Służby sanitarne oceniają, że ryzyko przeniesienia hantawirusa wśród ogółu społeczeństwa jest bardzo niskie.
Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) potwierdziła już dziewięć przypadków hantawirusa powiązanych z ogniskiem na statku wycieczkowym MV Hondius. Ostrzega, że mogą pojawić się kolejne zakażenia, bo okres inkubacji wirusa może sięgać sześciu tygodni.
Czym jest hantawirus?
Hantawirusy to wirusy, które naturalnie zakażają gryzonie. Nazwa pochodzi od rzeki Hantan w Korei Południowej, gdzie wirusa po raz pierwszy wykryto w 1976 roku.
Na świecie zidentyfikowano wiele gatunków hantawirusów, ale tylko nieliczne zakażają ludzi.
W zależności od wariantu zakażenie może prowadzić do hantawirusowego zespołu sercowo-płucnego (HCPS), szybko postępującej choroby atakującej płuca i serce; do gorączki krwotocznej z zespołem nerkowym (HFRS) lub do tzw. nephropathia epidemica, schorzenia wpływającego na nerki.
W Ameryce Północnej, Środkowej i Południowej hantawirusy zwykle wywołują HCPS, a te występujące w Europie i Azji mogą powodować HFRS.
Czym jest wariant Andes hantawirusa?
Wirus Andes należy do rodziny hantawirusów i jest jedynym znanym wariantem, który może, w ograniczonym stopniu, przenosić się między ludźmi podczas bliskiego, długotrwałego kontaktu.
W przypadku innych typów hantawirusów, w tym występujących w Europie i Azji, nie udokumentowano transmisji z człowieka na człowieka.
Jak przenosi się hantawirus?
Człowiek może zakazić się hantawirusem poprzez kontakt z zanieczyszczonym moczem, odchodami lub śliną zakażonych gryzoni.
Ryzyko rośnie przy zajęciach wiążących się z kontaktem z gryzoniami, takich jak sprzątanie zamkniętych lub słabo wietrzonych pomieszczeń, prace rolnicze i leśne czy nocowanie w miejscach, gdzie bytują gryzonie.
Według WHO przenoszenie wirusa z człowieka na człowieka jest rzadkie i potwierdzono je głównie wśród domowników lub bliskich partnerów.
Organizacja podkreśla też, że zakażenia między ludźmi są najbardziej prawdopodobne we wczesnej fazie choroby, gdy wirus łatwiej się przenosi.
Jakie jest ryzyko dla ogółu społeczeństwa?
Od początku ogniska zarówno WHO, jak i Europejskie Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób (ECDC) oceniają ryzyko transmisji wśród ogółu społeczeństwa jako „bardzo niskie”.
Zgodnie z wytycznymi ECDC pasażerowie i członkowie załogi z objawami wymagają natychmiastowej izolacji medycznej, badań i opieki lekarskiej. Osoby bez objawów proszone są o odbycie kwarantanny i obserwowanie stanu zdrowia przez okres do sześciu tygodni – poinformowała agencja w poniedziałek.
ECDC dodało, że najnowsze analizy genetyczne wirusa silnie wskazują, iż przebadane próbki od potwierdzonych pacjentów mają wspólne źródło zakażenia i że nie chodzi o nowy wariant.
„Obecnie nie ma dowodów na to, że ten wariant rozprzestrzenia się łatwiej lub wywołuje cięższą chorobę niż inne wirusy z grupy Andes” – stwierdzono.
Jak bardzo jest groźny?
Według WHO zakażenia hantawirusem są na świecie stosunkowo rzadkie. Nie istnieje celowane leczenie ani lek, który całkowicie zwalcza infekcję, dlatego opieka medyczna koncentruje się na łagodzeniu objawów.
Śmiertelność w Azji i Europie wynosi od poniżej 1 do 15 proc., a w obu Amerykach sięga nawet 50 proc.
Jakie są objawy?
U ludzi objawy zwykle pojawiają się od 1 do 8 tygodni po kontakcie z wirusem, w zależności od jego typu.
Najczęstsze symptomy to gorączka, ból głowy, bóle mięśni oraz dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, takie jak ból brzucha, nudności czy wymioty.
Jak często hantawirus występuje w Europie?
Zakażenia hantawirusem w Europie są rzadkie. W 2023 roku ECDC odnotowało 1885 przypadków, wobec 2185 w 2022 roku.
Na świecie WHO szacuje liczbę zakażeń na ok. 10 tys. do ponad 100 tys. rocznie, przy czym największe obciążenie notuje się w Azji i Europie.
Czy były inne ogniska?
Jedno z najbardziej znanych ognisk hantawirusa odnotowano w Argentynie w latach 2018–2019.
Od 28 października 2018 do 20 stycznia 2019 roku w miejscowości Epuyén w prowincji Chubut zgłoszono łącznie 34 potwierdzone zakażenia, w tym 11 zgonów.
W tamtym ognisku trzy osoby z objawami brały udział w zatłoczonych wydarzeniach towarzyskich, skąd doszło do dalszego szerzenia się choroby. Gdy potwierdzono 18 przypadków, służby zdrowia wprowadziły obowiązkową izolację chorych oraz samoizolację osób, które mogły mieć z nimi kontakt.