Rząd Grenlandii ponownie podkreślił potrzebę zagranicznego personelu medycznego i wzmocnienia systemu zdrowia po słowach USA, że pacjenci nie są tam właściwie leczeni.
Prezydent USA Donald Trump chce wysłać okręt szpitalny na Grenlandię „aby zajął się wieloma osobami, które są chore i nie otrzymują tam opieki”, napisał 22 lutego na platformie Truth Social 22 lutego.
REKLAMA
REKLAMA
Premier Grenlandii Jens-Frederik Nielsen odrzucił tę propozycję, podkreślając, że system ochrony zdrowia w kraju jest bezpłatny dla wszystkich, czego Stany Zjednoczone – jak stwierdził – nie mogą zaoferować.
Twierdzenia Trumpa nie wzięły się jednak znikąd. Grenlandia od lat ma problem z rekrutacją i utrzymaniem personelu medycznego. Rząd chce to zmienić, m.in. ułatwiając uzyskiwanie pozwoleń na pobyt dla specjalistów.
Minister zdrowia i spraw osób z niepełnosprawnościami Grenlandii, Anna Wangenheim, napisała na Facebooku (źródło w Angielski), że władze pracują nad wzmocnieniem systemu ochrony zdrowia, a w kraju rośnie polityczna wola, by rekrutować więcej pracowników medycznych z zagranicy.
Wangenheim dodała, że Grenlandia nie odrzuci żadnej pomocy, „nawet ze Stanów Zjednoczonych”. Specjaliści, którzy chcą pracować w tym kraju i szanują pacjentów, język oraz kulturę, są mile widziani.
Na 1 stycznia 2026 r. ludność Grenlandii liczyła ponad 56 tys. osób rozproszonych na ogromnym obszarze. To najsłabiej zaludnione terytorium na świecie. Około 20 tys. osób mieszka w stolicy, Nuuk, a pozostali w małych, oddalonych od siebie miasteczkach i osadach.
Obciążenie chorobami
W 2023 r. obciążenie chorobami na Grenlandii, mierzone liczbą skorygowanych lat życia z niepełnosprawnością (DALY) na 100 tys. mieszkańców, wyniosło 38 715. Jeden DALY oznacza jeden utracony rok życia w zdrowiu.
Dla Danii odpowiedni wskaźnik wyniósł 30 931, a średnia europejska była na poziomie 36 863.
Szacuje się, że w 2023 r. około 1,5 proc. mieszkańców Grenlandii żyło z chorobą nowotworową, a 18,8 proc. – z zaburzeniami psychicznymi. Oba wskaźniki są wyższe niż średnia w UE.
Oczekiwana długość życia również pozostaje niższa niż w Europie. Nowo narodzony chłopiec na Grenlandii może liczyć średnio na 69,3 roku życia, a dziewczynka na 73,9 roku, czyli znacznie mniej niż europejska średnia, wynosząca 81,7 roku.
Jak zorganizowany jest system opieki zdrowotnej?
Sektor zdrowia działa w 70 lokalizacjach. Jest około 120 etatów lekarskich, z czego stałą obsadę ma mniej więcej 60.
Z 300 etatów pielęgniarskich 200 jest obsadzonych na stałe, wynika z danych Trap Greenland, cyfrowej encyklopedii kraju tworzonej przez lokalnych badaczy.
System podzielony jest na pięć regionów, z których każdy obsługuje szpital regionalny. Szpital Królowej Ingrid w Nuuk pełni zarówno funkcję szpitala regionalnego dla regionu Sermersooq, jak i szpitala krajowego.
„Poza Nuuk kręgosłupem systemu jest podstawowa opieka zdrowotna”, powiedział Euronews Health Henrik Hansen, doradca medyczny w grenlandzkim Departamencie Zdrowia i Spraw Osób z Niepełnosprawnościami.
Specjaliści z Danii okresowo przyjeżdżają na Grenlandię, by przeprowadzać zaawansowane zabiegi, na przykład operacje okulistyczne. Większość innych zabiegów chirurgicznych, a także leczenie w zakresie chorób wewnętrznych i psychiatrii, koncentruje się w szpitalu w Nuuk.
Służba zdrowia znajduje się w grenlandzkiej gestii od 1992 r. Jednak część świadczeń nadal nie jest dostępna na terytorium wyspy.
Wyzwaniа w świadczeniu opieki zdrowotnej
Grenlandzki system opieki zdrowotnej radzi sobie z podstawowymi problemami medycznymi. Bardziej zaawansowane procedury, wysoko wyspecjalizowane terapie i złożoną opiekę zapewnia się w sąsiedniej Danii.
Hansen wyjaśnił, że pacjentom onkologicznym proponuje się wyjazd do Danii na zaawansowane leczenie, takie jak radioterapia, ponieważ Grenlandia nie jest wyposażona w infrastrukturę do bezpiecznego obchodzenia się z substancjami radioaktywnymi.
W regionie nie wykonuje się także inwazyjnych zabiegów kardiologicznych, takich jak angioplastyka, wszczepianie stentów do zablokowanych tętnic czy wymiana zastawek. Nie ma również możliwości prowadzenia hemodializy ani przeszczepiania nerek u osób z chorobami nerek.
W raporcie rocznym na 2025 r. Rada Zdrowia Grenlandii podkreśliła, że wciąż silne jest dążenie, by jak najwięcej świadczeń medycznych było udzielanych jak najbliżej miejsca zamieszkania pacjenta. Tylko przypadki, których nie da się leczyć lokalnie, powinny trafiać do szpitala Królowej Ingrid, a dopiero te, które przekraczają jego możliwości, mają być kierowane do Danii.
Rada zaznaczyła jednak, że im bardziej specjalistyczne jest leczenie, tym trudniej zapewnić je na miejscu – nie tylko z powodu braków kadrowych, lecz także z uwagi na wymagania dotyczące infrastruktury i przepisów.
Rola telemedycyny
Geografia pozostaje jednym z największych wyzwań Grenlandii. Podróż z niektórych osad do miasta, w którym jest lekarz i placówka zdrowotna, może zająć dni, a nawet tygodnie, a warunki pogodowe często powodują opóźnienia.
„Telemedycyna w pewnym stopniu zmieniła potrzebę osobistego kontaktu. Na przykład choroby skóry są obecnie diagnozowane z telemedycznym wsparciem specjalistów z Danii”, dodał Hansen.
Grenlandzka służba zdrowia uruchomiła w 2023 r. aplikację Puisa, która umożliwia bezpieczne wideokonsultacje między pacjentami w domach a personelem medycznym, tak aby dotrzeć z opieką do najbardziej odległych części kraju.