Stan cywilny może silnie wpływać na ryzyko raka. Nowe badanie pokazuje, że choroba znacznie częściej dotyka osoby, które nigdy nie były w związku małżeńskim.
Osoby, które są lub były kiedyś w związku małżeńskim, rzadziej zapadają na nowotwory, wynika z nowego badania. Sugeruje ono, że stan cywilny może być istotnym, a dotąd niedocenianym społecznym wyznacznikiem ryzyka raka.
REKLAMA
REKLAMA
Badanie przeprowadzone przez naukowców z Uniwersytetu w Miami, opublikowane w czasopiśmie Cancer Research Communications (źródło w Angielski), wykazało, że osoby, które nigdy nie zawarły małżeństwa, znacznie częściej chorują na raka.
U mężczyzn, którzy nigdy się nie ożenili, zapadalność na nowotwory była o 68 proc. wyższa. Wśród kobiet sięgała 85 proc.
Badacze zauważyli, że związek ten był silniejszy u osób w wieku 55 lat i więcej, co sugeruje, że różnice związane ze stanem cywilnym narastają w ciągu życia.
„Te wyniki sugerują, że czynniki społeczne, takie jak stan cywilny, mogą być ważnymi wskaźnikami ryzyka zachorowania na raka w skali populacji” – powiedział Paulo Pinheiro, współautor badania i profesor epidemiologii nowotworów na Wydziale Nauk o Zdrowiu Publicznym Miller School w Miami.
Czy małżeństwo chroni przed rakiem?
Badacze podkreślają, że wyniki nie oznaczają, iż ludzie powinni się żenić czy wychodzić za mąż ani że samo małżeństwo ma jakiś ukryty, niezwykły mechanizm ochronny.
„To znaczy, że jeśli nie jesteś w związku małżeńskim, powinieneś szczególnie uważać na czynniki ryzyka nowotworów, korzystać z potrzebnych badań przesiewowych i być na bieżąco z opieką zdrowotną” – powiedział współautor badania Frank Penedo z Uniwersytetu w Miami.
Zdaniem badaczy stan cywilny jest często traktowany jedynie jako drugoplanowa zmienna demograficzna.
Tymczasem wyniki sugerują, że może on także działać jako społeczny czynnik narażenia, który odzwierciedla aspekty ryzyka nowotworów niewyjaśnione w pełni przez rasę, wiek i status społeczno-ekonomiczny.
W analizie wykorzystano dane ponad 100 mln osób z całych Stanów Zjednoczonych oraz informacje o ponad 4 mln przypadków nowotworów zdiagnozowanych w latach 2015–2022.
Uwzględniono wszystkie złośliwe nowotwory rozpoznane u dorosłych od 30. roku życia, czyli mniej więcej w wieku, w którym osoby w USA po raz pierwszy wchodzą w związek małżeński.
Dane o stanie cywilnym podzielono na dwie grupy: osoby, które nigdy nie zawarły małżeństwa, oraz osoby, które kiedyś były w związku małżeńskim, ale już nie są, w tym żyjące w separacji, po rozwodzie lub owdowiałe.
Czy te wyniki dotyczą wszystkich nowotworów?
Ogólnie dorośli, którzy nigdy nie byli w związku małżeńskim, częściej zapadali na nowotwory, choć zależność ta była silniejsza w przypadku niektórych typów raka niż innych.
U mężczyzn, którzy nigdy się nie ożenili, rak odbytu występował prawie pięć razy częściej niż u żonatych. U kobiet brak małżeństwa wiązał się z prawie trzykrotnie wyższą zapadalnością na raka szyjki macicy.
W przypadku nowotworów przełyku, wątroby i płuc wskaźniki zachorowań były u osób niepozostających w małżeństwie mniej więcej dwukrotnie wyższe, zarówno u kobiet, jak i mężczyzn, niż u osób, które są lub były w związkach małżeńskich.
Jak małżeństwo wpływa na ryzyko raka?
Autorzy przypominają, że małżeństwo od dawna wiąże się z lepszymi wynikami zdrowotnymi, w tym niższą chorobowością, dłuższym oczekiwanym czasem życia i wyżej ocenianym własnym stanem zdrowia.
Do pozytywnych czynników związanych z małżeństwem należą większe wsparcie społeczne, zdrowsze zachowania, takie jak mniejsze spożycie alkoholu i tytoniu, korzystniejsze wzorce życia seksualnego oraz większa stabilność ekonomiczna.
W przypadku niektórych nowotworów, takich jak rak odbytu i szyjki macicy, oba związane z zakażeniem HPV, różnice mogą też odzwierciedlać odmienne poziomy narażenia.
Wcześniejsze badania pokazały też, że osoby pozostające w związkach małżeńskich częściej otrzymują diagnozę na wcześniejszym etapie choroby i mają wyższe wskaźniki przeżycia.
Jak podsumowują autorzy, te korzyści często wiąże się ze wsparciem współmałżonka: zachęcaniem do badań przesiewowych, pomocą w leczeniu i poruszaniu się w skomplikowanym systemie opieki zdrowotnej.