego trendu w Europie.
Decyzja o odejściu z zawodu pielęgniarki w Hiszpanii nie wynika z jednego powodu. To efekt zestawu uwarunkowań strukturalnych, które podkopują codzienne wykonywanie tego zawodu, przede wszystkim przez brak stabilności zatrudnienia i niską jakość opieki. Jak pokazuje nowe badanie (źródło w Hiszpański), niemal czterech na dziesięciu pracujących w pielęgniarstwie w Hiszpanii rozważa odejście z zawodu w ciągu najbliższej dekady.
To największe jak dotąd badanie przeprowadzone w tym kraju, prowadzone (źródło w Hiszpański) przez Ministerstwo Zdrowia i Instytut Zdrowia Carlosa III (ISCIII). Przeanalizowano ponad 20 tys. odpowiedzi, a wyniki opublikowano w czasopiśmie naukowym „Journal of Nursing Management”.
Raport wskazuje, że 39,6 proc. ankietowanych pielęgniarek i pielęgniarzy zamierza porzucić zawód w ciągu najbliższych dziesięciu lat, a 17 proc. chce to zrobić już w ciągu zaledwie dwóch lat. Wśród czynników stojących za tym trendem wymieniane są przede wszystkim brak stabilnego zatrudnienia, przeciążenie pracą oraz negatywne oceny jakości opieki i bezpieczeństwa pacjentów.
Z badania wynika, że zatrudnienie na czas określony zwiększa prawdopodobieństwo odejścia z zawodu o 33 proc., a poczucie niskiego poziomu bezpieczeństwa pacjentów – o 81 proc. Dodatkowo 56,5 proc. osób, które chcą opuścić zawód, wskazuje brak stabilności jako główny powód, a następnie niski prestiż zawodowy i warunki pracy uznawane przez wielu za niewystarczające.
Analiza ujawnia też istotne różnice terytorialne: w regionach takich jak Madryt, Wyspy Kanaryjskie, Galicja i Baleary prawdopodobieństwo zamiaru odejścia z zawodu jest ponad dwukrotnie wyższe niż w Nawarrze. Autorzy wiążą to z różnicami w warunkach zatrudnienia i organizacji systemu ochrony zdrowia.
Kolejny istotny problem to rozbieżność między wykształceniem a wykonywaną pracą: tylko 34,5 proc. pielęgniarek ze specjalizacją pracuje w swojej dziedzinie, co pogłębia niezadowolenie z pracy. Do tego dochodzi brak czasu na opiekę nad pacjentem, z powodu którego 60 proc. ankietowanych przyznaje, że zdarza im się pomijać niektóre czynności pielęgniarskie.
Trend widoczny w całej Europie
Zjawisko to nie ogranicza się do Hiszpanii. W wielu krajach Europy systemy ochrony zdrowia zmagają się z narastającym niedoborem pielęgniarek i pielęgniarzy, pogłębianym przez starzenie się społeczeństw, presję na usługi medyczne i trudności z zatrzymaniem wykwalifikowanego personelu.
Raporty organizacji międzynarodowych ostrzegają, że Unia Europejska może w najbliższych latach potrzebować kilkuset tysięcy dodatkowych pielęgniarek i pielęgniarzy, aby utrzymać jakość opieki. W krajach takich jak Niemcy, Francja czy Wielka Brytania związki zawodowe w ochronie zdrowia alarmują o rosnącym odsetku osób przedwcześnie opuszczających zawód i o problemach z obsadzeniem dyżurów w szpitalach oraz w podstawowej opiece zdrowotnej.
Hiszpańskie badanie, wpisujące się w Strategiczne ramy opieki pielęgniarskiej na lata 2025–2027, podkreśla potrzebę wzmocnienia stabilności zatrudnienia, uznania zawodowego i poprawy warunków pracy jako kluczowych elementów, które mogą powstrzymać odpływ kadr. Jeśli nie zostanie on zahamowany, może zagrozić trwałości systemów ochrony zdrowia w całej Europie.